Γιατί ξυπνάμε με το ένα ρουθούνι περισσότερο βουλωμένο από το άλλο;

Πολλοί άνθρωποι παρατηρούν το ίδιο πράγμα σχεδόν κάθε πρωί: το ένα ρουθούνι είναι πιο ανοιχτό και αναπνέει άνετα, ενώ το άλλο νιώθει πιο βουλωμένο. Δεν πρόκειται για κρύωμα ούτε για αλλεργία. Είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο που ονομάζεται ρινικός κύκλος (nasal cycle).

Τι είναι ο ρινικός κύκλος

Ο ρινικός κύκλος είναι μια εναλλασσόμενη συμφόρηση των ρουθουνιών που συμβαίνει αυτόματα κάθε λίγες ώρες. Συνήθως διαρκεί από 2 έως 6 ώρες, αν και σε κάποιους ανθρώπους μπορεί να κυμαίνεται από 30 λεπτά έως και πάνω από 8 ώρες.Κατά τη διάρκεια αυτού του κύκλου:

• Το ένα ρουθούνι διαστέλλεται και επιτρέπει μεγαλύτερη ροή αέρα.
• Το άλλο συστέλλεται ελαφρά, μειώνοντας τη ροή.

Αυτό ελέγχεται από το αυτόνομο νευρικό σύστημα, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε συνειδητά.

Ο οργανισμός δεν αφήνει και τα δύο ρουθούνια τελείως ανοιχτά ταυτόχρονα για συγκεκριμένους λόγους:

1. Ενυδάτωση και φιλτράρισμα του αέρα
   Το πιο «κλειστό» ρουθούνι επιβραδύνει τη ροή του αέρα, επιτρέποντας καλύτερη ενυδάτωση, θέρμανση και φιλτράρισμα πριν φτάσει στους πνεύμονες.
2. Προστασία του ρινικού βλεννογόνου
   Η εναλλαγή δίνει χρόνο στον βλεννογόνο του ενός ρουθουνιού να «ξεκουραστεί» και να ανακάμψει από την έκθεση στον αέρα.
3. Καλύτερη αντίληψη οσμών
   Διαφορετικές ταχύτητες ροής αέρα βοηθούν στην ανίχνευση διαφορετικών μορίων οσμών.

Γιατί το νιώθουμε περισσότερο το πρωί

Όταν κοιμόμαστε, η θέση του σώματος επηρεάζει έντονα τον ρινικό κύκλο. Αν ξαπλώνουμε στο πλάι, η βαρύτητα αυξάνει τη συμφόρηση στο κάτω ρουθούνι.

Γι’ αυτό συχνά ξυπνάμε με το ένα ρουθούνι αισθητά πιο βουλωμένο – ειδικά αν έχουμε κοιμηθεί πολλές ώρες στην ίδια πλευρά.Επιπλέον παράγοντες που ενισχύουν την αίσθηση:

• Ξηρός αέρας στο δωμάτιο
• Ελαφρά αλλεργική αντίδραση
• Ήπια φλεγμονή από κλιματιστικό ή σκόνη

Πότε δεν είναι φυσιολογικό

Ο ρινικός κύκλος είναι φυσιολογικός. Πρέπει να ανησυχήσουμε όταν:

• Το ένα ρουθούνι παραμένει μόνιμα βουλωμένο για μέρες ή εβδομάδες
• Υπάρχει πόνος, πυώδης καταρροή ή μειωμένη όσφρηση
• Συνοδεύεται από ροχαλητό, άπνοιες ή δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη συνολικά

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει στραβό διάφραγμα, πολύποδες, χρόνια ρινίτιδα ή άλλη πάθηση που χρειάζεται αξιολόγηση από ΩΡΛ.

Τι μπορούμε να κάνουμε

• Αλλάξτε πλευρό στον ύπνο
• Χρησιμοποιήστε υγραντήρα στο δωμάτιο
• Κάντε ήπιες ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό
• Κρατήστε το κεφάλι ελαφρώς ανυψωμένο με μαξιλάρι

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το βουλωμένο ρουθούνι «ανοίγει» μόνο του μέσα σε λίγη ώρα μετά το ξύπνημα, καθώς ο ρινικός κύκλος συνεχίζει την εναλλαγή του.Το ένα ρουθούνι πιο κλειστό από το άλλο το πρωί δεν είναι πρόβλημα.