
Το νέο ψηφιακό σύστημα συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστό ως Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), τίθεται από σήμερα Παρασκευή (10/4) σε πλήρη εφαρμογή.
Το σύστημα απαιτεί πλέον από τους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ να παρέχουν δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία, πέρα από τον έλεγχο του διαβατηρίου τους. Η ημερομηνία αυτή αποτελεί το τελικό όριο για την ενεργοποίησή του σε όλα τα σημεία διέλευσης του χώρου Σένγκεν, που περιλαμβάνει 29 χώρες.
Το EES έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται σταδιακά από τον Οκτώβριο, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και τη σταδιακή μετάβαση σε πιο ψηφιακές διαδικασίες ελέγχου στα σύνορα. Ωστόσο, η πλήρης λειτουργία του δεν είναι ακόμη ομοιόμορφη σε όλα τα σημεία εισόδου, καθώς σε αρκετές περιοχές παρουσιάζονται τεχνικές δυσκολίες. Ήδη έχουν καταγραφεί μεγάλες καθυστερήσεις και ουρές σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί σε περιόδους αυξημένης ταξιδιωτικής κίνησης, σύμφωνα με το BBC.
Το σύστημα αφορά ταξιδιώτες από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου, και καταγράφει τις εισόδους και εξόδους τους από τη ζώνη Σένγκεν. Στη ζώνη αυτή συμμετέχουν 29 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων δημοφιλείς προορισμοί όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα.
Με το νέο καθεστώς, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να καταχωρούν βιομετρικά δεδομένα κατά την πρώτη τους είσοδο, διαδικασία που θα αντικαταστήσει σταδιακά τη σφραγίδα διαβατηρίου. Στη συνέχεια, οι μελλοντικές μετακινήσεις θα γίνονται πιο γρήγορα, καθώς τα στοιχεία θα είναι ήδη αποθηκευμένα για έως και τρία χρόνια.
Το πού και πότε θα έρθει κάποιος σε επαφή με το EES εξαρτάται από το ταξιδιωτικό του δρομολόγιο. Οι αεροπορικοί επιβάτες θα περνούν τη διαδικασία στο αεροδρόμιο άφιξης, ενώ όσοι ταξιδεύουν μέσω θαλάσσης ή σιδηροδρόμου, όπως μέσω Eurostar ή Eurotunnel, θα ολοκληρώνουν τον έλεγχο κατά την αναχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η διαδικασία περιλαμβάνει σάρωση διαβατηρίου, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και φωτογραφία, ενώ σε ορισμένα σημεία μπορεί να εμφανίζονται και ερωτήσεις σχετικά με το ταξίδι. Παιδιά κάτω των 12 ετών εξαιρούνται από τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων, ενώ προσωπικό στα σύνορα θα παρέχει υποστήριξη όπου χρειάζεται.
Παράλληλα, σε αρκετούς σταθμούς και λιμάνια έχουν τοποθετηθεί ειδικά μηχανήματα και περίπτερα για την καταχώρηση των στοιχείων, ενώ έχει αναπτυχθεί και εφαρμογή κινητού για προεγγραφή, αν και η χρήση της παραμένει περιορισμένη.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε περιόδους αιχμής μπορεί να επιτρέπεται προσωρινή χαλάρωση των ελέγχων ώστε να αποφεύγεται ο υπερβολικός συνωστισμός, τουλάχιστον μέχρι να σταθεροποιηθεί πλήρως το σύστημα.
Παράλληλα, η ΕΕ σχεδιάζει και το επόμενο βήμα, το σύστημα ETIAS, μια ηλεκτρονική άδεια ταξιδιού για πολίτες χωρών εκτός ΕΕ που δεν χρειάζονται βίζα. Το ETIAS αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή προς το τέλος του 2026, θα έχει κόστος 20 ευρώ και θα ισχύει για τρία χρόνια, με εξαίρεση ανηλίκους και ηλικιωμένους που δεν θα πληρώνουν τέλος.