Η Αγία Βαρβάρα συνδέθηκε με το Πυροβολικό λόγω της παράδοσης για το μαρτύριό της και κυρίως λόγω ενός περιστατικού που θεωρείται συμβολικό.
Σύμφωνα με την παράδοση, η Αγία Βαρβάρα ζούσε στον 3ο αιώνα και ο πατέρας της, Διόσκορος, την έκλεισε σε πύργο επειδή ασπάστηκε τον χριστιανισμό. Όταν εκείνη αρνήθηκε να αποκηρύξει την πίστη της, ο πατέρας της την καταδίωξε και τελικά τη θανάτωσε.
Η σύνδεσή της με το Πυροβολικό προέρχεται από τον θρύλο ότι, αμέσως μετά τον αποκεφαλισμό της, ο Διόσκορος χτυπήθηκε από κεραυνό και πέθανε. Ο κεραυνός και η φωτιά συνδέθηκαν συμβολικά με τα εκρηκτικά και τα πυροβόλα όπλα.
Κατά τους μεταγενέστερους αιώνες, η Αγία Βαρβάρα θεωρήθηκε προστάτιδα όσων εργάζονταν με πυρίτιδα, εκρηκτικά και πυροβόλα, ενώ η τιμή της διαδόθηκε ιδιαίτερα στους πυροβολητές.
Στην Ελλάδα, η Αγία Βαρβάρα καθιερώθηκε ως προστάτιδα του Πυροβολικού του Ελληνικού Στρατού. Η γιορτή της είναι στις 4 Δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποία πραγματοποιούνται οι επίσημοι εορτασμοί του Όπλου του Πυροβολικού.
Έτσι, η σχέση της Αγίας Βαρβάρας με το Πυροβολικό δεν προκύπτει από κάποιο ιστορικό γεγονός της εποχής της, αλλά από τη χριστιανική παράδοση για τον κεραυνό και τη μεταγενέστερη συμβολική σύνδεσή του με τη φωτιά, την έκρηξη και τα πυροβόλα.
