Νοτιοανατολικός gentoo: Το νέο είδος πιγκουίνου που ανακαλύφθηκε μετά από περισσότερο από έναν αιώνα

Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια, οι επιστήμονες αναγνώρισαν ένα νέο είδος πιγκουίνου, χάρη στην ανάλυση του DNA.

Πρόκειται για τον νοτιοανατολικό gentoo, με την επιστημονική ονομασία Pygoscelis kerguelensis, ο οποίος ζει στα απομονωμένα Νησιά Κεργκελέν στον νότιο Ινδικό Ωκεανό.

Η ανακάλυψη προέκυψε από διεθνή μελέτη 22 ερευνητών από πέντε ηπείρους, οι οποίοι εξέτασαν τη γενετική, τη μορφολογία και την οικολογία των gentoo σε μεγάλο μέρος της εξάπλωσής τους.

Μέχρι σήμερα, οι gentoo θεωρούνταν ουσιαστικά ένα ενιαίο είδος. Η νέα έρευνα έδειξε όμως ότι πρόκειται για τέσσερις διαφορετικές εξελικτικές γραμμές, οι οποίες έχουν αποκτήσει σημαντικές γενετικές και βιολογικές διαφορές.

Το είδος που δεν μπορούσε να ξεχωρίσει με το μάτι

Ο νέος νοτιοανατολικός gentoo αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα «κρυπτικού είδους». Εξωτερικά μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με τους υπόλοιπους gentoo και οι διαφορές στην εμφάνισή του είναι περιορισμένες.

Οι ερευνητές εντόπισαν κυρίως διαφοροποιήσεις στο μέγεθος και στις φωνητικές εκφράσεις, όμως η αποφασιστική διαφορά βρίσκεται στο γονιδίωμά του. Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ότι ο πληθυσμός των Κεργκελέν ακολουθεί ξεχωριστή εξελικτική πορεία.

Με άλλα λόγια, ένα ζώο που μέχρι σήμερα μπορούσε να θεωρηθεί απλώς ένας ακόμη gentoo αποδείχθηκε ότι αντιπροσωπεύει διαφορετικό είδος.

Τέσσερα είδη αντί για ένα

Η μελέτη προτείνει πλέον τον διαχωρισμό των gentoo σε τέσσερα είδη:

• Βόρειος gentoo – Pygoscelis papua
• Νότιος gentoo – Pygoscelis ellsworthi
• Νοτιοανατολικός gentoo – Pygoscelis kerguelensis
• Ανατολικός gentoo – Pygoscelis taeniata

Οι γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι οι τέσσερις γραμμές έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά, ενώ εντοπίστηκαν και ενδείξεις προσαρμογής σε διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες. Μεταξύ των γονιδίων που παρουσιάζουν διαφοροποίηση περιλαμβάνονται εκείνα που σχετίζονται με τη θερμορρύθμιση, τη μεταφορά οξυγόνου, τον μεταβολισμό και την ανάπτυξη του σκελετού.

Ζει σε ένα από τα πιο απομονωμένα σημεία

Ο Pygoscelis kerguelensis εντοπίζεται στα Νησιά Κεργκελέν, ένα απομονωμένο αρχιπέλαγος του νότιου Ινδικού Ωκεανού.

Η γεωγραφική απομόνωση φαίνεται ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξελικτική διαφοροποίησή του. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαφορετικές γραμμές των gentoo ακολούθησαν ξεχωριστές εξελικτικές πορείες για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, καθώς οι πληθυσμοί προσαρμόζονταν στα ιδιαίτερα περιβάλλοντα στα οποία ζούσαν.

Μάλιστα, το νέο είδος δεν είναι πραγματικά «καινούργιο» με την έννοια ότι εμφανίστηκε πρόσφατα. Υπήρχε εδώ και χιλιάδες χρόνια, όμως οι επιστήμονες δεν το είχαν αναγνωρίσει ως ξεχωριστό είδος.

Η ανακάλυψη αλλάζει και την εικόνα για την προστασία τους

Η νέα ταξινόμηση έχει σημασία και για τη διατήρηση των πληθυσμών.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τρεις από τις τέσσερις εξελικτικές γραμμές αντιμετωπίζουν σημαντικές απώλειες κατάλληλου ενδιαιτήματος λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενώ για τον νότιο gentoo προβλέπεται διαφορετική πορεία.

Η μελέτη δείχνει έτσι ότι η γενετική ανάλυση μπορεί να αποκαλύψει σημαντική βιοποικιλότητα που δεν είναι ορατή με βάση μόνο την εμφάνιση ενός ζώου.

Στην περίπτωση των gentoo, ένα είδος που παρέμενε ουσιαστικά «κρυμμένο» ανάμεσα στους γνωστούς πιγκουίνους αναγνωρίστηκε επίσημα μετά από περισσότερο από έναν αιώνα από την τελευταία νέα αναγνώριση είδους πιγκουίνου.