Υγεία
Το λεμφικό σύστημα αποτελεί βασικό μέρος της άμυνας του οργανισμού, καθώς συμβάλλει στην απομάκρυνση της περίσσειας υγρών από τους ιστούς και συμμετέχει στην αντιμετώπιση λοιμώξεων.
Όταν η λεμφική ροή διαταράσσεται ή παρεμποδίζεται, το υγρό μπορεί να αρχίσει να συσσωρεύεται στους ιστούς, προκαλώντας λεμφοίδημα.
Η κατάσταση εμφανίζεται συχνότερα στα χέρια και στα πόδια, μπορεί όμως να επηρεάσει και άλλα σημεία του σώματος.
Το λεμφοίδημα μπορεί να είναι αποτέλεσμα βλάβης ή απόφραξης του λεμφικού συστήματος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει από τη γέννηση λόγω προβλημάτων στην ανάπτυξη των λεμφικών αγγείων.
Ποια είναι τα 6 συμπτώματα
Το χαρακτηριστικότερο σημάδι είναι το πρήξιμο σε ένα μέρος ή σε ολόκληρο το άκρο. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν.
1. Επίμονο πρήξιμο
Το οίδημα μπορεί αρχικά να είναι ήπιο και να εμφανίζεται κατά διαστήματα. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να γίνει πιο σταθερό και έντονο. Συνήθως αφορά τα χέρια ή τα πόδια, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες περιοχές.
2. Αίσθημα βάρους ή πίεσης
Η περιοχή που έχει επηρεαστεί μπορεί να φαίνεται πιο βαριά ή «γεμάτη». Μπορεί επίσης να υπάρχει αίσθημα σφιξίματος ή δυσφορίας.
3. Περιορισμός της κίνησης
Όταν το πρήξιμο γίνει μεγαλύτερο, μπορεί να δυσκολέψει την κίνηση της συγκεκριμένης περιοχής και να προκαλέσει δυσκαμψία.
4. Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του δέρματος
Η συσσώρευση υγρού μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία της περιοχής σε λοιμώξεις. Μία από τις συχνότερες επιπλοκές είναι η κυτταρίτιδα, δηλαδή βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος και των υποκείμενων ιστών.
5. Πάχυνση ή σκλήρυνση του δέρματος
Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, το δέρμα μπορεί να γίνει σκληρότερο και παχύτερο εξαιτίας των αλλαγών στους ιστούς. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με την ίνωση.
6. Πόνος ή δυσφορία
Το λεμφοίδημα μπορεί να συνοδεύεται από ενόχληση, αίσθημα πίεσης ή βάρους στην περιοχή που έχει πρηστεί.
Γιατί μπορεί να μπλοκάρει το λεμφικό σύστημα
Οι αιτίες δεν είναι ίδιες για όλους. Το λεμφοίδημα διακρίνεται γενικά σε πρωτοπαθές και δευτεροπαθές.
Το πρωτοπαθές λεμφοίδημα σχετίζεται με προβλήματα στην ανάπτυξη ή τη λειτουργία του λεμφικού συστήματος και μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικές ηλικίες.
Το δευτεροπαθές λεμφοίδημα μπορεί να προκύψει όταν ένα προηγουμένως φυσιολογικό λεμφικό σύστημα υποστεί βλάβη. Μεταξύ των αιτιών περιλαμβάνονται χειρουργικές επεμβάσεις, ιδιαίτερα όταν έχουν αφαιρεθεί λεμφαδένες, η ακτινοθεραπεία, ορισμένες λοιμώξεις, τραυματισμοί και άλλες παθήσεις που επηρεάζουν τη λεμφική κυκλοφορία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όγκοι μπορούν επίσης να πιέσουν ή να αποφράξουν λεμφικά αγγεία ή λεμφαδένες.
Η περιορισμένη κίνηση μπορεί επίσης να επηρεάσει τη λεμφική παροχέτευση, καθώς οι μυϊκές συσπάσεις συμβάλλουν στη μετακίνηση του λεμφικού υγρού.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά συνήθως με την αξιολόγηση των συμπτωμάτων και την κλινική εξέταση της περιοχής. Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει το μοτίβο του οιδήματος και να μετρήσει την περίμετρο του άκρου.
Όταν χρειάζεται να διερευνηθεί περισσότερο η αιτία ή η έκταση του προβλήματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξετάσεις όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται λεμφοσπινθηρογράφημα για την αξιολόγηση της λεμφικής ροής.
Πώς αντιμετωπίζεται
Το λεμφοίδημα είναι συνήθως μία χρόνια κατάσταση και η θεραπεία επικεντρώνεται στον περιορισμό του οιδήματος, στη βελτίωση της λειτουργικότητας και στην πρόληψη επιπλοκών.
Μία από τις βασικές προσεγγίσεις είναι η αποσυμφορητική λεμφική θεραπεία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει ειδικές τεχνικές χειροκίνητης λεμφικής παροχέτευσης, ασκήσεις, συμπίεση και συστηματική φροντίδα του δέρματος.
Τα ενδύματα ή επιθέματα συμπίεσης μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό της συσσώρευσης υγρού, ενώ η κατάλληλη σωματική δραστηριότητα ενισχύει την κίνηση του λεμφικού υγρού.
Η χειροκίνητη λεμφική παροχέτευση είναι ειδική τεχνική και, όταν ενδείκνυται, πραγματοποιείται από εκπαιδευμένο θεραπευτή. Δεν είναι κατάλληλη για κάθε περίπτωση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ενεργή λοίμωξη ή άλλες συγκεκριμένες ιατρικές καταστάσεις.
Σε ορισμένους ασθενείς με σοβαρό ή επίμονο λεμφοίδημα μπορεί να εξεταστούν και χειρουργικές επιλογές, όπως η δημιουργία νέων οδών αποχέτευσης της λέμφου, η μεταμόσχευση λεμφαδένων ή η λιποαναρρόφηση σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Τι μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινότητα
Η προστασία του δέρματος έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ακόμη και μικρά κοψίματα ή τραυματισμοί μπορούν να αποτελέσουν πύλη εισόδου μικροβίων.
Η τακτική κίνηση, η φροντίδα του δέρματος και η τήρηση των οδηγιών του γιατρού ή του εξειδικευμένου θεραπευτή μπορούν να συμβάλουν στον έλεγχο του οιδήματος.
Εάν εμφανιστεί επίμονο ή ανεξήγητο πρήξιμο σε χέρι, πόδι ή άλλη περιοχή του σώματος, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια όταν το πρήξιμο επιδεινώνεται ξαφνικά ή συνοδεύεται από πυρετό, ερυθρότητα ή αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, καθώς μπορεί να υπάρχει λοίμωξη.
