Επιστημονικό θαύμα: Σκουλήκι «ξύπνησε» και αναπαράχθηκε αφού έμεινε παγωμένο στη Σιβηρία για 46.000 χρόνια

Ένα μικροσκοπικό σκουλήκι που παρέμενε παγωμένο στο υπέδαφος της Σιβηρίας εδώ και 46.000 χρόνια —από την εποχή που τα μαμούθ και τα λιοντάρια των σπηλαίων κυριαρχούσαν στον πλανήτη— επανήλθε πλήρως στη ζωή, τράφηκε και αναπαράχθηκε όταν μεταφέρθηκε σε εργαστήριο, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση της βιολογικής επιβίωσης.

Επιστήμονες ανέσυραν απολιθωμένη φωλιά αρχαίου σκίουρου από βάθος 40 μέτρων στον μόνιμο παγετό (permafrost) της Σιβηρίας. Η ραδιοχρονολόγηση άνθρακα στα φυτικά υπολείμματα έδειξε ότι το δείγμα ήταν σφραγισμένο στον πάγο για 46.000 χρόνια.

Μόλις το χώμα τοποθετήθηκε σε θρεπτικό διάλυμα με νερό και ήπια θερμοκρασία, τα μικροσκοπικά σκουλήκια (νηματώδεις σκώληκες μήκους ενός χιλιοστού) άρχισαν να κινούνται, να τρέφονται με βακτήρια και να γεννούν αυγά μέσα σε λίγες ημέρες.

Η ανάλυση του γονιδιώματος (δημοσιευμένη στο PLOS Genetics) αποκάλυψε ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος, το οποίο ονομάστηκε Panagrolaimus kolymaensis. Το είδος αυτό είναι αποκλειστικά θηλυκό και αναπαράγεται μέσω παρθενογένεσης (κλωνοποίηση), έχοντας ήδη δημιουργήσει πάνω από 100 γενιές απογόνων στο εργαστήριο.

Η επιβίωση οφείλεται στην κατάσταση κρυπτοβίωσης (cryptobiosis), όπου ο μεταβολισμός και η κατανάλωση οξυγόνου μηδενίζονται πλήρως. Τα κύτταρα πλημμυρίζουν με ένα σάκχαρο (τρεαλόζη), το οποίο «υαλοποιεί» το εσωτερικό τους και προστατεύει τις μεμβράνες και τις πρωτεΐνες από καταστροφή κατά το πάγωμα.

A worm frozen in Siberian permafrost for 46,000 years — since woolly mammoths still roamed — was thawed in a lab dish and simply woke up, began eating, and started reproducing, because its species can shut its metabolism down to a complete standstill in a survival state… pic.twitter.com/e9l5wtVeGd

— Owen Gregorian (@OwenGregorian) August 25, 2026

Η κατανόηση αυτού του γενετικού μηχανισμού μπορεί να φέρει επανάσταση στη μακροχρόνια συντήρηση μοσχευμάτων, ανθρώπινων οργάνων, αίματος και εμβολίων.