
Ο Πάτρικ Τσάρνλεϊ, οποίος ένα βράδυ το 2021 όταν ήταν 39 χρονών υπέστη ξαφνικά καρδιακή ανακοπή λόγω κληρονομικής πάθησης και για 40 ολόκληρα λεπτά ήταν κλινικά νεκρός, περιέγραψε την εμπειρία του.
Μέχρι το 2021 ήταν ένας επιτυχημένος εταιρικός δικηγόρος, πατέρας δύο παιδιών, που αντιμετώπιζε κάθε λεπτό ξεκούρασης ως «χαμένο χρόνο». Ζούσε σε φρενήρεις ρυθμούς, πιέζοντας διαρκώς τον εαυτό του για να πετύχει περισσότερα.
Η σύζυγός του τού έκανε ΚΑΡΠΑ, ενώ τα δύο παιδιά τους, τότε 9 και 7 ετών, έτρεξαν να ζητήσουν βοήθεια.
Οι προσπάθειες των διασωστών με απινίδωση απέτυχαν. Όταν όλα έμοιαζαν χαμένα, του χορηγήθηκαν αλλεπάλληλες δόσεις αδρεναλίνης, ως «τελευταία ζαριά».
«Με σόκαραν ξανά και ξανά», θυμάται. Η γυναίκα του είχε αρχίσει να πιστεύει πως τον είχε ήδη χάσει. Και τότε, σχεδόν θαυματουργά, η καρδιά του άρχισε και πάλι να χτυπά.
Όταν ξύπνησε από το κώμα, μία εβδομάδα αργότερα, τίποτα δεν ήταν το ίδιο. Είχε υποστεί εγκεφαλική βλάβη που επηρέασε την όραση, τη μνήμη και τη σωματική του αντοχή.
Δεν μπορούσε πλέον να επιστρέψει στη ζωή και στην εργασία που γνώριζε. Κι όμως, αυτή η αναγκαστική αλλαγή τού έδωσε μια νέα προοπτική, την οποία, όπως λέει, δεν θα αντάλλασσε ούτε αν του δινόταν η ευκαιρία να γυρίσει στο παρελθόν.
«Ξύπνησα τυφλός»
Η πρώτη του ανάμνηση μετά το κώμα είναι σοκαριστική. «Ξύπνησα τυφλός. Βίωνα πράγματα, αλλά δεν μπορούσα πραγματικά να συνδεθώ μαζί τους».
Η ξαφνική απώλεια της όρασης προκάλεσε έντονες παραισθήσεις, γνωστές ως σύνδρομο Charles Bonnet, όπου ο εγκέφαλος «συμπληρώνει» τα χαμένα οπτικά ερεθίσματα.
Ορισμένες εμπειρίες ήταν τρομακτικές, άλλες όμως παράξενα όμορφες. Σε μία από αυτές, μετά την εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς, ήταν πεπεισμένος ότι μια Αμερικανίδα νοσοκόμα προσπαθούσε να τον δολοφονήσει.
Σε μια άλλη, βρέθηκε σε ένα σανατόριο στις Άλπεις, αγναντεύοντας χιονισμένα βουνά, νιώθοντας μια βαθιά αίσθηση γαλήνης και ασφάλειας.
Η όρασή του επανήλθε σταδιακά, αλλά παραμένει σοβαρά περιορισμένη. Τη συγκρίνει με το να κοιτάς «μέσα από ένα τηλεσκόπιο».
Τα πρώτα γνωστικά τεστ τον κατέταξαν στο χαμηλότερο 2% σε μνήμη και ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών. Αν και έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, ακόμα δυσκολεύεται να συγκρατήσει άμεσα δεδομένα.
Η καθημερινότητα με νέους περιορισμούς
Επιστρέφοντας στο σπίτι, συνειδητοποίησε το πραγματικό βάθος των αλλαγών. Η κόπωση είναι διαρκής και εξαντλητική. «Δεν ξυπνάω ποτέ ξεκούραστος. Κάθε μέρα ξεκινάω εξαντλημένος και χειροτερεύει όσο περνά η ώρα», λέει.
Παράλληλα, αντιμετώπισε μια ψυχική κατάσταση που ονομάζεται παθολογική απάθεια. Δεν ένιωθε λύπη, αλλά μια πλήρη αδιαφορία.
«Ήταν σαν να επιπλέω στον χρόνο, χωρίς έδαφος κάτω από τα πόδια μου». Με τη βοήθεια ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής, άρχισε σταδιακά να ανακτά το ενδιαφέρον και τη διάθεση για ζωή, μαθαίνοντας ταυτόχρονα να πενθεί για την παλιά του ταυτότητα.
Δεν κρύβει πως νιώθει τύψεις για τη σύζυγό του, στην οποία, όπως λέει, έχει «αναθέσει» τη μνήμη και την οργάνωση της καθημερινότητας.
«Στην ουσία, είναι η φροντίστριά μου. Ζω λίγο σαν να είμαι πολύ, πολύ ηλικιωμένος».
«Ζω μια πιο πλούσια ζωή»
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, ο Πάτρικ υποστηρίζει ότι σήμερα ζει πιο ουσιαστικά. Άλλαξε καριέρα και έγινε συγγραφέας. Η ζωή του κυλά πιο αργά, όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Και ακριβώς γι’ αυτό, όπως λέει, έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αξία.
«Εκτιμώ πολύ περισσότερο τα μικρά πράγματα. Βλέπω την ομορφιά εκεί που πριν δεν στεκόμουν καν. Νιώθω ότι ζω μια πολύ πιο πλούσια ύπαρξη, επειδή πηγαίνω πιο αργά».
Η σχέση του με την οικογένειά του έχει γίνει βαθύτερη. Μπορεί πλέον να γελά με τις ιδιαιτερότητες της κατάστασής του μαζί με τα παιδιά του και να είναι πραγματικά παρών στην καθημερινότητά τους.
«Πριν ζούσα σχεδόν στην επιφάνεια της οικογενειακής ζωής. Τώρα μπορώ να δίνω πολύ περισσότερα από τον εαυτό μου».
Η εμπειρία του τον απελευθέρωσε από την αδιάκοπη πίεση της επαγγελματικής επιτυχίας.
«Τόσοι άνθρωποι νιώθουν πως είναι πολύ απασχολημένοι για να ζήσουν πραγματικά. Δεν θα άλλαζα αυτό που μου συνέβη. Παρά τους περιορισμούς, μου αρέσει η ζωή μου τώρα. Μου αρέσει να είμαι στο σπίτι όταν γυρίζουν τα παιδιά από το σχολείο. Μου αρέσει να μη βιάζομαι συνεχώς».
Για τον Πάτρικ Τσάρνλεϊ, η επιστροφή από τον θάνατο δεν ήταν απλώς ένα ιατρικό θαύμα. Ήταν η αρχή μιας ζωής πιο αργής, πιο συνειδητής και, τελικά, πιο γεμάτης.