Πρόσωπα
Για έναν θεατή που έμπαινε στον κινηματογράφο το 1960 για να παρακολουθήσει τη «Ζαβολιάρα», όλα έδειχναν ότι θα έβλεπε μία ακόμη ταινία με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Το όνομά της χρησιμοποιούνταν στην προβολή του φιλμ και η ίδια εμφανιζόταν κανονικά στις πρώτες σκηνές.
Μόνο που υπήρχε ένα τεράστιο πρόβλημα: η Βουγιουκλάκη είχε γυρίσει μόλις 17 από τα συνολικά 81 λεπτά της ταινίας.
Στο υπόλοιπο έργο, σύμφωνα με όσα κατήγγειλε η ίδια, τη θέση της είχε πάρει άλλη γυναίκα, η οποία κινηματογραφούνταν με τέτοιο τρόπο ώστε να μη φαίνεται καθαρά το πρόσωπό της. Η φωνή είχε επίσης ντουμπλαριστεί. Όταν η Αλίκη ανακάλυψε τι είχε συμβεί, η σύγκρουση με την παραγωγή μεταφέρθηκε από τα κινηματογραφικά πλατό στις εφημερίδες και τελικά στις δικαστικές αίθουσες.
Όλα ξεκίνησαν όταν η Αλίκη ήταν ακόμη ανερχόμενο όνομα
Η ιστορία άρχισε το 1957. Η Βουγιουκλάκη δεν είχε ακόμη γίνει η «Εθνική Σταρ», όμως η πορεία της ήταν ήδη ανοδική. Παρά το νεαρό της ηλικίας της, είχε εμφανιστεί σε έξι ταινίες και οι παραγωγοί έβλεπαν στο πρόσωπό της μία από τις ηθοποιούς που θα μπορούσαν να κυριαρχήσουν τα επόμενα χρόνια.
Ανάμεσά τους ήταν και ο Μάριος Αδάμης, ο οποίος ανέλαβε την παραγωγή, το σενάριο και τη σκηνοθεσία της «Ζαβολιάρας», που αναφέρεται και με τον τίτλο «Θολά νερά».
Η Βουγιουκλάκη θα υποδυόταν τη Λενιώ, μια νεαρή γυναίκα που γίνεται το επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ναυτικών ενός νησιού, με την ίδια να ερωτεύεται τον Λάμπρο, τον οποίο υποδυόταν ο Γιώργος Φούντας.
Τα γυρίσματα ξεκίνησαν, όμως η συνεργασία δεν εξελίχθηκε ομαλά.
Έφυγε πριν ολοκληρωθεί η ταινία
Κατά τη διάρκεια της παραγωγής δημιουργήθηκαν σοβαρές διαφωνίες ανάμεσα στη Βουγιουκλάκη και τον Αδάμη. Τελικά η ηθοποιός αποχώρησε πριν ολοκληρώσει τον ρόλο της και στράφηκε σε άλλες κινηματογραφικές προτάσεις.
Ανάμεσα σε αυτές βρίσκονταν οι συνεργασίες της με τη Φίνος Φιλμ, οι οποίες θα αποδεικνύονταν καθοριστικές για την εκτόξευση της καριέρας της.
Για την Αλίκη, η «Ζαβολιάρα» έμοιαζε να αποτελεί μια ανολοκλήρωτη δουλειά που είχε μείνει πίσω.
Μέχρι που, τρία χρόνια αργότερα, είδε κάτι που την έκανε να αντιδράσει αμέσως.
Η αφίσα που την έκανε έξαλλη
Την 1η Απριλίου 1960 η Βουγιουκλάκη είδε αφίσα της «Ζαβολιάρας» και διαπίστωσε ότι η ταινία επρόκειτο να κυκλοφορήσει με τη συμμετοχή της να προβάλλεται κανονικά.
Το παράδοξο ήταν ότι εκείνη γνώριζε πως δεν είχε ολοκληρώσει ποτέ τα γυρίσματα.
Όταν η ταινία βγήκε στις αίθουσες λίγες ημέρες αργότερα, αποκαλύφθηκε πώς είχε λυθεί το πρόβλημα. Από τα 81 λεπτά της συνολικής διάρκειας, η πραγματική Βουγιουκλάκη εμφανιζόταν για περίπου 17.
Στις υπόλοιπες σκηνές του ρόλου, σύμφωνα με τη δική της καταγγελία, είχε χρησιμοποιηθεί άλλη ηθοποιός.
Το πρόσωπό της δεν παρουσιαζόταν καθαρά. Η κάμερα την έδειχνε κυρίως από την πλάτη, ενώ χρησιμοποιήθηκε και μεταγλωττισμένη φωνή. Με αυτόν τον τρόπο η ιστορία μπορούσε να συνεχιστεί χωρίς η αντικατάσταση να γίνεται αμέσως αντιληπτή από τον θεατή.
«Δεν είμαι εγώ αυτή»
Η αντίδραση της Βουγιουκλάκη ήταν έντονη. Με επιστολή της που δημοσιεύτηκε στον Τύπο υποστήριξε ότι είχε παίξει μόνο ένα μέρος του ρόλου και ότι στο υπόλοιπο φιλμ είχε αντικατασταθεί.
Η υπόθεση γρήγορα ξέφυγε από τα στενά όρια μιας επαγγελματικής διαφωνίας.
Ο παραγωγός παρουσίαζε εντελώς διαφορετική εκδοχή. Υποστήριζε ότι η εταιρεία είχε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και ότι η ηθοποιός είχε εγκαταλείψει την παραγωγή επικαλούμενη ασθένεια, προκαλώντας οικονομική και ηθική ζημιά.
Ακολούθησε πραγματικός πόλεμος μέσω των εφημερίδων.
Η μία πλευρά απαντούσε στην άλλη με επιστολές και δηλώσεις, ενώ πολύ σύντομα η διαμάχη μετατράπηκε σε εκατέρωθεν δικαστικές ενέργειες.
Η Αλίκη μίλησε για προσβολή της προσωπικότητάς της
Για τη Βουγιουκλάκη το θέμα δεν περιοριζόταν στο αν είχε πληρωθεί ή αν είχε παραβιάσει κάποια επαγγελματική συμφωνία.
Θεωρούσε ότι το κοινό παραπλανήθηκε, αφού η εικόνα και το όνομά της συνδέθηκαν με ένα κινηματογραφικό αποτέλεσμα στο οποίο η ίδια δεν είχε συμμετάσχει στο μεγαλύτερο μέρος του.
Έκανε λόγο για σοβαρή προσβολή της προσωπικότητάς της και προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Ο Αδάμης από την πλευρά του κινήθηκε επίσης δικαστικά, υποστηρίζοντας ότι είχε υποστεί ζημιά από την αποχώρησή της.
Η σύγκρουση κράτησε μήνες.
Επτά ώρες στο δικαστήριο
Μετά από δύο αναβολές, η υπόθεση εκδικάστηκε στις 21 Απριλίου 1961.
Η διαδικασία κράτησε περίπου επτά ώρες και η υπόθεση είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε σε αυτήν είχαν εμπλακεί και άνθρωποι του Τύπου που είχαν δημοσιεύσει τις θέσεις των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, το Α’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών εξέδωσε απόφαση που δικαίωσε τη Βουγιουκλάκη στη συγκεκριμένη αντιδικία.
Μέχρι τότε, όμως, η καριέρα της είχε ήδη πάρει εντελώς διαφορετική πορεία.
Η ταινία που έχασε τη μάχη από την ίδια την Αλίκη
Η ειρωνεία της ιστορίας βρίσκεται και στους αριθμούς.
Η «Ζαβολιάρα» έκοψε 23.205 εισιτήρια και κατέλαβε την 30ή θέση ανάμεσα στις 52 ελληνικές ταινίες της κινηματογραφικής σεζόν.
Την ίδια περίοδο, μια άλλη ταινία με την πραγματική Βουγιουκλάκη γινόταν τεράστια επιτυχία.
Το «Ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο» της Φίνος Φιλμ έκοψε 239.530 εισιτήρια, αριθμός υπερδεκαπλάσιος από εκείνον της «Ζαβολιάρας», και συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωση της Αλίκης ως της μεγαλύτερης σταρ της εποχής.
Έτσι, μια παραγωγή που προσπάθησε να ολοκληρώσει μια ταινία μετά την αποχώρησή της κατέληξε να μείνει στην ιστορία κυρίως για έναν εντελώς διαφορετικό λόγο.
Για 64 από τα 81 λεπτά, η γυναίκα που ο θεατής υποτίθεται ότι παρακολουθούσε ως Αλίκη Βουγιουκλάκη δεν ήταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Και όταν η ίδια το είδε να συμβαίνει στην οθόνη, η απάντησή της δεν δόθηκε σε κάποια κινηματογραφική σκηνή… Δόθηκε στο δικαστήριο.
