Υγεία
Η γλυκοζαμίνη, ένα από τα πιο διαδεδομένα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη των αρθρώσεων, βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας, καθώς η χρήση της συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης της ήπιας γνωστικής διαταραχής σε άνοια.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Metabolism, εξετάζει παράλληλα έναν πιθανό μηχανισμό μέσω του οποίου η γλυκοζαμίνη μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλο.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στις λεγόμενες γλυκάνες, δηλαδή σύνθετες αλυσίδες σακχάρων που συνδέονται με πρωτεΐνες και παίζουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των κυττάρων. Η γλυκοζαμίνη αποτελεί μία από τις ουσίες που χρησιμοποιεί ο οργανισμός για την παραγωγή τους.
Η σύνδεση με την άνοια
Για να εξετάσουν τη σχέση της γλυκοζαμίνης με τη γνωστική υγεία, οι επιστήμονες ανέλυσαν ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Στην ανάλυση περιλαμβάνονταν 24.481 άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ ή συναφή άνοια και 41.884 άνθρωποι με ήπια γνωστική διαταραχή. Περίπου το 8% των συμμετεχόντων είχε καταγεγραμμένη χρήση γλυκοζαμίνης.
Στα άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή, η λήψη του συμπληρώματος συσχετίστηκε με περίπου 25% υψηλότερη πιθανότητα εξέλιξης σε άνοια.
Παράλληλα, μεταξύ των ανθρώπων που είχαν ήδη διαγνωστεί με άνοια, η χρήση γλυκοζαμίνης συνδέθηκε με περίπου 25% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου μέσα σε πέντε χρόνια.
Οι αριθμοί αυτοί αφορούν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν ότι η γλυκοζαμίνη προκαλεί άνοια ή επιταχύνει από μόνη της τη νόσο.
Τι βρήκαν στον εγκέφαλο ασθενών με Αλτσχάιμερ
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης ανθρώπινο εγκεφαλικό ιστό. Σε δείγματα ανθρώπων με νόσο Αλτσχάιμερ διαπίστωσαν αυξημένη παρουσία γλυκανών, ενώ σε διαφορετική ομάδα δειγμάτων παρατήρησαν ότι οι συγκεκριμένες δομές ήταν περισσότερες όσο προχωρούσε η νόσος.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι γλυκάνες συνδέονται με πρωτεΐνες και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτές σχηματίζονται, μεταφέρονται και λειτουργούν.
Η υπόθεση που εξετάζουν οι επιστήμονες είναι ότι η υπερβολική παραγωγή ή συσσώρευση αυτών των σακχαρικών δομών μπορεί να συμμετέχει στις διεργασίες που σχετίζονται με τη νευροεκφύλιση.
Τα πειράματα σε ποντίκια
Για να εξετάσουν πιο άμεσα την πιθανή σχέση, οι ερευνητές πραγματοποίησαν και πειράματα σε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που εμφάνιζαν χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά της νόσου Αλτσχάιμερ.
Στα ζώα που έλαβαν γλυκοζαμίνη παρατηρήθηκε επιδείνωση ορισμένων δεικτών μνήμης, ενώ παρεμβάσεις που περιόριζαν την παραγωγή των συγκεκριμένων σακχαρικών δομών είχαν αντίθετη επίδραση.
Το αποτέλεσμα προσφέρει ένα πιθανό βιολογικό υπόβαθρο για τη συσχέτιση που εντοπίστηκε στα ανθρώπινα δεδομένα, χωρίς όμως να μπορεί να μεταφραστεί αυτομάτως σε αντίστοιχη επίδραση στους ανθρώπους.
Δεν αποτελεί απόδειξη ότι η γλυκοζαμίνη προκαλεί άνοια
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η ανάλυση των ιατρικών φακέλων είναι παρατηρητική και επομένως δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Αυτό σημαίνει ότι δεν προκύπτει από τη συγκεκριμένη μελέτη πως η γλυκοζαμίνη προκαλεί άνοια σε ανθρώπους που τη λαμβάνουν για τις αρθρώσεις τους.
Απαιτούνται μεγαλύτερες και ειδικά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί εάν η συγκεκριμένη συσχέτιση αντανακλά πραγματική αιτιώδη σχέση.
Παρά τους περιορισμούς, η μελέτη προσθέτει ένα νέο στοιχείο στην έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ, καθώς στρέφει το ενδιαφέρον στον τρόπο με τον οποίο ο μεταβολισμός των σακχάρων και η τροποποίηση των πρωτεϊνών μπορεί να συνδέονται με την εξέλιξη της γνωστικής έκπτωσης.
