
Νέα μελέτη ανατρέπει όσα πιστεύαμε για τον μεταβολισμό, καθώς δείχνει ότι δεν αρχίζει να επιβραδύνεται σταδιακά από την ηλικία των 20 ετών, όπως θεωρείται ευρέως.
Η ημερήσια ενεργειακή δαπάνη του οργανισμού φαίνεται να ακολουθεί τέσσερις διαφορετικές φάσεις στη διάρκεια της ζωής, με μια μεγάλη περίοδο σταθερότητας από περίπου τα 20 έως τα 60 έτη.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science, βασίστηκε σε δεδομένα 6.421 ανθρώπων, ηλικίας από 8 ημερών έως 95 ετών, από 29 χώρες. Οι ερευνητές συνυπολόγισαν το μέγεθος και τη σύσταση του σώματος, ώστε να εξετάσουν πώς μεταβάλλεται πραγματικά η ενεργειακή δαπάνη με την ηλικία.
Κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής, η προσαρμοσμένη ενεργειακή δαπάνη αυξάνεται ραγδαία και φτάνει περίπου στο 50% πάνω από τα επίπεδα των ενηλίκων.
Από τον 1ο χρόνο έως περίπου τα 20, αντίθετα, μειώνεται σταδιακά, κατά περίπου 3% κάθε χρόνο, μέχρι να φτάσει στα επίπεδα της ενήλικης ζωής.
Από τα 20 έως περίπου τα 60 χρόνια, τα δεδομένα δεν δείχνουν σημαντική μεταβολή στην ενεργειακή δαπάνη όταν λαμβάνονται υπόψη οι διαστάσεις και η σύσταση του σώματος.
Αυτό σημαίνει ότι η αντίληψη πως ο μεταβολισμός «πέφτει» απότομα στις ηλικίες των 30 ή των 40 ετών δεν επιβεβαιώνεται από τη συγκεκριμένη έρευνα.
Τι συμβαίνει μετά τα 60
Η εικόνα αλλάζει μετά την ηλικία των 60 ετών. Η προσαρμοσμένη ενεργειακή δαπάνη μειώνεται περίπου κατά 0,7% ετησίως και γύρω στα 90 μπορεί να είναι περίπου 26% χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα της μέσης ενήλικης ζωής.
Η απώλεια μυϊκής και άλλης άλιπης μάζας αποτελεί έναν από τους παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν σε αυτή τη μεταβολή. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν εξηγεί από μόνη της ολόκληρη την πτώση.
Γιατί παίρνουμε βάρος στη μέση ηλικία
Το γεγονός ότι ο μεταβολισμός παραμένει σχετικά σταθερός μεταξύ 20 και 60 ετών δεν σημαίνει ότι το βάρος παραμένει επίσης σταθερό.
Η μείωση της καθημερινής κίνησης, η απώλεια μυϊκής μάζας, οι αλλαγές στη διατροφή και ένας περισσότερο καθιστικός τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν την ενεργειακή ισορροπία.
Η μελέτη δεν εντόπισε επίσης ξεχωριστή μεταβολική «έκρηξη» κατά την εφηβεία, όταν ληφθεί υπόψη η ανάπτυξη του σώματος. Παράλληλα, δεν διαπιστώθηκε γενικευμένη απότομη πτώση της ενεργειακής δαπάνης στη μέση ηλικία που να μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην εμμηνόπαυση.
Τα ευρήματα δείχνουν, επομένως, ότι ο μεταβολισμός δεν ακολουθεί την απλή πορεία που συχνά περιγράφεται — δηλαδή ότι αρχίζει να επιβραδύνεται αμέσως μετά τα 20 και συνεχίζει να πέφτει χρόνο με τον χρόνο.