Ορθοδοξία
Μπορεί να περνούν απαρατήρητες στην καθημερινότητα, όμως οι τρεις πόρτες του τέμπλου στους ορθόδοξους ναούς έχουν ιδιαίτερη λειτουργική και συμβολική σημασία.
Η διάταξή τους συνδέεται με τη Θεία Λειτουργία, την ορθόδοξη θεολογία και, κυρίως, με το μυστήριο της Αγίας Τριάδας.
Οι θύρες βρίσκονται στο τέμπλο, το οποίο χωρίζει τον κυρίως ναό από το Ιερό Βήμα, και διακρίνονται στην κεντρική Ωραία Πύλη και στις δύο πλαϊνές θύρες, τη Βόρεια και τη Νότια Πύλη.
Η Ωραία Πύλη
Στο κέντρο του τέμπλου βρίσκεται η Ωραία Πύλη, ακριβώς μπροστά από την Αγία Τράπεζα. Πρόκειται για την πιο σημαντική από τις τρεις θύρες και συνδέεται συμβολικά με την πύλη του Παραδείσου, η οποία, σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, άνοιξε ξανά για τον άνθρωπο μέσω της Ανάστασης του Χριστού.
Παράλληλα, η Ωραία Πύλη συνδέεται συμβολικά και με τον τάφο του Χριστού. Από εκεί διέρχονται οι λειτουργοί κατά συγκεκριμένα σημεία των ιερών ακολουθιών, ενώ από την ίδια θύρα εξέρχονται τα Άγια Δώρα κατά τη Μεγάλη Είσοδο και το Άγιο Ποτήριο κατά τη Θεία Κοινωνία.
Η Βόρεια Πύλη
Στην αριστερή πλευρά του τέμπλου, όπως κοιτάζει κανείς προς το Ιερό, βρίσκεται η Βόρεια Πύλη, προς την πλευρά της Αγίας Πρόθεσης, όπου προετοιμάζονται τα Τίμια Δώρα.
Στην πόρτα συναντάται συνήθως η εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ ή του Αγίου Στεφάνου, του πρώτου διακόνου. Οι μορφές αυτές παραπέμπουν στη διακονία και στην υπηρεσία προς τον Θεό.
Η συγκεκριμένη θύρα χρησιμοποιείται κατά τις λειτουργικές πομπές και εισόδους, αλλά και για την έξοδο των κληρικών και των βοηθών τους από το Ιερό προς τον κυρίως ναό.
Η Νότια Πύλη
Στη δεξιά πλευρά του τέμπλου βρίσκεται η Νότια Πύλη, προς την πλευρά του Διακονικού, όπου φυλάσσονται τα ιερά σκεύη και τα λειτουργικά άμφια.
Συνήθως στην πόρτα απεικονίζεται ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, ο οποίος συνδέεται με το χαρμόσυνο μήνυμα του Ευαγγελισμού.
Η Νότια Πύλη χρησιμοποιείται κατά κανόνα για την επιστροφή των κληρικών και των βοηθών στο Ιερό μετά τις λειτουργικές πομπές και τις διακονίες τους στον κυρίως ναό.
Ο συμβολισμός του αριθμού τρία
Πέρα από την πρακτική τους λειτουργία, οι τρεις θύρες έχουν και έντονο θεολογικό συμβολισμό. Ο αριθμός τρία παραπέμπει στην Αγία Τριάδα, δηλαδή στον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.
Έτσι, η διάταξη του τέμπλου δεν εξυπηρετεί μόνο την ομαλή κίνηση των λειτουργών κατά τη διάρκεια των ακολουθιών. Αποτελεί παράλληλα μέρος της συμβολικής γλώσσας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπου ο χώρος του ναού, οι εικόνες, οι κινήσεις και οι τελετουργίες συνδέονται μεταξύ τους και αποκτούν ιδιαίτερο θεολογικό νόημα.
