PRONEWS.GR / Φύση
Φύση
Οι φυσητήρες φαίνεται πως διαθέτουν έναν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο τρόπο επικοινωνίας, ο οποίος παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με την ανθρώπινη γλώσσα.
Νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι διαφορετικές ομάδες αυτών των θαλάσσιων θηλαστικών χρησιμοποιούν ξεχωριστές «διαλέκτους», με τα ηχητικά τους μοτίβα να διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή όπου ζουν.
Οι φυσητήρες επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω σύντομων σειρών από ηχητικά κλικ, γνωστών ως coda.
Οι συγκεκριμένες ακολουθίες έχουν διαφορετικό ρυθμό και μοτίβο, δημιουργώντας ουσιαστικά ξεχωριστούς «κώδικες» επικοινωνίας.
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι οι μητριαρχικές ομάδες φυσητήρων διατηρούν τις δικές τους φωνητικές συνήθειες και ότι τα ζώα τείνουν να δημιουργούν κοινωνικούς δεσμούς με ομάδες που χρησιμοποιούν παρόμοιο τρόπο επικοινωνίας.
«Η διάλεκτος χρησιμοποιείται για να σχηματίσει κοινωνικές δομές, μέσα στις οποίες αυτά τα ζώα θα συνεργαστούν», δήλωσε ο Δρ. Λουκ Ρέντελ από το Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Ο ίδιος σημείωσε ότι υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αναλογία με την ανθρώπινη συμπεριφορά, καθώς «και οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν πιο άνετα να ξεκινήσουν μια συζήτηση με κάποιον που ακούγεται παρόμοιος με τους ίδιους».
Δύο διαφορετικές «φωνές» στη Μεσόγειο
Η έρευνα επικεντρώθηκε στους φυσητήρες της Μεσογείου, έναν μικρό και απειλούμενο πληθυσμό που αποτελείται από μερικές χιλιάδες άτομα και θεωρείται ότι έφτασε στην περιοχή πριν από περίπου 20.000 χρόνια.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν ηχογραφήσεις που συλλέχθηκαν σε διάστημα 112 ημερών από το 2003 έως το 2021.
Τα δεδομένα προήλθαν από δύο διαφορετικές περιοχές: την Ελληνική Τάφρο στην ανατολική Μεσόγειο και τις Βαλεαρίδες Νήσους στη δυτική λεκάνη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές μορφές επικοινωνίας ανάμεσα στους πληθυσμούς.
Οι περισσότεροι φυσητήρες και στις δύο περιοχές χρησιμοποιούν ακολουθίες τεσσάρων κλικ, ωστόσο ο τρόπος που τα οργανώνουν διαφέρει.
Στη δυτική Μεσόγειο κυριαρχεί το μοτίβο 3+1: τρία κλικ σε σταθερά χρονικά διαστήματα, μια μεγαλύτερη παύση και στη συνέχεια ένα ακόμη κλικ.
Στην ανατολική Μεσόγειο, αντίθετα, οι φυσητήρες χρησιμοποιούν μια ταχύτερη εκδοχή της ίδιας ακολουθίας. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές εντόπισαν περιπτώσεις όπου φυσητήρες της ανατολικής περιοχής παρήγαγαν και το δυτικό μοτίβο, γεγονός που δείχνει ότι οι δύο «διαλέκτοι» έχουν κοινή προέλευση.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι φυσητήρες πιθανότατα εγκαταστάθηκαν πρώτα στη δυτική Μεσόγειο και στη συνέχεια επεκτάθηκαν προς τα ανατολικά, όπου σταδιακά ανέπτυξαν μια διαφορετική φωνητική έκφραση.
«Οι φάλαινες στην ανατολή θυμούνται τους παλιούς τρόπους, αλλά προχωρούν και έχουν μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή αυτού που είναι σαφώς το ίδιο [γενικός τύπος coda], αλλά το έχουν εξελίξει λίγο· το έχουν αλλάξει», ανέφερε ο Ρέντελ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το εύρημα δείχνει ότι η δημιουργία νέων διαλέκτων δεν συμβαίνει απότομα, αλλά απαιτεί χρόνο και κάποιο επίπεδο απομόνωσης ανάμεσα στους πληθυσμούς.
«Αυτό είναι το πρώτο παράδειγμα που έχουμε όπου μπορούμε να κοιτάξουμε ένα στιγμιότυπο και να σκεφτούμε: “Ω, αυτό φαίνεται να μας λέει για το πώς προκύπτουν οι νέες διάλεκτοι”», δήλωσε ο ερευνητής.
«Απλώς γνωρίζαμε ότι υπήρχαν αυτές οι διαφορετικές διάλεκτοι, αλλά δεν είχαμε ποτέ δει την προέλευσή τους ούτε είχαμε καμία ένδειξη για την προέλευσή τους.
Και βλέπουμε εδώ πώς μια ομάδα φυσητήρων που έχει αποσπαστεί από έναν κύριο πληθυσμό έχει τώρα αρχίσει να αλλάζει και τη διάλεκτό της», πρόσθεσε.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η διαδικασία αυτή παρουσιάζει ομοιότητες με την εξέλιξη των ανθρώπινων γλωσσών και των διαλέκτων στα πτηνά, καθώς η απομόνωση και η κοινωνική αλληλεπίδραση φαίνεται πως παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία νέων μορφών επικοινωνίας.
Η μελέτη προσφέρει έτσι μια νέα ματιά στον τρόπο με τον οποίο οι φάλαινες δημιουργούν κοινωνικούς δεσμούς και αποδεικνύει ότι η «γλώσσα» των ζώων μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
