Πολιτιστικά Νέα
Ένα σπάνιο έργο του κορυφαίου Τήνιου γλύπτη Γιανούλη Χαλεπά, φιλοτεχνημένο το 1930, επέστρεψε στον τόπο της δημιουργίας του μετά από 96 χρόνια!
Πρόκειται για τη «Μαργαρίτα», ένα πήλινο γλυπτό με ιδιαίτερη συναισθηματική αξία, το οποίο πλέον κοσμεί τις συλλογές του Ιδρύματος Τηνιακού Πολιτισμού (ΙΤΗΠ), έπειτα από τη συγκινητική δωρεά των παιδιών της Μαργαρίτας Γκέκου, Ρένας, Μαριέττας και John που ζουν στις Η.Π.Α.
Στην επίσημη παρουσίαση του έργου η οποία πραγματοποιήθηκε στο ΙΤΗΠ, παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Τήνου κ. Παναγιώτης Κροντηράς, ο Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιερής Νήσου Τήνου, Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Φανερός, ως εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου (ΠΙΙΕΤ), ο Πρόεδρος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής κ. Γιώργος Κουμεντάκης, ο διακεκριμένος ζωγράφος κ. Κώστας Τσόκλης, καθώς και πλήθος κόσμου.
Ο Πρόεδρος του ΙΤΗΠ, κ. Φίλιππος Πιέρρος, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, υπογραμμίζοντας τη σπουδαιότητα του επαναπατρισμού της «Μαργαρίτας» στη γενέτειρα του δημιουργού της.
Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η ομιλία της κόρης της Μαργαρίτας Γκέκου, Rena Reece, η οποία ταξίδεψε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ως εκπρόσωπος των αδελφών της για να παραδώσει το έργο.
Η ίδια αναφέρθηκε στην ξεχωριστή ιστορία του γλυπτού, το οποίο απεικονίζει τη μητέρα τους σε ηλικία τεσσάρων μηνών στον Βεναρδάδο της Τήνου.
«Το έργο αυτό κοσμούσε το σαλόνι της οικογένειας σε κάθε γωνιά των Ηνωμένων Πολιτειών όπου κι αν βρέθηκε», τόνισε με έκδηλη συγκίνηση.
«Υπήρξε αδιάψευστος μάρτυρας όλων των μεγάλων οικογενειακών στιγμών: από τα γενέθλια και τις ονομαστικές εορτές, τα Χριστούγεννα και το τσούγκρισμα των αυγών του Πάσχα, τους γάμους και τις βαπτίσεις.
Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος πεθαίνει δύο φορές· τη μία με το φυσικό του σώμα και τη δεύτερη όταν ακούγεται για τελευταία φορά το όνομά του. Το όνομα της μητέρας μας, της Μαργαρίτας, δεν θα σβήσει ποτέ. Μέσα από τη μόνιμη έκθεση του έργου στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, η μνήμη της θα παραμείνει ζωντανή και το όνομά της θα ακούγεται ξανά και ξανά»!
Η ιστορία πίσω από το πήλινο έργο
Η Μαργαρίτα Γκέκου (1930-2024), το γένος Κουβαρά, ήταν κόρη της Ειρήνης, ανιψιάς του Χαλεπά, και εγγονή της εξαδέλφης του, Μαργαρώς Γαΐτη. Το καλοκαίρι του 1930, ο Χαλεπάς, φιλοξενούμενος στο σπίτι της εξαδέλφης του στον Βεναρδάδο, εμπνεύστηκε από τη μικρή Μαργαρίτα στην αγκαλιά της μητέρας της και αποφάσισε να αποτυπώσει τη μορφή της στον πηλό.
Αν και η οικογένεια μετανάστευσε στις Η.Π.Α. το 1934, το γλυπτό παρέμεινε προστατευμένο στην Τήνο μέχρι το 1959. Τότε, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού της στο νησί, η Μαργαρίτα το παρέλαβε από τη θεία της, Πηνελόπη, για να το πάρει μαζί της στην Αμερική, ξεκινώντας ένα μακρύ ταξίδι που ολοκληρώθηκε με τη φετινή του επιστροφή.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η διακεκριμένη ιστορικός τέχνης, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΑΠΘ και καλλιτεχνική διευθύντρια του Τελλογλείου Ιδρύματος, Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά, παρουσίασε την πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση για την αυθεντικότητα του έργου.
Παράλληλα, ο ιστορικός τέχνης κ. Γιώργος Μυλωνάς παρουσίασε τη δεύτερη, εμπλουτισμένη έκδοση του βιβλίου της κ. Γουλάκη-Βουτυρά, «Ο Γιανούλης Χαλεπάς στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού».
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ακόμη και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, κ. Λευτέρης Γιοβανίδης.
Το γλυπτό αυτό εντάσσεται πλέον επίσημα στη μόνιμη συλλογή του ΙΤΗΠ. Οι επισκέπτες μπορούν να το θαυμάσουν στον δεύτερο όροφο του μεγάρου του Ιδρύματος, όπου εκτίθεται μαζί με τα υπόλοιπα εμβληματικά έργα του Γιανούλη Χαλεπά, εμπλουτίζοντας καθοριστικά την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού
Οι εκδηλώσεις για την υποδοχή του έργου συνεχίζονται σήμερα Κυριακή, με τη διεξαγωγή στρογγυλής τράπεζας υπό τον συντονισμό της κας Γουλάκη-Βουτυρά και θέμα «Χαλεπάς και σύγχρονη δημιουργία».
Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν ο Τήνιος γλύπτης και συντηρητής Πραξιτέλης Τζανουλίνος, ο γλύπτης Οδυσσέας Τοσουνίδης και ο αρχιτέκτονας και γλύπτης Λεωνίδας Χαλεπάς, Διευθυντής της Σχολής Καλών Τεχνών Πανόρμου και απόγονος της ιστορικής οικογένειας.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν η τεχνική του Χαλεπά στον πηλό, το μάρμαρο και το σχέδιο, καθώς και η επίδραση του τηνιακού φυσικού περιβάλλοντος στη νεότερη ελληνική γλυπτική.
Η έλευση της «Μαργαρίτας» προσφέρει στο ΙΤΗΠ μια μοναδική ευκαιρία να φωτίσει άγνωστες πτυχές της προσωπικής διαδρομής του μεγάλου δημιουργού.
