Υγεία
Η κλιματική κρίση αλλάζει τον χάρτη των λοιμώξεων, με τον ιό του Δυτικού Νείλου να έχει πλέον εγκατασταθεί στην Ελλάδα και τον δάγκειο πυρετό και το chikungunya να κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον Γκίκα Μαγιορκίνη.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, μιλώντας στο Πρακτορείο FM, τόνισε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας επηρεάζει τους πληθυσμούς των κουνουπιών, τα οικοσυστήματα και τις μετακινήσεις των ζώων, δημιουργώντας νέες συνθήκες για την εξάπλωση λοιμωδών νοσημάτων.
Ποια πανδημία μπορεί να εμφανιστεί
Αναφερόμενος στην επόμενη πανδημία, ο κ. Μαγιορκίνης υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλής πρόβλεψη, ωστόσο η γρίπη παραμένει ανάμεσα στους μεγαλύτερους κινδύνους.
«Δεν θα μπορούσα να πω με σιγουριά ποια θα είναι η επόμενη πανδημία, αλλά στη λίστα, υψηλού κινδύνου είναι μία γρίπη, πιθανότατα από τα πτηνά, ή ένα ανασυνδυασμένο στέλεχος μεταξύ πτηνών ιού γρίπης πτηνών και ιού γρίπης χοίρων. Αυτό το έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν και συμβαίνει κάθε κάμποσα χρόνια.
Έχουμε να δούμε πανδημία γρίπης περίπου από το 2009, άρα λοιπόν την περιμένουμε μέσα στην επόμενη δεκαετία. Όσον αφορά τον κορονοϊό δεν αποκλείεται μία νέα πανδημία, αλλά χρονικά πιθανότατα πολύ πιο μακριά. Λογικά στα επόμενα 50 χρόνια, είναι πιθανό να δούμε ακόμα μία COVID επιδημία»
Ο Δυτικός Νείλος και τα κουνούπια
Ο ιός του Δυτικού Νείλου εμφανίζεται στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι, κυρίως από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τον καθηγητή, υπάρχουν ενδείξεις ότι σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές ο ιός μπορεί να παραμένει στο περιβάλλον και κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Σημαντικό ρόλο στη μετάδοση έχουν τα πτηνά, όπως τα κοράκια, οι καρακάξες και οι κουρούνες, τα οποία έχουν προσαρμοστεί ιδιαίτερα καλά στο αστικό περιβάλλον. Παράλληλα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να επηρεάσουν τα οικοσυστήματα και τις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών.
Η επιτήρηση των κουνουπιών μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης.
«Η έγκαιρη πρόβλεψη των περιοχών που κινδυνεύουν από αυξημένη μετάδοση είναι δύσκολη χωρίς επιδημιολογική επιτήρηση. Ωστόσο, η εντομολογική επιτήρηση μπορεί να προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς, είναι δυνατό να προειδοποιήσει περίπου 15-20 ημέρες νωρίτερα για αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης του ιού σε μια περιοχή»
Δάγκειος και chikungunya στην Ευρώπη
Ο δάγκειος πυρετός δεν θεωρείται σήμερα ενδημικός στην Ελλάδα, ωστόσο ο κατάλληλος φορέας, δηλαδή το κουνούπι που μπορεί να μεταδώσει τον ιό, υπάρχει πλέον στη χώρα.
Παράλληλα, σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταγραφεί περιστατικά εγχώριας μετάδοσης του δάγκειου και του chikungunya, γεγονός που δείχνει ότι οι συγκεκριμένες λοιμώξεις μπορούν να εμφανιστούν και σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν λιγότερο ευάλωτες.
«Ο φορέας του δάγκειου υπάρχει πλέον στην Ελλάδα, ενώ σε άλλες ευρωπαικές χώρες έχουν καταγραφεί περιστατικά εγχώριας μετάδοσης τόσο δάγκειου όσο και chikungunya, όπως πχ σε Ιταλία και Γαλλία. Για αυτόν τον λόγο είναι πιθανό να δούμε στο μέλλον εγχώρια μετάδοση και στην Ελλάδα. Η κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με την παρουσία των κατάλληλων κουνουπιών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε νοσήματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν “τροπικά” να επεκτείνονται σε βορειότερες περιοχές»
Ο κ. Μαγιορκίνης σημείωσε, τέλος, ότι η σχέση της κλιματικής αλλαγής με τον κορωνοϊό είναι πιο σύνθετη. Οι περιβαλλοντικές αλλαγές μπορούν να μεταβάλουν τις σχέσεις ανθρώπων και ζώων και να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες μετάδοσης ιών, ενώ οι νυχτερίδες αποτελούν ξενιστές πολλών ιών, μεταξύ των οποίων και κορωνοϊών. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή προκάλεσε την πανδημία COVID-19.
