Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας κατέληξε στο συμπέρασμα πώς οι μη καπνιστές νέοι που ακολουθούν διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα.

«Αυτά τα μη αναμενόμενα ευρήματα εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με έναν άγνωστο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα που σχετίζεται με κατά τα άλλα ωφέλιμα τρόφιμα και πρέπει να διερευνηθεί», δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο δρ. Χόρχε Νιέβα, ογκολόγος-παθολόγος και επικεφαλής ερευνητής της μελέτης.

Στη μελέτη, αναφέρει η New York Post, ο Νιέβα και οι συνεργάτες του ανέλυσαν 187 ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα κάτω των 50 ετών, οι οποίοι παρείχαν στοιχεία για τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, τη διατροφή τους, το ιστορικό καπνίσματος και τη διάγνωσή τους.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότεροι δεν είχαν καπνίσει ποτέ και οι καρκίνοι τους ήταν βιολογικά διαφορετικοί από εκείνους που συνδέονται συνήθως με το κάπνισμα.

Πώς διεξήχθη η έρευνα και τα πρωτάκουστα ευρήματα

Οι ερευνητές αξιολόγησαν την ποιότητα της διατροφής των συμμετεχόντων χρησιμοποιώντας το διατροφικό πρότυπο Healthy Eating Index (HEI), βαθμολογώντας τους σε κλίμακα από το 1 έως το 100. Διαπίστωσαν ότι η μέση βαθμολογία των ασθενών ήταν 65, αρκετά υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο του 57.

Επίσης, κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής άλεσης.

Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν 4,3 μερίδες σκούρων πράσινων λαχανικών και οσπρίων και 3,9 μερίδες δημητριακών ολικής άλεσης ημερησίως.

Για σύγκριση, ο μέσος Αμερικανός ενήλικας καταναλώνει περίπου 3,6 μερίδες πράσινων λαχανικών και οσπρίων και μόλις 2,6 μερίδες δημητριακών ολικής άλεσης την ημέρα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι νέες γυναίκες που δεν καπνίζουν διαγιγνώσκονται με καρκίνο του πνεύμονα συχνότερα από τους άνδρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας.

Ενδιαφέρον είναι ότι οι γυναίκες στη μελέτη τείνουν επίσης να καταναλώνουν περισσότερα φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης και να έχουν υψηλότερες βαθμολογίες HEI από τους άνδρες.

«Η έρευνά μας δείχνει ότι οι νεότεροι σε ηλικία μη καπνιστές που καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες υγιεινών τροφών από τον γενικό πληθυσμό είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα», δήλωσε ο Νιέβα.

Πού «δείχνουν» σε πρώτη φάση οι επιστήμονες

Οι ερευνητές εξακολουθούν να διερευνούν γιατί μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μπορεί να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρώιμης εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα, αλλά έχουν μια βασική θεωρία: τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στη γεωργία.

Οι αγρότες χρησιμοποιούν αυτά τα χημικά για να προστατεύουν τις καλλιέργειές τους από έντομα, ζιζάνια, μύκητες, ασθένειες και τρωκτικά, αυξάνοντας τις αποδόσεις και διασφαλίζοντας μια σταθερή παροχή τροφίμων.

Ωστόσο, η εκτεταμένη χρήση τους έχει επίσης εγείρει ανησυχίες σχετικά με πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.

Γενικά, η έκθεση σε φυτοφάρμακα μέσω τροφίμων, νερού και αέρα θεωρείται περιορισμένη, με όρια ασφαλείας που καθορίζονται από ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) για την προστασία της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, έρευνες υποδηλώνουν ότι η μακροχρόνια, καθημερινή έκθεση θα μπορούσε να συμβάλλει σε σοβαρά προβλήματα υγείας.

Αν και οι επιπτώσεις ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο του φυτοφαρμάκου, έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για Πάρκινσον, Αλτσχάιμερ και διάφορους τύπους καρκίνου, καθώς και με αναπαραγωγικές, αναπτυξιακές και μεταβολικές διαταραχές.

Αρκεί να δει κανείς τους εργάτες γης, οι οποίοι εκτίθενται τακτικά σε υψηλά επίπεδα φυτοφαρμάκων και έχει διαπιστωθεί ότι παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά χρόνιων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του πνεύμονα.

Επειδή τα μη βιολογικά φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης μπορεί να περιέχουν περισσότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων από τρόφιμα όπως τα γαλακτοκομικά, το κρέας και τα έντονα επεξεργασμένα προϊόντα – που αποτελούν βασικά στοιχεία της μέσης αμερικανικής διατροφής – οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει εν μέρει την απρόσμενη αυτή συσχέτιση.

Λιγότεροι καπνιστές, περισσότερα περιστατικά καρκίνου

Τα ευρήματα ενδέχεται επίσης να ρίξουν φως στη μεταβαλλόμενη εικόνα του καρκίνου του πνεύμονα. Κάποτε θεωρούνταν μια ασθένεια που επηρέαζε κυρίως μεγαλύτερους σε ηλικία άνδρες καπνιστές, όμως το τοπίο αλλάζει.

Τα ποσοστά καπνίσματος στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 70% από τη δεκαετία του 1960 και τα συνολικά περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα έχουν ακολουθήσει την ίδια πτωτική τάση – αλλά μία ομάδα αποτελεί εξαίρεση.

Σε ολόκληρη τη χώρα, οι μη καπνιστές κάτω των 50 ετών εμφανίζουν αυξανόμενα ποσοστά, ιδιαίτερα οι γυναίκες.

Στις ΗΠΑ, έως και το 20% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα – περίπου 40.000 διαγνώσεις κάθε χρόνο – αφορούν άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ ή έχουν καπνίσει λιγότερα από 100 τσιγάρα στη διάρκεια της ζωής τους.

Οι γυναίκες αντιστοιχούν περίπου στα 2/3 αυτών των περιπτώσεων. Ωστόσο, ο Νιέβα τόνισε ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθεί οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ της έκθεσης σε φυτοφάρμακα και του καρκίνου του πνεύμονα σε νεότερους ανθρώπους.

Εξάλλου, οι ερευνητές δεν μέτρησαν άμεσα τα επίπεδα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες.

Αντίθετα, εκτίμησαν την έκθεση χρησιμοποιώντας υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με τα μέσα επίπεδα φυτοφαρμάκων σε κατηγορίες τροφίμων όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά.

Στο μέλλον, η ομάδα σκοπεύει να εξετάσει τα επίπεδα φυτοφαρμάκων στους ασθενείς μέσω δειγμάτων αίματος ή ούρων, ελπίζοντας να διαπιστώσει αν ορισμένες χημικές ουσίες σχετίζονται πιο έντονα με τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα από άλλες.

«Ελπίζουμε ότι αυτές οι πληροφορίες θα καθοδηγήσουν τόσο τις συστάσεις δημόσιας υγείας όσο και τη μελλοντική έρευνα για την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα», δήλωσε ο Νιέβα.

Πώς προστατευόμαστε από τα φυτοφάρμακα

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγετε τα φρούτα και τα λαχανικά. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης εξακολουθεί να θεωρείται ευρέως θεμέλιο της καλής υγείας, βοηθώντας στη μείωση του κινδύνου καρκίνου και άλλων ασθενειών.

Ωστόσο, υπάρχουν βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να μειώσετε την ποσότητα φυτοφαρμάκων που καταναλώνετε, ενώ οι ερευνητές συνεχίζουν να εξετάζουν αν αυτά παίζουν ρόλο στον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα.

Αυτά περιλαμβάνουν το ξεφλούδισμα ή το καθάρισμα των φρούτων και των λαχανικών για την απομάκρυνση υπολειμμάτων από την εξωτερική επιφάνεια, καθώς και το σχολαστικό πλύσιμο των τροφίμων.

Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι τα επίπεδα φυτοφαρμάκων μπορούν να μειωθούν από 10% έως και 80%, ανάλογα με τη μέθοδο μαγειρέματος και επεξεργασίας των τροφίμων.