
Ένα απλό τεστ ισορροπίας διάρκειας μόλις 30 δευτερολέπτων φαίνεται πως μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τη φυσική κατάσταση ενός ηλικιωμένου και να συνδέεται με τον κίνδυνο θανάτου κατά τα επόμενα επτά χρόνια.
Η συγκεκριμένη δοκιμασία είναι ιδιαίτερα απλή: το άτομο καλείται να σταθεί στο ένα πόδι, με τα μάτια ανοιχτά, για όσο περισσότερο μπορεί, έως και 30 δευτερόλεπτα.
Σε μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, οι ερευνητές παρακολούθησαν για περίπου 7 χρόνια περισσότερους από 13.400 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν καλύτερη φυσική κατάσταση και καλύτερη ισορροπία στην αρχή της μελέτης παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο να πεθάνουν κατά τη διάρκεια της επταετούς παρακολούθησης.
Τι έδειξε το τεστ των 30 δευτερολέπτων
Οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν επτά διαφορετικές δοκιμασίες που αξιολογούσαν την ισορροπία, τη δύναμη, την κινητικότητα και την καρδιοαναπνευστική τους ικανότητα.
Στο τεστ ισορροπίας έπρεπε να σταθούν στο ένα πόδι, με τα μάτια ανοιχτά, για έως 30 δευτερόλεπτα. Έκαναν δύο προσπάθειες και οι ερευνητές κατέγραψαν την καλύτερη επίδοση.
Κατά τη διάρκεια των περίπου 7 ετών που ακολούθησαν, 1.631 από τους συμμετέχοντες πέθαναν.
Όσοι ανήκαν στο 20% με τις καλύτερες επιδόσεις στο τεστ ισορροπίας είχαν περίπου 50% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία σε σύγκριση με εκείνους που βρίσκονταν στο χαμηλότερο 20%.
Το τεστ που έδωσε ακόμη μεγαλύτερη διαφορά
Ακόμη ισχυρότερη συσχέτιση καταγράφηκε σε ένα τεστ κινητικότητας.
Οι συμμετέχοντες έπρεπε να σηκωθούν από μια καρέκλα, να περπατήσουν 2,5 μέτρα, να κάνουν αναστροφή, να επιστρέψουν και να καθίσουν ξανά.
Τα άτομα που είχαν τις καλύτερες επιδόσεις στη συγκεκριμένη δοκιμασία εμφάνισαν περίπου 59% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας κατά την επταετή περίοδο παρακολούθησης σε σχέση με εκείνους που είχαν τις χειρότερες επιδόσεις.
Παρόμοια εικόνα προέκυψε και από τις δοκιμασίες δύναμης και αντοχής.
Η καλή επίδοση στο τεστ «σήκω-κάτσε» συνδέθηκε με 45% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου, ενώ οι καλύτερες επιδόσεις στο τεστ βημάτων δύο λεπτών με περίπου 42% χαμηλότερο κίνδυνο.
Γιατί η ισορροπία θεωρείται σημαντική
Η ισορροπία δεν εξαρτάται μόνο από τους μύες των ποδιών. Για να μπορέσει κάποιος να σταθεί σταθερά στο ένα πόδι, πρέπει να συνεργάζονται σωστά η όραση, το εσωτερικό αυτί, το νευρικό σύστημα, ο εγκέφαλος και οι μύες.
Γι’ αυτό και μια μειωμένη ικανότητα ισορροπίας μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι έχουν περιοριστεί τα «λειτουργικά αποθέματα» του οργανισμού.
Με απλά λόγια, δεν έχει σημασία μόνο ποιες παθήσεις έχει ένας άνθρωπος, αλλά και τι μπορεί πραγματικά να κάνει το σώμα του στην καθημερινότητα.
Το συνολικό αποτέλεσμα μετά από 7 χρόνια
Οι ερευνητές συνδύασαν και τις επτά δοκιμασίες φυσικής κατάστασης και δημιούργησαν μία συνολική βαθμολογία.
Οι άνθρωποι που βρίσκονταν στο 20% με την καλύτερη συνολική φυσική κατάσταση είχαν περίπου 61% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο των επτά ετών σε σχέση με εκείνους που βρίσκονταν στο χαμηλότερο 20%.
Η ισορροπία και η ευκινησία ήταν μεταξύ των επιμέρους χαρακτηριστικών που εμφάνισαν την ισχυρότερη συσχέτιση με τη θνησιμότητα.
Δεν σημαίνει ότι το τεστ «προβλέπει» τον θάνατο
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, το τεστ δεν μπορεί να προβλέψει αν ένας άνθρωπος θα πεθάνει μέσα στα επόμενα 7 χρόνια.
Η έρευνα ήταν παρατηρητική, επομένως οι επιστήμονες εντόπισαν συσχετίσεις και δεν απέδειξαν ότι η κακή ισορροπία προκαλεί από μόνη της πρόωρο θάνατο.
Μια υποκείμενη ασθένεια ή μια γενικότερη επιδείνωση της υγείας μπορεί, για παράδειγμα, να οδηγεί τόσο σε χειρότερη φυσική κατάσταση όσο και σε αυξημένο κίνδυνο θανάτου.
Το εύρημα, ωστόσο, είναι σημαντικό: η ισορροπία, η δύναμη, η κινητικότητα και η αντοχή φαίνεται να αποτελούν σημαντικούς δείκτες της συνολικής λειτουργικής κατάστασης ενός ηλικιωμένου και συνδέονται με την πορεία της υγείας του τα επόμενα χρόνια.