
Οι αφρικανικοί ελέφαντες χρησιμοποιούν δεκάδες διαφορετικά φυτά όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, σύμφωνα με νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Όρος Έλγκον της Κένυας.
Η έρευνα δείχνει ότι οι ελέφαντες δεν καταναλώνουν πάντοτε τα φυτά αποκλειστικά ως τροφή, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται να επιλέγουν συγκεκριμένα είδη όταν είναι άρρωστοι ή όταν χρειάζεται να φροντίσουν τα μικρά τους.
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν πληροφορίες από ανθρώπους που ζουν και εργάζονται κοντά στους ελέφαντες, μεταξύ των οποίων φύλακες άγριας ζωής και μέλη της τοπικής κοινότητας.
Από τις μαρτυρίες προέκυψε ότι οι ελέφαντες χρησιμοποιούν συνολικά 35 διαφορετικά είδη φυτών, ενώ τα 25 από αυτά είναι γνωστά στην περιοχή για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές για τις μητέρες ελεφάντων. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, φαίνεται να επεξεργάζονται φυτικό υλικό και να το προσφέρουν στα μικρά τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα φυτό που είναι γνωστό ως Angurweet. Ένας φύλακας άγριας ζωής ανέφερε ότι είχε παρατηρήσει μητέρες ελεφάντων να αφαιρούν τα φύλλα, να τα μασούν και να τα αναμειγνύουν με άλλα φυτικά υλικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το μείγμα φέρεται να αναμιγνυόταν και με το γάλα της μητέρας, πριν δοθεί στα μικρά.
Το Angurweet χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους της περιοχής για την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως ο πόνος στο στομάχι, γεγονός που έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων.
Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι μαρτυρίες δεν αρκούν από μόνες τους για να αποδειχθεί ότι οι ελέφαντες γνωρίζουν ποιο φυτό χρειάζονται για κάθε πρόβλημα υγείας. Για τον λόγο αυτό, το επόμενο στάδιο της έρευνας είναι η άμεση παρακολούθηση των ζώων.
Τοπικοί ειδικοί έχουν ήδη λάβει κάμερες, προκειμένου να καταγραφεί η συμπεριφορά των ελεφάντων στο φυσικό τους περιβάλλον. Οι επιστήμονες θέλουν να διαπιστώσουν εάν τα ζώα στρέφονται σε συγκεκριμένα φυτά όταν εμφανίζουν συγκεκριμένα συμπτώματα και εάν οι ουσίες που περιέχουν τα φυτά έχουν πράγματι βιολογική δράση.
Παράλληλα, οι ερευνητές αναλύουν τα ίδια τα φυτά, αναζητώντας χημικές ενώσεις που ενδέχεται να έχουν φαρμακευτικό ενδιαφέρον για τον άνθρωπο.
Η συγκεκριμένη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, συνδέει έτσι τη συμπεριφορά των ελεφάντων με ένα ευρύτερο επιστημονικό ερώτημα: κατά πόσο τα ζώα μπορούν να εντοπίζουν φυσικές ουσίες που τους βοηθούν να αντιμετωπίσουν ασθένειες ή τραυματισμούς.
Η πιθανή αυτοθεραπεία των ελεφάντων έχει αναφερθεί εδώ και αιώνες. Ήδη από την αρχαιότητα υπάρχουν περιγραφές ελεφάντων που κατανάλωναν συγκεκριμένα φυτικά υλικά μετά από τραυματισμούς.
Για τους επιστήμονες, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να προσφέρει και ένα διαφορετικό «παράθυρο» προς τη φύση. Πολλά σύγχρονα φάρμακα βασίζονται σε ενώσεις που προέρχονται από φυτά, μύκητες, φύκια και άλλους οργανισμούς.
Έτσι, η μελέτη των φυτών που επιλέγουν οι ελέφαντες δεν αφορά μόνο την κατανόηση της συμπεριφοράς τους, αλλά θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να οδηγήσει και στην ανακάλυψη νέων φυσικών ουσιών με φαρμακευτικό ενδιαφέρον.