Το ζώο που «ξαναφτιάχνει» το σώμα του: Η σαλαμάνδρα που μπορεί να αναγεννήσει άκρα και όργανα

Στον κόσμο των ζώων υπάρχουν ικανότητες που μοιάζουν σχεδόν βγαλμένες από ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Μία από τις πιο εντυπωσιακές ανήκει στο αξολότλ (axolotl), μια ιδιαίτερη σαλαμάνδρα που μπορεί να αναγεννά μέρη του σώματός της.

Σε αντίθεση με τον άνθρωπο, που μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό δημιουργεί κυρίως ουλές, το αξολότλ μπορεί να επαναφέρει χαμένα ή κατεστραμμένα τμήματα του οργανισμού του.

Η σαλαμάνδρα που δεν σταματά να ανανεώνεται

Το αξολότλ έχει τη δυνατότητα να αναγεννήσει τα πόδια του, την ουρά του, τμήματα του νωτιαίου μυελού, αλλά ακόμη και κομμάτια της καρδιάς και του εγκεφάλου του.

Η διαδικασία αυτή γίνεται χωρίς να δημιουργούνται μεγάλες ουλές, κάτι που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια για τους επιστήμονες.

Πώς καταφέρνει αυτό το «θαύμα»;

Όταν τραυματιστεί, το σώμα του αξολότλ ενεργοποιεί ειδικά κύτταρα τα οποία μπορούν να μετατραπούν σε διαφορετικούς τύπους ιστών.

Σχηματίζεται μια δομή που ονομάζεται βλάστημα, από την οποία ξεκινά η δημιουργία του νέου μέλους.

Με απλά λόγια, το ζώο «ξαναχτίζει» το σημείο που χάθηκε, αντί απλώς να το κλείσει με ουλώδη ιστό.

Ένα ζώο που παραμένει για πάντα «μικρό»

Το αξολότλ ανήκει στα αμφίβια και παρουσιάζει ένα ακόμη παράξενο χαρακτηριστικό: διατηρεί πολλά νεανικά χαρακτηριστικά του σε όλη τη ζωή του.

Παρότι ενηλικιώνεται και μπορεί να αναπαραχθεί, διατηρεί εξωτερικά στοιχεία που θυμίζουν προνύμφη, όπως τα εξωτερικά βράγχια του.

Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται νεοτενία.

Γιατί ενδιαφέρει τόσο πολύ την επιστήμη;

Οι ερευνητές μελετούν το αξολότλ επειδή η ικανότητά του μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για την αναγέννηση ανθρώπινων ιστών.

Η κατανόηση των μηχανισμών που χρησιμοποιεί το ζώο ίσως βοηθήσει στο μέλλον την ιατρική να αναπτύξει νέες θεραπείες για τραυματισμούς και παθήσεις.

Ένα είδος που κινδυνεύει

Παρά τις εντυπωσιακές του ικανότητες, το αξολότλ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης στη φύση.

Ο φυσικός του βιότοπος, οι λίμνες γύρω από την Πόλη του Μεξικού, έχει περιοριστεί σημαντικά λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και της ρύπανσης.

Έτσι, ένα από τα πιο μοναδικά πλάσματα του πλανήτη χρειάζεται προστασία για να συνεχίσει να υπάρχει.

Το ζώο που δείχνει τις δυνατότητες της φύσης

Το αξολότλ αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πόσο διαφορετικοί μπορεί να είναι οι μηχανισμοί της ζωής στη Γη.

Ένα μικρό αμφίβιο κρύβει μέσα του μια ικανότητα που οι άνθρωποι προσπαθούν εδώ και χρόνια να κατανοήσουν: τη δύναμη της πλήρους αναγέννησης.