Οι γάμπες είναι η «δεύτερη καρδιά» του σώματος; – Τι αποκαλύπτουν για την υγεία μας

Οι μύες της γάμπας δεν είναι σημαντικοί μόνο για το περπάτημα και την κίνηση. Παίζουν έναν ιδιαίτερο ρόλο στην κυκλοφορία του αίματος, καθώς κάθε συστολή τους βοηθά να επιστρέψει το αίμα από τα κάτω άκρα προς την καρδιά, κόντρα στη βαρύτητα.

Για τον λόγο αυτό, η λειτουργία τους έχει παρομοιαστεί με μια «δεύτερη καρδιά».

Η συγκεκριμένη έκφραση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η δύναμη των μυών της γάμπας μπορεί να αποτελέσει από μόνη της ένδειξη ότι η καρδιά είναι υγιής.

Πώς λειτουργεί η «αντλία» της γάμπας

Όταν περπατάμε, ανεβαίνουμε σκάλες, λυγίζουμε τον αστράγαλο ή σηκωνόμαστε στις μύτες των ποδιών, οι μύες της γάμπας συσπώνται και πιέζουν τις βαθιές φλέβες των κάτω άκρων.

Οι μικρές βαλβίδες που βρίσκονται μέσα στις φλέβες επιτρέπουν στο αίμα να κινείται προς μία κατεύθυνση, εμποδίζοντας την επιστροφή του προς τα κάτω.

Έτσι, η κίνηση των ποδιών ενισχύει τη φλεβική επιστροφή και διευκολύνει το αίμα να φτάσει ξανά στην καρδιά.

Όταν, αντίθετα, παραμένουμε για πολλές ώρες ακίνητοι, η συγκεκριμένη «αντλία» λειτουργεί λιγότερο αποτελεσματικά. Αυτό μπορεί να συμβάλει στη συγκέντρωση αίματος στα κάτω άκρα και στην εμφάνιση πρηξίματος ή αίσθησης βάρους.

Τι σχέση έχουν οι γάμπες με την καρδιαγγειακή υγεία

Η κατάσταση των μυών της γάμπας δεν αποτελεί από μόνη της εξέταση για την καρδιά. Ωστόσο, η μειωμένη λειτουργία της αντλίας της γάμπας έχει συσχετιστεί σε έρευνες με αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα υγείας.

Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από την Mayo Clinic και δημοσιεύθηκε το 2024 εξέτασε χιλιάδες ενήλικες και αξιολόγησε τη λειτουργία της φλεβικής αντλίας των κάτω άκρων.

Τα ευρήματα έδειξαν συσχέτιση ανάμεσα στη χειρότερη λειτουργία της αντλίας και την αυξημένη θνησιμότητα.

Ωστόσο, πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και δεν αποδεικνύει ότι η μειωμένη λειτουργία των μυών της γάμπας προκαλεί από μόνη της σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές.

Η εικόνα μπορεί επίσης να επηρεάζεται από την ηλικία, τη μειωμένη κινητικότητα και άλλα προβλήματα υγείας.

Όταν ο πόνος στη γάμπα εμφανίζεται στο περπάτημα

Υπάρχει, όμως, ένα σύμπτωμα στις γάμπες που δεν πρέπει να αγνοείται, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνεται κατά τη σωματική δραστηριότητα.

Ο πόνος ή οι κράμπες στη γάμπα που εμφανίζονται όταν κάποιος περπατά ή ασκείται και υποχωρούν μετά από λίγα λεπτά ξεκούρασης μπορεί να συνδέονται με περιφερική αρτηριακή νόσο.

Η συγκεκριμένη πάθηση προκαλείται από τη στένωση των αρτηριών που μεταφέρουν αίμα στα πόδια, συχνά εξαιτίας αθηροσκλήρωσης.

Όταν οι μύες χρειάζονται περισσότερο οξυγόνο κατά την άσκηση, η μειωμένη ροή αίματος μπορεί να προκαλέσει πόνο και κόπωση.

Η περιφερική αρτηριακή νόσος δεν αφορά μόνο τα πόδια. Η παρουσία αθηροσκλήρωσης μπορεί να σημαίνει αυξημένο κίνδυνο και για άλλα καρδιαγγειακά προβλήματα, όπως στεφανιαία νόσο, έμφραγμα και εγκεφαλικό επεισόδιο.

Βέβαια, ο πόνος στη γάμπα μπορεί να έχει πολλές άλλες αιτίες, από μυϊκή καταπόνηση μέχρι τραυματισμό. Όταν όμως εμφανίζεται επανειλημμένα με το περπάτημα και υποχωρεί με την ανάπαυση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Βοηθούν οι δυνατές γάμπες την καρδιά;

Η συστηματική κίνηση των ποδιών είναι αναμφίβολα σημαντική για τη φλεβική κυκλοφορία. Το περπάτημα, η ανάβαση σκάλας και οι ασκήσεις που κινητοποιούν τον αστράγαλο ενεργοποιούν την αντλία των μυών της γάμπας.

Παράλληλα, η μυϊκή ενδυνάμωση μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της κινητικότητας όσο μεγαλώνουμε.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι το να αποκτήσει κάποιος πιο δυνατές γάμπες από μόνο του προλαμβάνει τα εμφράγματα ή παρατείνει τη ζωή.

Η καλύτερη προσέγγιση για την προστασία της καρδιάς παραμένει συνολική: τακτική σωματική δραστηριότητα, έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, σωστή διαχείριση του σακχάρου, αποφυγή του καπνίσματος και τακτικός ιατρικός έλεγχος όπου χρειάζεται.

Οι γάμπες, λοιπόν, μπορεί να λειτουργούν ως μια σημαντική «βοηθητική αντλία» για την κυκλοφορία του αίματος, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους τον καθρέφτη της καρδιακής υγείας.