Η προειδοποίηση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), που είχε δημοσιοποιηθεί το 2025, αφορά τους κινδύνους από τη χρήση μη αδειοδοτημένων φαρμάκων προηγμένων θεραπειών, γνωστών ως ATMP, σε μια περίοδο που η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα ερωτήματα γύρω από ιατρικές πράξεις και θεραπείες.

Ο Γιώργος Μαζωνάκης είχε υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση σε ιατρείο στο Κολωνάκι λίγο πριν υποστεί την ανακοπή από την οποία έφυγε από τη ζωή.

Η συγκεκριμένη διαδικασία, ωστόσο, δεν αποτελεί θεραπεία ATMP και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει στοιχείο που να συνδέει τον θάνατό του με μη αδειοδοτημένο φάρμακο προηγμένης θεραπείας.

Η προειδοποίηση του ΕΟΦ αφορά διαφορετική κατηγορία θεραπειών και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσουν ασθενείς όταν καταφεύγουν σε μη εγκεκριμένα προϊόντα.

Τι είναι τα ATMP

Τα ATMP είναι φάρμακα προηγμένων θεραπειών που βασίζονται σε κύτταρα, ιστούς ή γονίδια. Όταν έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες Αρχές, αξιολογούνται ως προς την ποιότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους πριν χορηγηθούν σε ασθενείς.

Ο ΕΟΦ είχε επισημάνει ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εντοπιστεί μη αδειοδοτημένα προϊόντα, μεταξύ των οποίων και θεραπείες με δενδριτικά κύτταρα που προωθούνται για την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Οι κίνδυνοι για τους ασθενείς

Το βασικό ζήτημα είναι ότι τα μη αδειοδοτημένα ATMP δεν έχουν περάσει από τους προβλεπόμενους ελέγχους για την ασφάλεια, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητά τους.

Η χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος ο ασθενής να μην λάβει την κατάλληλη θεραπεία για την πάθησή του.

Παράλληλα, τέτοιες θεραπείες μπορεί να έχουν ιδιαίτερα υψηλό κόστος, επιβαρύνοντας οικονομικά τους ασθενείς και τις οικογένειές τους.

Πότε είναι νόμιμα στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τον ΕΟΦ, τα ATMP μπορούν να χορηγούνται νόμιμα στην Ελλάδα όταν είτε παρέχονται στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής που έχει εγκριθεί από τον ΕΟΦ είτε έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA).

Οι ίδιες προϋποθέσεις ισχύουν και για προϊόντα που παρασκευάζονται από κύτταρα ή ιστούς του ίδιου του ασθενούς.

Οποιοδήποτε προϊόν προηγμένης θεραπείας χορηγείται χωρίς να πληροί τουλάχιστον μία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν διατίθεται νόμιμα και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του ασθενούς.

Η υπενθύμιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα ερωτήματα γύρω από τις ιατρικές πράξεις και τις συνθήκες υπό τις οποίες αυτές πραγματοποιούνται. Ωστόσο, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα, δεν υπάρχει βάση για να συνδεθεί ο θάνατός του με τα ATMP ή με μη αδειοδοτημένη θεραπεία.