Υγεία
Τα απολυμαντικά των χεριών είναι χημικά προϊόντα. Συνήθως περιέχουν οινόπνευμα (αλκοόλ) σε υψηλές συγκεντρώσεις, επειδή εξουδετερώνει αποτελεσματικά πολλούς ιούς και βακτήρια. Τα διαλύματα αυτά δεν είναι καυστικά. Είναι, όμως, τοξικά, ιδίως για τα επιθηλιακά κύτταρα του κερατοειδή χιτώνα των ματιών.
Ο κερατοειδής είναι η επιφανειακή στοιβάδα τους. Η ισοπροπυλική αλκοόλη, π.χ., είναι γνωστό ότι μπορεί να προκαλέσει:
Ερεθισμό στην επιφάνεια του ματιού
Επιθηλιακή κερατίτιδα (φλεγμονή στην επιφάνεια του κερατοειδούς χιτώνα)
Μερικές φορές εκδορά του κερατοειδούς
Σοβαρότερα προβλήματα
Μπορεί όμως να υπάρξουν και σοβαρότερα προβλήματα, διότι τα απολυμαντικά περιέχουν και άλλα συστατικά, τα οποία ενδέχεται να αυξήσουν την τοξικότητα της αλκοόλης. Τέτοια συστατικά είναι, π.χ., το υπεροξείδιο του υδρογόνου, η πολυαιθυλενογλυκόλη, αρώματα, αιθέρια έλαια κ.λπ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στη γαλλική μελέτη τα περισσότερα παιδιά με έκθεση των ματιών σε αλκοολούχα απολυμαντικά παρουσίασαν μικρής έως ήπιας σοβαρότητας συμπτώματα, όπως:
Πόνο στο μάτι
Αίσθηση καύσου (κάψιμο)
Κοκκίνισμα στον επιπεφυκότα
Υπήρχαν όμως και περιστατικά κερατίτιδας, καθώς και περιστατικά έλκους (πληγής) στον κερατοειδή ή τον επιπεφυκότα. Σε μερικά παιδιά, μάλιστα, είχε δημιουργηθεί πληγή σε περισσότερο από το 50% της επιφάνειας του κερατοειδή. Έτσι, ορισμένα χρειάσθηκαν χειρουργική αντιμετώπιση με γενική αναισθησία.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες
Οι τραυματισμοί από τα απολυμαντικά θα μπορούσαν να έχουν και μακροπρόθεσμες συνέπειες. Η αμβλυωπία χαρακτηρίζεται από ελαττωμένη οπτική οξύτητα συνήθως στο ένα μάτι, που οφείλεται στο ότι το παιδί χρησιμοποιεί περισσότερο το άλλο.
Ένας άλλος κίνδυνος από τον επιφανειακό τραυματισμό του ματιού είναι να δημιουργηθεί φλεγμονή στο πίσω μέρος του ματιού, όπως έδειξαν άλλες πρόσφατες μελέτες. Αυτό μπορεί να απειλήσει ακόμα περισσότερο την οπτική οξύτητα.
Αν εξάλλου ο τραυματισμός καταλαμβάνει μεγάλο τμήμα του ματιού ή το παιδί τρίψει στη συνέχεια το μάτι του, υπάρχει κίνδυνος για βλάβες (π.χ. έγκαυμα) που μπορεί να απειλήσουν την όραση.
Κίνδυνος για όλες τις ηλικίες
Οι οφθαλμολογικοί τραυματισμοί από τα αλκοολούχα απολυμαντικά είναι γνωστό πρόβλημα. Γι’ αυτό και τα απολυμαντικά αναγράφουν ρητώς στις συσκευασίες τους ότι πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με τα μάτια.
Ο κίνδυνος αυτός δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Έχουν αναφερθεί και περιστατικά σοβαρών οφθαλμικών εγκαυμάτων σε ενήλικες, εξαιτίας της επαφής με μεγάλη ποσότητα αλκοολούχου διαλύματος ή ακόμα και του τριψίματος των ματιών μετά τη χρήση τέτοιων διαλυμάτων. Επομένως, μικροί και μεγάλοι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί κατά τη χρήση τους.
Οι πρώτες βοήθειες
Τι πρέπει να κάνετε αν μπει κατά λάθος αλκοολούχο απολυμαντικό στο μάτι σας; Κατ’ αρχάς, δεν πρέπει να τρίψετε το μάτι σας. Αυτό ισχύει ακόμα κι αν νιώθετε κάψιμο, «τσιμπήματα» ή πόνο, προειδοποιεί.
Το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να ξεπλύνετε για αρκετά λεπτά (τουλάχιστον 10) το μάτι σας με καθαρό, χλιαρό νερό, κρατώντας τα χέρια σας μακριά από το μάτι.
Προτιμότερο είναι να σκύψετε πάνω από το νιπτήρα στην κουζίνα, για να πέφτει με σταθερή ροή το καθαρό νερό στο μάτι σας. Όση ώρα διαρκεί αυτό, να διατηρείτε το άλλο μάτι σφιχτά κλειστό για να μην πάει και σε αυτό το αλκοολούχο διάλυμα.
Όταν τελειώσετε, θα πρέπει να αισθάνεστε καλύτερα και, σε λίγες ώρες, δεν πρέπει να έχετε συμπτώματα. Εάν όμως εξακολουθείτε να νιώθετε κάψιμο, τσούξιμο ή πόνο ή/και αν παρουσιάσετε οποιαδήποτε αλλαγή στην όρασή σας ή απώλεια όρασης, επικοινωνήστε χωρίς καθυστέρηση με τον οφθαλμίατρό σας.
