Υγεία
Μιλάς μόνος σου, το γραφείο σου βρίσκεται μονίμως σε κατάσταση χάους ή εκνευρίζεσαι αφόρητα όταν κάποιος μασάει δυνατά δίπλα σου;
Μην ενθουσιαστείς ακόμη: τίποτα από αυτά δεν αποτελεί απόδειξη ότι είσαι ιδιοφυΐα.
Υπάρχουν, ωστόσο, καθημερινές συμπεριφορές που έχουν κατά καιρούς συσχετιστεί από έρευνες με τη δημιουργικότητα, την καλύτερη επεξεργασία πληροφοριών ή ορισμένα χαρακτηριστικά της νοημοσύνης.
Και μερικές από αυτές είναι αρκετά ενοχλητικές για τους γύρω μας.
1. Το γραφείο τους είναι μονίμως ακατάστατο
Δεν είναι απαραίτητα τεμπελιά.
Πειράματα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Μινεσότα έχουν δείξει ότι ένα ακατάστατο περιβάλλον μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να ενθαρρύνει πιο αντισυμβατικές και δημιουργικές ιδέες.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερα πράγματα πετάξεις στο γραφείο τόσο εξυπνότερος θα γίνεις.
Η ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι διαφορετική: ένα απολύτως οργανωμένο περιβάλλον φαίνεται να ευνοεί περισσότερο τη συμβατικότητα, ενώ ένα λιγότερο τακτοποιημένο μπορεί να διευκολύνει τη σκέψη έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια.
2. Μιλούν μόνοι τους
Αν έχεις πιάσει τον εαυτό σου να λέει δυνατά «πού έβαλα πάλι τα κλειδιά;», δεν είσαι ο μόνος.
Η αυτοομιλία μπορεί να λειτουργήσει ως ένας τρόπος οργάνωσης της σκέψης.
Όταν εκφράζουμε λεκτικά αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε, μπορούμε ευκολότερα να συγκεντρωθούμε σε έναν στόχο, να οργανώσουμε τα επόμενα βήματα ή να συγκρατήσουμε μια πληροφορία.
Με άλλα λόγια, μερικές φορές το να μιλάς μόνος σου δεν σημαίνει ότι περιμένεις απάντηση.
Σημαίνει απλώς ότι… βάζεις το μυαλό σου σε σειρά.
3. Βρίζουν περισσότερο
Εδώ υπάρχει ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους.
Η συχνή χρήση βρισιών δεν σημαίνει αυτομάτως υψηλότερη νοημοσύνη.
Έρευνες όμως έχουν αμφισβητήσει την αντίληψη ότι όποιος βρίζει το κάνει επειδή διαθέτει περιορισμένο λεξιλόγιο. Άνθρωποι που μπορούν να παράγουν περισσότερες λέξεις γενικά μπορούν συχνά να παράγουν και περισσότερες βρισιές.
Άρα η χρήση τους δεν αποδεικνύει ιδιοφυΐα.
Αλλά ούτε και φτωχό λεξιλόγιο.
4. Δεν αντέχουν τον ήχο κάποιου που μασάει
Για ορισμένους ανθρώπους, ο ήχος από κάποιον που μασάει, καταπίνει ή χτυπά επαναλαμβανόμενα ένα στυλό δεν είναι απλώς ενοχλητικός.
Μπορεί να γίνει σχεδόν ανυπόφορος.
Η έντονη αντίδραση σε συγκεκριμένους ήχους συνδέεται σε ορισμένες περιπτώσεις με τη μισοφωνία, ενώ ερευνητές έχουν εξετάσει και τη σχέση της μειωμένης «φιλτραρίσματος» αισθητηριακών ερεθισμάτων με τη δημιουργικότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος εκνευρίζεται με το μάσημα του διπλανού του είναι ιδιοφυΐα.
Μπορεί απλώς να έχει πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία σε ερεθίσματα που οι υπόλοιποι αγνοούν.
5. Ξενυχτούν
Πολλοί άνθρωποι ισχυρίζονται ότι σκέφτονται καλύτερα όταν όλοι οι υπόλοιποι έχουν κοιμηθεί.
Υπάρχουν έρευνες που έχουν βρει συσχετίσεις ανάμεσα σε ορισμένους δείκτες νοημοσύνης και την προτίμηση για πιο βραδινές ώρες δραστηριότητας. Το αρχικό δημοσίευμα αναφέρει επίσης μελέτη σε περισσότερους από χίλιους εφήβους.
Αυτό όμως δεν μετατρέπει την αϋπνία σε πλεονέκτημα.
Η χρόνια έλλειψη ύπνου επιβαρύνει τη συγκέντρωση και τη γνωστική λειτουργία.
Άλλο λοιπόν να είσαι «βραδινός τύπος» και άλλο να κοιμάσαι τέσσερις ώρες επειδή θεωρείς ότι έτσι θα γίνεις εξυπνότερος.
6. Μουτζουρώνουν τα χαρτιά ενώ ακούνε
Τηλέφωνο στο ένα χέρι, στυλό στο άλλο και σε λίγα λεπτά το χαρτί έχει γεμίσει κύκλους, γραμμές και άσχετα σχέδια.
Φαινομενικά δείχνεις ότι δεν προσέχεις.
Στην πραγματικότητα, το λεγόμενο doodling έχει μελετηθεί ως πιθανός τρόπος διατήρησης της προσοχής σε μονότονες δραστηριότητες.
Το αρχικό δημοσίευμα συνδέει τη συνήθεια με καλύτερη συγκράτηση πληροφοριών και αφομοίωση ιδεών.
Δεν χρειάζεται λοιπόν κάθε ζωγραφιά στην άκρη ενός σημειωματάριου να θεωρείται αφηρημάδα.
7. Αποσπώνται εύκολα
Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα.
Η διάσπαση της προσοχής συνήθως αντιμετωπίζεται ως μειονέκτημα. Ένα μυαλό όμως που «πιάνει» συνεχώς ερεθίσματα από το περιβάλλον μπορεί να δημιουργεί περισσότερους απροσδόκητους συνδυασμούς πληροφοριών.
Αυτό ενδέχεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να ευνοεί τη δημιουργική σκέψη.
Δεν σημαίνει ότι το συνεχές σκρολάρισμα στο κινητό κάνει κάποιον εξυπνότερο – ένας ισχυρισμός που το παλιό άρθρο παρουσιάζει πολύ πιο αισιόδοξα.
Η συνεχής απόσπαση μπορεί αντίθετα να καταστρέψει τη συγκέντρωση όταν πρέπει να ολοκληρώσουμε μια απαιτητική εργασία.
8. Αμφισβητούν πράγματα που οι άλλοι θεωρούν δεδομένα
Μία συμπεριφορά που μπορεί να εκνευρίσει ιδιαίτερα τους γύρω τους είναι η ανάγκη να ρωτούν συνεχώς «γιατί;».
Γιατί γίνεται έτσι;
Γιατί δεν δοκιμάζουμε κάτι άλλο;
Πώς ξέρουμε ότι αυτό είναι σωστό;
Η περιέργεια και η διάθεση διερεύνησης αποτελούν σημαντικά στοιχεία της μάθησης και της δημιουργικής σκέψης.
Κάποιος που δεν ικανοποιείται εύκολα με την πρώτη απάντηση μπορεί να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες, να εξετάσει εναλλακτικές εξηγήσεις και τελικά να εντοπίσει κάτι που οι υπόλοιποι προσπέρασαν.
9. Χάνονται στις σκέψεις τους
Μπορεί να τους μιλάς και για μερικά δευτερόλεπτα να φαίνεται ότι βρίσκονται αλλού.
Το mind-wandering –η περιπλάνηση του μυαλού– δεν είναι πάντοτε χαμένος χρόνος.
Όταν ο εγκέφαλος απομακρύνεται προσωρινά από το άμεσο ερέθισμα, μπορεί να επεξεργάζεται προηγούμενες πληροφορίες, μελλοντικά σενάρια ή νέους συνδυασμούς ιδεών.
Φυσικά, αν συμβαίνει την ώρα που κάποιος σου εξηγεί κάτι σημαντικό, πιθανότατα δεν θα εκτιμήσει ιδιαίτερα τη… δημιουργικότητά σου.
Άρα, αν κάνεις όλα τα παραπάνω είσαι ιδιοφυΐα;
Όχι.
Και αυτή είναι η βασική διευκρίνιση που συχνά χάνεται σε τέτοιες λίστες.
Μια συμπεριφορά που έχει συσχετιστεί σε κάποια έρευνα με τη δημιουργικότητα ή με έναν δείκτη γνωστικής ικανότητας δεν αποτελεί τεστ νοημοσύνης.
Μπορείς να είσαι ακατάστατος χωρίς να είσαι Αϊνστάιν, να ξενυχτάς επειδή βλέπεις σειρές και να μιλάς μόνος σου απλώς επειδή έτσι έχεις συνηθίσει.
Αν όμως αναγνώρισες τον εαυτό σου σε αρκετά από τα παραπάνω, τουλάχιστον την επόμενη φορά που κάποιος θα παραπονεθεί για τις περίεργες συνήθειές σου θα έχεις κάτι ενδιαφέρον να του απαντήσεις.
