Όταν ένα αεροσκάφος ανεβαίνει σε ύψος πτήσης, έξω από το παράθυρο επικρατούν συνθήκες που δεν επιτρέπουν στον άνθρωπο να επιβιώσει χωρίς προστασία.

Σε υψόμετρα περίπου 10.000 μέτρων η ατμόσφαιρα είναι εξαιρετικά αραιή, η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή και η πίεση του αέρα δεν επαρκεί για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού.

Γι’ αυτόν τον λόγο τα επιβατικά αεροσκάφη διαθέτουν ένα από τα σημαντικότερα συστήματα ασφαλείας τους: το σύστημα συμπίεσης της καμπίνας.

Καθώς το αεροπλάνο ανεβαίνει, οι κινητήρες χρησιμοποιούν μέρος του αέρα που εισέρχεται σε αυτούς και τον διοχετεύουν στην καμπίνα αφού πρώτα ψυχθεί και ρυθμιστεί κατάλληλα.

Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται στο εσωτερικό μια πίεση που επιτρέπει στους επιβάτες και το πλήρωμα να αναπνέουν κανονικά.

Ωστόσο, η πίεση μέσα στην καμπίνα δεν είναι ακριβώς ίδια με εκείνη που υπάρχει στο έδαφος. Συνήθως αντιστοιχεί σε υψόμετρο περίπου 1.800 έως 2.400 μέτρων, κάτι που σημαίνει ότι το σώμα βρίσκεται σε συνθήκες παρόμοιες με μια ορεινή περιοχή.

Τι συμβαίνει όταν υπάρχει πρόβλημα στη συμπίεση

Σε περίπτωση που παρουσιαστεί απώλεια πίεσης, η κατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη, καθώς το οξυγόνο στον αέρα μειώνεται σημαντικά. Οι επιβάτες μπορεί να εμφανίσουν ζάλη, σύγχυση, δυσκολία στη σκέψη και απώλεια συνείδησης.

Για αυτόν τον λόγο τα αεροσκάφη διαθέτουν αυτόματες μάσκες οξυγόνου, οι οποίες πέφτουν από τα ειδικά διαμερίσματα πάνω από τα καθίσματα όταν ανιχνευτεί μεγάλη πτώση πίεσης.

Οι πιλότοι, από την πλευρά τους, φορούν ειδικές μάσκες και πραγματοποιούν άμεση κάθοδο σε χαμηλότερο υψόμετρο, όπου η ατμοσφαιρική πίεση είναι ασφαλέστερη.

Γιατί δεν «σπάει» το αεροπλάνο από την πίεση

Ένα συχνό ερώτημα είναι πώς η άτρακτος αντέχει τη διαφορά πίεσης ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό του αεροσκάφους.

Η απάντηση βρίσκεται στον σχεδιασμό της κατασκευής. Τα αεροσκάφη διαθέτουν ειδικά ενισχυμένη άτρακτο, η οποία έχει σχεδιαστεί ώστε να αντέχει εκατομμύρια κύκλους πίεσης κατά τη διάρκεια της ζωής του αεροπλάνου.

Κάθε απογείωση και προσγείωση αποτελεί έναν κύκλο κατά τον οποίο η πίεση αυξάνεται και μειώνεται, γι’ αυτό οι κατασκευαστές πραγματοποιούν αυστηρούς ελέγχους αντοχής.

Γιατί βουλώνουν τα αυτιά στην απογείωση και την προσγείωση

Η αλλαγή της πίεσης επηρεάζει και το ανθρώπινο σώμα. Το πιο συνηθισμένο φαινόμενο είναι το αίσθημα πίεσης ή το «βούλωμα» στα αυτιά.

Αυτό συμβαίνει επειδή η πίεση στο μέσο αυτί χρειάζεται χρόνο για να εξισορροπηθεί με την πίεση της καμπίνας. Η κατάποση, το χασμουρητό ή η μάσηση τσίχλας βοηθούν στην εξισορρόπηση της πίεσης.

Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της αεροπορίας

Η δυνατότητα των αεροσκαφών να πετούν σε μεγάλα ύψη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία της συμπίεσης. Χωρίς αυτήν, οι σύγχρονες εμπορικές πτήσεις θα ήταν αδύνατες.

Ένα σύστημα που οι περισσότεροι επιβάτες δεν αντιλαμβάνονται, λειτουργεί αδιάκοπα σε κάθε ταξίδι, διατηρώντας το περιβάλλον της καμπίνας ασφαλές και επιτρέποντας στους ανθρώπους να ταξιδεύουν χιλιάδες μέτρα πάνω από την επιφάνεια της Γης.