Φύση
Έναν ασυνήθιστο «στρατό» επιστράτευσαν οι επιστήμονες στην Ιταλία, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την ταχύτατη εξάπλωση των μπλε καβουριών στην Αδριατική. Συνολικά 130.000 νεαρά χταπόδια έχουν απελευθερωθεί στα ιταλικά χωρικά ύδατα, με στόχο να περιορίσουν έναν χωροκατακτητικό πληθυσμό που προκαλεί σοβαρές ζημιές στην αλιεία.
Τα μπλε καβούρια, που προέρχονται από τον Ατλαντικό Ωκεανό της Βόρειας Αμερικής, εκτιμάται ότι έφτασαν στις ακτές της Αδριατικής πριν από αρκετές δεκαετίες, πιθανότατα μέσω των δεξαμενών έρματος πλοίων.
Από τότε έχουν εξαπλωθεί σημαντικά, προκαλώντας προβλήματα στην ιταλική αλιευτική βιομηχανία. Καταστρέφουν δίχτυα και τρέφονται με είδη όπως τα χέλια, τα κυδώνια και τα μύδια, με τις οικονομικές απώλειες να υπολογίζονται σε περίπου 170 εκατομμύρια λίρες.
Οι προσπάθειες για τον περιορισμό της εξάπλωσής τους μέχρι σήμερα δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Έτσι, στις ακτές της Εμίλια-Ρομάνια, μιας από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο, οι επιστήμονες αποφάσισαν να δοκιμάσουν μια διαφορετική προσέγγιση.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια εκτρέφουν χταπόδια σε συνθήκες αιχμαλωσίας και στη συνέχεια τα απελευθερώνουν στη θάλασσα. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Octo-Blu» έχουν ήδη απελευθερωθεί 130.000 νεαρά χταπόδια του είδους Octopus vulgaris.
Ο στόχος είναι τα χταπόδια να λειτουργήσουν ως φυσικοί θηρευτές των μπλε καβουριών, τα οποία στην περιοχή έχουν ελάχιστους φυσικούς εχθρούς.
Ο Αντόνιο Καζαλίνι, ένας από τους ερευνητές του προγράμματος, δήλωσε στο AFP:
«Επιλέξαμε το χταπόδι επειδή στη φύση είναι ένας τρομερός θηρευτής των καρκινοειδών».
Η ερευνήτρια Λάουρα Τζεντίλε ανέφερε στη βρετανική The Independent ότι το πρόγραμμα αποτελεί ένα «πειραματικό μέτρο» και όχι οριστική λύση για την αντιμετώπιση της εισβολής.
Οι επιστήμονες έχουν ήδη παρατηρήσει νεαρά χταπόδια να επιτίθενται ενεργά σε μπλε καβούρια, ακόμη και σε σχετικά μεγάλα άτομα που ζυγίζουν περίπου 400 έως 500 γραμμάρια.
«Αυτό αποτελεί ένα ενθαρρυντικό βιολογικό σημάδι και είναι αυτό που μας έδωσε την αυτοπεποίθηση να προχωρήσουμε στις δοκιμές πεδίου», ανέφερε η ερευνήτρια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, ένα ενήλικο χταπόδι θα μπορούσε να καταναλώνει έως και τέσσερα μπλε καβούρια την ημέρα. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των καβουριών που έχουν εξαπλωθεί κατά μήκος των ιταλικών ακτών παραμένει άγνωστος, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για εκατομμύρια.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο λόγω της εξαιρετικά υψηλής αναπαραγωγικής ικανότητας του μπλε καβουριού. Σύμφωνα με τη National Wildlife Federation, ένα θηλυκό μπορεί να γεννήσει έως και δύο εκατομμύρια αυγά την ημέρα, με την πλειονότητα να εκκολάπτεται.
Παράλληλα, η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών, που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, φαίνεται να έχει δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την εξάπλωση του είδους και την αύξηση του πληθυσμού του.
Οι ερευνητές εξετάζουν και άλλους τρόπους αντιμετώπισης της κατάστασης. Μία από τις ιδέες που μελετώνται είναι η συλλογή των αυγών των μπλε καβουριών και η αξιοποίησή τους ως τροφή για ευρωπαϊκά χέλια, ώστε ένα μέρος της οικολογικής απειλής να μετατραπεί σε πιθανό διατροφικό πόρο.
Για την ώρα, η «επιστράτευση» των χταποδιών αποτελεί ένα μεγάλο πείραμα στη φύση. Το αν οι οκτάποδοι θηρευτές θα καταφέρουν τελικά να ανακόψουν την επέλαση των μπλε καβουριών στην Αδριατική μένει να αποδειχθεί.
