Η αϋπνία είναι μια συνήθης διαταραχή του ύπνου που χαρακτηρίζεται από τη δυσκολία χαλάρωσης ώστε να επέλθει ο ύπνος και/ή τη δυσκολία παραμονής σε κατάσταση ύπνου, παρά τις χρονικές δυνατότητες του ατόμου να απολαύσει επαρκή ύπνο.

Το ότι ο ύπνος είναι αναγκαίος για όλους τους ανθρώπους είναι βεβαίως γνωστό, αν και η επιστήμη δεν γνωρίζει ακριβώς το λόγο για τον οποίο είναι απαραίτητος. Διάφορες θεωρίες έχουν αναπτυχθεί που υποστηρίζουν ότι ο ύπνος είναι μια διαδικασία αναζωογόνησης του κεντρικού νευρικού συστήματος, ενώ ο εγκέφαλος, την ώρα που κοιμόμαστε, κάνει ξεκαθάρισμα των πληροφοριών που συγκεντρώνει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό πάντως που είναι αναμφισβήτητο είναι ότι η έλλειψη ύπνου έχει αρνητικές επιπτώσεις στην απόδοσή μας κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ προκαλεί ευερεθιστότητα, εκνευρισμό και αίσθημα κόπωσης.

Στις αιτίες της έλλειψης αυτής περιλαμβάνονται εξωτερικές πιέσεις (από τις επαγγελματικές, οικογενειακές κλπ υποχρεώσεις αλλά και από το πρόγραμμα διασκέδασης) που πιθανώς δεν αφήνουν πολύ χρόνο για ύπνο, διάφορες παθήσεις που εμποδίζουν τον ύπνο με τα συμπτώματά τους (π.χ. βήχα, δύσπνοια, συχνουρία, πόνο κλπ.), ψυχικές νόσοι (όπως π.χ. κατάθλιψη) και, τέλος, η αδυναμία να κοιμηθεί κανείς παρά το ότι το επιθυμεί και οι συνθήκες το επιτρέπουν.

Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τις συμβουλές των ειδικών προκειμένου να μας πάρει επιτέλους ο ύπνος.

  • Μην αναζητάτε λύσεις στα προβλήματά σας το βράδυ. Αυτή είναι η χειρότερη στιγμή. Όσο εσείς προβληματίζεστε, ο οργανισμός σας βρίσκεται σε υπερεγρήγορση, γεγονός που δυσχεραίνει την αναγκαία χαλάρωση που θα οδηγήσει στον ύπνο. Επιπλέον επειδή το μυαλό σας δεν είναι ξεκούραστο, αντί να βρίσκετε λύσεις στα προβλήματά σας, τα αναμασάτε. Αφήστε τα προβλήματα για το πρωί.
  • Μην κοιτάτε το ρολόι. Κάθε φορά που κοιτάτε το ρολόι σκέφτεστε ότι έχουν λιγοστέψει οι ώρες που σας μένουν για ύπνο. Η παγίδα του ρολογιού επιτείνει την αϋπνία.
  • Ελέγξτε αν στο δωμάτιό σας επικρατούν συνθήκες που βοηθούν την έλευση του ύπνου όπως αν η θερμοκρασία είναι κατάλληλη, αν υπάρχει σκοτάδι, αλλά και αν νιώθετε ασφαλείς.
  • Μην καταναλώνετε καφεΐνη – δηλαδή αναψυκτικά τύπου κόλα ή καφέ ή ακόμη και τσάι) τρεις ώρες πριν κοιμηθείτε. Ακόμη αποφύγετε τα βαριά γεύματα αργά το βράδυ, γιατί η διαδικασία της πέψης θα δυσκολέψει τον ύπνο σας.
  • Πιείτε ένα χαμομήλι ή ένα ζεστό γάλα που βοηθούν τον οργανισμό να χαλαρώσει. Η λύση του χλιαρού ντους έχει φανεί ότι δεν βοηθά πάντα, μιας και αντί να σας χαλαρώσει μπορεί να σας κουράσει.
  • Σβήστε την τηλεόραση στο υπνοδωμάτιο ή αν συνηθίζετε να κοιμάστε με την τηλεόραση ανοιχτή βάλτε ένα αδιάφορο πρόγραμμα ώστε να μην ξενυχτήσετε για μια ταινία
  • Το αλκοόλ, ιδιαίτερα σε μεγάλη ποσότητα δεν είναι λύση όσον αφορά την καταπολέμηση της αϋπνίας. Οι ειδικοί εξηγούν ότι μπορεί αρχικά να κοιμηθείτε, αλλά τη νύχτα να ξυπνήσετε ή το πρωί να έχετε βαρύ κεφάλι.
  • Εάν η αϋπνία συνυπάρχει με άλλα συμπτώματα, όπως η μειωμένη ενεργητικότητα, η πολύ πρωινή αφύπνιση, οι διαταραχές της όρεξης (είτε ιδιαίτερα αυξημένη, είτε μειωμένη) και η απώλεια της ερωτικής επιθυμίας, καλό είναι να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό για την περίπτωση αυτή να αποτελεί σύμπτωμα κατάθλιψης.