
Σε έναν χάρτη, οι αφρικανικές χώρες μοιάζουν σε πολλές περιπτώσεις να βρίσκονται τόσο κοντά η μία στην άλλη, ώστε μια πτήση μεταξύ γειτονικών πρωτευουσών να φαίνεται αυτονόητη.
Στην πράξη, όμως, οι αεροπορικές μετακινήσεις μέσα στην ήπειρο μπορούν να εξελιχθούν σε ιδιαίτερα χρονοβόρα και ακριβά ταξίδια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύνδεση μεταξύ Κινσάσα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και Λιμπρβίλ στη Γκαμπόν.
Οι δύο πόλεις απέχουν περίπου 1.000 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή, όμως η απουσία απευθείας σύνδεσης μπορεί να υποχρεώσει τους ταξιδιώτες να ακολουθήσουν πολύ μεγαλύτερες διαδρομές, ακόμη και μέσω ευρωπαϊκών αεροδρομίων.
Έτσι, ένα ταξίδι που γεωγραφικά θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου μιάμιση ώρα μπορεί να μετατραπεί σε πολύωρη διαδικασία με ανταποκρίσεις και μεγάλες αναμονές.
Γιατί δεν υπάρχουν περισσότερες απευθείας πτήσεις
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η ιστορική εξέλιξη των αεροπορικών δικτύων της ηπείρου.
Κατά την αποικιακή περίοδο, οι υποδομές και οι μεταφορικές συνδέσεις σχεδιάστηκαν κυρίως με βάση τις ανάγκες των ευρωπαϊκών μητροπόλεων. Πολλές διαδρομές συνέδεαν τις αποικίες με χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και το Βέλγιο, αντί να δημιουργούν ένα πυκνό δίκτυο μεταξύ των αφρικανικών κρατών.
Μετά την ανεξαρτησία, μεγάλο μέρος αυτής της δομής παρέμεινε. Παράλληλα, οι αεροπορικές αγορές των αφρικανικών κρατών αντιμετώπισαν προβλήματα που δυσκόλεψαν τη δημιουργία ενός πραγματικά ενιαίου δικτύου.
Οι περιορισμοί και το υψηλό κόστος
Σημαντικό εμπόδιο αποτελούν και οι διμερείς συμφωνίες που ρυθμίζουν την πρόσβαση των αεροπορικών εταιρειών στις αγορές κάθε χώρας.
Οι περιορισμοί στις αεροπορικές συνδέσεις, η προστασία κρατικών αερομεταφορέων και το υψηλό κόστος λειτουργίας μπορούν να καταστήσουν αρκετές απευθείας γραμμές οικονομικά ασύμφορες.
Σε ορισμένες αγορές, τα αεροπορικά καύσιμα, τα τέλη αεροδρομίων, οι φόροι και το κόστος ασφάλειας επιβαρύνουν σημαντικά την τελική τιμή του εισιτηρίου.
Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο: δύο πόλεις που βρίσκονται σχετικά κοντά γεωγραφικά μπορεί να συνδέονται αεροπορικά πολύ δυσκολότερα από ό,τι με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Το εμπόριο και οι μεγάλες εταιρείες
Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται παράλληλα να λειτουργήσουν σε μια αγορά όπου η επιβατική κίνηση δεν είναι πάντα αρκετή για να στηρίξει μια απευθείας σύνδεση.
Τα εμπορεύματα αποτελούν σημαντικό κομμάτι των εσόδων. Φάρμακα, ηλεκτρονικός εξοπλισμός, τρόφιμα και άλλα προϊόντα υψηλής αξίας μεταφέρονται αεροπορικώς, ενώ αρκετές γραμμές εξυπηρετούν κυρίως επιχειρηματίες, διπλωμάτες, εργαζόμενους διεθνών οργανισμών και άλλους ταξιδιώτες με αυξημένη ανάγκη για αεροπορικές μετακινήσεις.
Αυτό, όμως, δεν λύνει το πρόβλημα της σύνδεσης για τον μέσο επιβάτη.
Η προσπάθεια για έναν ενιαίο αφρικανικό αεροπορικό χώρο
Τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί η προσπάθεια για τη δημιουργία μιας πιο ενιαίας αγοράς αερομεταφορών στην Αφρική.
Η πρωτοβουλία Single African Air Transport Market έχει ως στόχο να μειώσει τους περιορισμούς, να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να κάνει ευκολότερη τη δημιουργία απευθείας αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ αφρικανικών χωρών.
Παράλληλα, η χρήση ηλεκτρονικών θεωρήσεων και ψηφιακών υπηρεσιών διευκολύνει σταδιακά τις διασυνοριακές μετακινήσεις.
Εάν οι αλλαγές αυτές προχωρήσουν, ο χάρτης των αεροπορικών μετακινήσεων στην Αφρική θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά. Οι ταξιδιώτες θα έχουν περισσότερες απευθείας επιλογές και οι αποστάσεις μεταξύ γειτονικών κρατών θα αρχίσουν να αντανακλώνται περισσότερο και στις πραγματικές αεροπορικές διαδρομές.