Πολιτισμός
Όταν επισκεπτόμαστε ένα μουσείο, ένα παλάτι ή έναν αρχαιολογικό χώρο, η πρώτη μας αντίδραση μπροστά σε κάτι εντυπωσιακό είναι συχνά να πλησιάσουμε όσο περισσότερο γίνεται. Σε ορισμένα διάσημα αξιοθέατα, όμως, το «μην αγγίζετε» δεν είναι μια υπερβολική απαγόρευση.
Ακόμη και τα καθαρά ανθρώπινα χέρια αφήνουν πάνω στις επιφάνειες λιπαρές ουσίες, ιδρώτα και μικροσκοπικά κατάλοιπα, τα οποία με χιλιάδες επαναλαμβανόμενα αγγίγματα μπορούν να προκαλέσουν πραγματική φθορά.
Τα γλυπτά και τα αρχαία μάρμαρα
Το μάρμαρο μοιάζει εξαιρετικά ανθεκτικό, όμως η επιφάνειά του μπορεί να επηρεαστεί από τη συνεχή ανθρώπινη επαφή. Γι’ αυτό σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία απαγορεύεται συνήθως να αγγίζουμε αυθεντικά γλυπτά, ανάγλυφα και αρχιτεκτονικά μέλη.
Η ζημιά ενός επισκέπτη μπορεί να φαίνεται αμελητέα. Αν όμως το ίδιο κάνουν εκατομμύρια άνθρωποι, το αποτέλεσμα αλλάζει δραματικά.
Οι τοιχογραφίες
Οι αρχαίες και ιστορικές τοιχογραφίες είναι ακόμη πιο ευαίσθητες. Η υγρασία, η θερμοκρασία, ακόμη και η ανθρώπινη παρουσία σε μεγάλους αριθμούς μπορούν να αποτελέσουν πρόκληση για τη συντήρησή τους.
Το άγγιγμα μπορεί να μεταφέρει έλαια και βρωμιά πάνω σε επιφάνειες που έχουν επιβιώσει για εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια.
Ιστορικά έπιπλα μέσα σε παλάτια
Σε πολλά παλάτια και ιστορικές κατοικίες οι επισκέπτες βλέπουν αυθεντικές καρέκλες, γραφεία, κρεβάτια και προσωπικά αντικείμενα παλαιότερων εποχών.
Το γεγονός ότι δεν βρίσκονται πάντα πίσω από γυαλί δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται να τα χρησιμοποιήσουμε. Ξύλο, υφάσματα και παλιές ταπετσαρίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην πίεση και στην επαναλαμβανόμενη επαφή.
Χειρόγραφα και παλιά βιβλία
Τα ιστορικά χειρόγραφα είναι από τα αντικείμενα που χρειάζονται τη μεγαλύτερη προστασία. Χαρτί, περγαμηνή και παλαιά μελάνια μπορούν να υποστούν αλλοιώσεις από το φως, την υγρασία και τον λανθασμένο χειρισμό.
Γι’ αυτό τα σημαντικότερα εκθέματα αυτού του είδους παρουσιάζονται συνήθως μέσα σε ειδικά ελεγχόμενες προθήκες.
Ακόμη και ένα άγγιγμα μπορεί να αφήσει σημάδι
Οι συντηρητές έργων τέχνης γνωρίζουν ότι η φθορά δεν είναι πάντα άμεσα ορατή. Ένα δακτυλικό αποτύπωμα μπορεί να αφήσει ουσίες που αλληλεπιδρούν σταδιακά με ένα ευαίσθητο υλικό.
Έτσι, όταν σε ένα διάσημο αξιοθέατο βλέπουμε κάτι χωρίς προστατευτικό τζάμι ή κιγκλίδωμα, ο ασφαλέστερος κανόνας είναι απλός: κοιτάμε από κοντά, φωτογραφίζουμε όπου επιτρέπεται, αλλά κρατάμε τα χέρια μας μακριά.
Γιατί ένα αντικείμενο που άντεξε αιώνες μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει για τους επόμενους μόνο εάν εκατομμύρια επισκέπτες αντισταθούν στην ίδια μικρή παρόρμηση: να το αγγίξουν.
