Η πρόληψη της ανδρικής υγείας φαίνεται να αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία μετά την ηλικία των 30 ετών.

Σε αυτή τη φάση της ζωής μπορεί να αρχίσουν σταδιακά μεταβολές που αφορούν τις ορμόνες, τη γονιμότητα, τη σεξουαλική λειτουργία και γενικότερα την κατάσταση του οργανισμού.

Ένας προληπτικός έλεγχος μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για την υγεία του άνδρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται τις ίδιες εξετάσεις ή ότι ένας συγκεκριμένος έλεγχος είναι απαραίτητος σε κάθε ηλικία.

1. Έλεγχος τεστοστερόνης

Η τεστοστερόνη συνδέεται με τη σεξουαλική λειτουργία, τη μυϊκή μάζα, την ενέργεια και άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Τα επίπεδά της μεταβάλλονται με την ηλικία, ενώ χαμηλές τιμές μπορεί να συνδέονται με συμπτώματα όπως μειωμένη libido, κόπωση, αλλαγές στη διάθεση ή προβλήματα στη σεξουαλική λειτουργία.

Η μέτρηση της ολικής τεστοστερόνης γίνεται συνήθως με πρωινή εξέταση αίματος. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ουρολογικής Εταιρείας, τιμή κάτω από 300 ng/dL μπορεί να υποστηρίξει τη διάγνωση χαμηλής τεστοστερόνης, όμως απαιτούνται επαναλαμβανόμενες πρωινές μετρήσεις και παρουσία συμπτωμάτων για να τεθεί η διάγνωση.

Σε περίπτωση χαμηλών τιμών, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, ώστε να διερευνηθεί η αιτία. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιθυμία για τεκνοποίηση, καθώς η εξωγενής χορήγηση τεστοστερόνης μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή σπερματοζωαρίων.

2. Σπερμοδιάγραμμα

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση για την αξιολόγηση της ανδρικής γονιμότητας. Εξετάζει παραμέτρους όπως η συγκέντρωση, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων.

Η ποιότητα του σπέρματος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων το κάπνισμα, το σωματικό βάρος, η θερμότητα, ο τρόπος ζωής και ορισμένες παθήσεις. Η έγκαιρη αναγνώριση μιας διαταραχής μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω διερεύνηση και, όπου χρειάζεται, σε αντιμετώπιση της αιτίας.

Μία από τις καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα του σπέρματος είναι η κιρσοκήλη, ενώ σε περιπτώσεις υπογονιμότητας υπάρχουν πλέον διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές, ανάλογα με το αίτιο και τα χαρακτηριστικά κάθε ζευγαριού.

3. Έλεγχος της αγγειακής και σεξουαλικής λειτουργίας

Η στυτική λειτουργία συνδέεται στενά με την αγγειακή υγεία. Προβλήματα στύσης δεν αφορούν αποκλειστικά τη σεξουαλική ζωή, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδέονται με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.

Η αξιολόγηση της στυτικής λειτουργίας ξεκινά από το ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και υπερηχογραφικός έλεγχος της αιματικής ροής, όπως το triplex αγγείων του πέους.

Παράλληλα, παράγοντες όπως η αρτηριακή πίεση, το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η άσκηση, ο ύπνος και ο μεταβολισμός παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της αγγειακής και σεξουαλικής υγείας.

4. Έλεγχος του προστάτη και PSA

Ο έλεγχος του προστάτη δεν αφορά μόνο τους μεγαλύτερους άνδρες. Ωστόσο, η εξέταση PSA σε νεαρή ηλικία δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για όλους τους άνδρες ανεξαιρέτως.

Οι σύγχρονες οδηγίες της Αμερικανικής Ουρολογικής Εταιρείας αναφέρουν ότι μπορεί να προσφερθεί μια αρχική μέτρηση PSA περίπου μεταξύ 45 και 50 ετών, ενώ η ηλικία έναρξης μπορεί να είναι νωρίτερη σε άνδρες με αυξημένο κίνδυνο.

Επομένως, ένας άνδρας γύρω στα 30 δεν χρειάζεται απαραίτητα PSA μόνο και μόνο λόγω ηλικίας. Η ανάγκη για έλεγχο εξαρτάται από το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, τους παράγοντες κινδύνου και την ιατρική αξιολόγηση.

Μετά τα 30, η φροντίδα της ανδρικής υγείας δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη εξέταση. Η διατήρηση φυσιολογικού βάρους, η συστηματική άσκηση, ο επαρκής ύπνος, η αποφυγή του καπνίσματος και η ισορροπημένη διατροφή αποτελούν βασικά στοιχεία πρόληψης.

\