Travel
Όταν ένα αεροπλάνο πετά ψηλά στον ουρανό, συχνά αφήνει πίσω του μια λευκή γραμμή που μοιάζει με λεπτό σύννεφο.
Μερικές φορές εξαφανίζεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις παραμένει για ώρες και απλώνεται στον ουρανό.
Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ίχνος συμπύκνωσης, γνωστό και ως contrail, και δημιουργείται από τις συνθήκες που επικρατούν σε μεγάλο υψόμετρο.
Από πού προέρχεται η λευκή γραμμή;
Οι κινητήρες των αεροσκαφών παράγουν, μεταξύ άλλων, υδρατμούς κατά την καύση του καυσίμου.
Σε ύψος αρκετών χιλιομέτρων, η θερμοκρασία του αέρα μπορεί να είναι εξαιρετικά χαμηλή. Όταν οι θερμοί υδρατμοί από τους κινητήρες συναντούν αυτόν τον πολύ ψυχρό αέρα, ψύχονται γρήγορα και μπορούν να συμπυκνωθούν και να παγώσουν σε μικροσκοπικούς κρυστάλλους πάγου.
Οι κρύσταλλοι αυτοί είναι που δημιουργούν την χαρακτηριστική λευκή γραμμή πίσω από το αεροπλάνο.
Γιατί μερικές γραμμές εξαφανίζονται αμέσως;
Δεν δημιουργούνται όλα τα ίχνη με τον ίδιο τρόπο.
Αν ο αέρας στο συγκεκριμένο ύψος είναι σχετικά ξηρός, οι κρύσταλλοι πάγου μπορούν να εξαφανιστούν γρήγορα. Το ίχνος γίνεται όλο και πιο αχνό και τελικά χάνεται από το οπτικό πεδίο.
Έτσι εξηγείται γιατί ένα αεροπλάνο μπορεί να αφήνει μια λευκή γραμμή που διαρκεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά.
Γιατί άλλα ίχνη μένουν για ώρες;
Η μεγάλη διάρκεια σχετίζεται κυρίως με την υγρασία και τη θερμοκρασία του αέρα στο ύψος όπου πετά το αεροπλάνο.
Όταν η ατμόσφαιρα είναι πολύ υγρή σε σχέση με τον πάγο, οι κρύσταλλοι που δημιουργούνται από τους κινητήρες δεν εξαφανίζονται γρήγορα.
Αντίθετα, μπορούν να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και να εξαπλωθούν από τους ανέμους.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια λεπτή λευκή λωρίδα που σταδιακά γίνεται πιο πλατιά και μοιάζει περισσότερο με φυσικό σύννεφο.
Γιατί κάποιες φορές ολόκληρος ο ουρανός γεμίζει γραμμές;
Οι κρύσταλλοι πάγου ενός επίμονου ίχνους μπορούν να μετακινηθούν και να εξαπλωθούν από τους ανέμους που υπάρχουν σε μεγάλο υψόμετρο.
Αν στην ίδια περιοχή πετούν πολλά αεροσκάφη, μπορεί να δημιουργηθούν πολλές γραμμές που σταδιακά διασταυρώνονται ή απλώνονται.
Με την πάροδο του χρόνου μπορούν να μετατραπούν σε λεπτές νεφώσεις υψηλού υψομέτρου.
Παίζει ρόλο το ύψος;
Ναι. Οι συνθήκες στην ατμόσφαιρα αλλάζουν σημαντικά ανάλογα με το υψόμετρο.
Δύο αεροπλάνα που πετούν στην ίδια περιοχή αλλά σε διαφορετικά ύψη μπορεί να αφήνουν εντελώς διαφορετικά ίχνη.
Το ένα μπορεί να αφήνει μια γραμμή που εξαφανίζεται γρήγορα, ενώ το άλλο να δημιουργεί ίχνος που παραμένει και επεκτείνεται.
Αυτό συμβαίνει επειδή η θερμοκρασία, η υγρασία και οι άνεμοι δεν είναι ίδιοι σε όλα τα ύψη.
Είναι σύννεφο ή καπνός;
Το λευκό ίχνος δεν είναι απλώς καπνός από τον κινητήρα.
Το μεγαλύτερο μέρος της χαρακτηριστικής λευκής γραμμής αποτελείται από κρυστάλλους πάγου, οι οποίοι σχηματίζονται όταν οι υδρατμοί από τα καυσαέρια ψύχονται και παγώνουν στην πολύ κρύα ατμόσφαιρα.
Γι’ αυτό και ένα ίχνος μπορεί να μοιάζει περισσότερο με σύννεφο παρά με καπνό.
Γιατί αλλάζει σχήμα όσο περνά η ώρα;
Το αεροπλάνο αφήνει πίσω του ένα σχετικά λεπτό ίχνος, όμως αυτό δεν παραμένει απαραίτητα στο ίδιο σχήμα.
Οι άνεμοι και οι αναταράξεις στην ανώτερη ατμόσφαιρα μπορούν να το κάνουν να απλωθεί, να γίνει πιο πλατύ ή να αποκτήσει ακανόνιστη μορφή.
Έτσι, μια λεπτή γραμμή που βλέπουμε αρχικά πίσω από ένα αεροπλάνο μπορεί αρκετή ώρα αργότερα να μοιάζει με μεγάλη λωρίδα σύννεφου.
Ένα καθημερινό φαινόμενο που εξαρτάται από την ατμόσφαιρα
Οι λευκές γραμμές των αεροπλάνων δεν έχουν πάντα την ίδια διάρκεια επειδή οι συνθήκες στην ατμόσφαιρα δεν είναι παντού ίδιες.
Η θερμοκρασία, η υγρασία, το ύψος πτήσης και οι άνεμοι καθορίζουν αν ένα ίχνος θα εξαφανιστεί γρήγορα ή θα παραμείνει για ώρες.
Έτσι, την επόμενη φορά που θα δείτε ένα αεροπλάνο να αφήνει μια λευκή γραμμή στον ουρανό, αυτό που βλέπετε είναι ουσιαστικά το αποτέλεσμα της συνάντησης των θερμών υδρατμών των κινητήρων με τον εξαιρετικά ψυχρό αέρα της ανώτερης ατμόσφαιρας.
