Το ουρικό οξύ αποτελεί φυσικό προϊόν του μεταβολισμού του οργανισμού, όμως όταν αυξάνεται υπερβολικά στο αίμα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

Σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να σχηματιστούν κρύσταλλοι στις αρθρώσεις, προκαλώντας τις επώδυνες κρίσεις της ουρικής αρθρίτιδας.

Οι τιμές του ουρικού οξέος δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από το τι τρώμε. Ρόλο παίζουν η λειτουργία των νεφρών, το σωματικό βάρος, η κληρονομικότητα, η κατανάλωση αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα αλλά και συνολικά ο τρόπος ζωής.

Γιατί αυξάνεται το ουρικό οξύ

Το ουρικό οξύ παράγεται όταν ο οργανισμός διασπά τις πουρίνες, ουσίες που υπάρχουν φυσικά στα κύτταρα αλλά και σε αρκετά τρόφιμα.

Στη συνέχεια, οι νεφροί αναλαμβάνουν να απομακρύνουν το μεγαλύτερο μέρος του μέσω των ούρων. Όταν όμως παράγεται περισσότερο από όσο μπορεί να αποβάλει ο οργανισμός ή όταν η νεφρική λειτουργία δεν επιτρέπει επαρκή αποβολή, τα επίπεδά του στο αίμα αυξάνονται.

Τροφές πλούσιες σε πουρίνες, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η αφυδάτωση, η γενετική προδιάθεση και ορισμένα προβλήματα υγείας μπορούν να συμβάλουν στην υπερουριχαιμία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η λειτουργία των νεφρών, καθώς η μειωμένη αποβολή του ουρικού οξέος αποτελεί έναν από τους βασικότερους μηχανισμούς που οδηγούν σε αυξημένες τιμές.

Καφές: Μπορεί να επηρεάσει το ουρικό οξύ;

Ο καφές έχει βρεθεί σε μελέτες να συνδέεται με χαμηλότερες συγκεντρώσεις ουρικού οξέος και μικρότερο κίνδυνο ουρικής αρθρίτιδας σε ορισμένους πληθυσμούς.

Οι ερευνητές έχουν εξετάσει διάφορους πιθανούς μηχανισμούς, μεταξύ των οποίων και την επίδραση ορισμένων συστατικών του καφέ στον μεταβολισμό και στην αποβολή του ουρικού οξέος.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο καφές αποτελεί θεραπεία για την υπερουριχαιμία. Η επίδρασή του μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται και από τον συνολικό τρόπο ζωής και τη διατροφή.

Αυγά: Μπορούν να καταναλώνονται όταν το ουρικό οξύ είναι υψηλό;

Τα αυγά θεωρούνται τροφή χαμηλή σε πουρίνες και, σε αντίθεση με ορισμένα κρέατα και θαλασσινά, συνήθως δεν αποτελούν σημαντική πηγή πουρινών.

Για τον λόγο αυτό μπορούν να αποτελέσουν μια πρακτική πηγή πρωτεΐνης για άτομα που χρειάζεται να περιορίσουν την πρόσληψη τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες.

Φυσικά, η συνολική διατροφή έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο τρόφιμο. Η κατανάλωση αυγών δεν εξουδετερώνει τις επιδράσεις μιας διατροφής που περιλαμβάνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ, κόκκινου κρέατος ή άλλων τροφών που μπορεί να επιβαρύνουν την κατάσταση.

Και οι ντομάτες;

Οι ντομάτες έχουν επίσης σχετικά χαμηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες και γενικά δεν θεωρούνται τρόφιμο που πρέπει να αποκλείεται από μια διατροφή για τον έλεγχο του ουρικού οξέος.

Υπάρχουν, ωστόσο, άνθρωποι που αναφέρουν ότι συγκεκριμένες τροφές, μεταξύ αυτών και οι ντομάτες, φαίνεται να συνδέονται με εξάρσεις ουρικής αρθρίτιδας. Οι ατομικές αντιδράσεις δεν είναι ίδιες για όλους και δεν σημαίνει ότι η ντομάτα αυξάνει υποχρεωτικά το ουρικό οξύ.

Έτσι, εάν κάποιος παρατηρεί επανειλημμένα ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο συμπίπτει με την εμφάνιση συμπτωμάτων, μπορεί να το καταγράψει στο διατροφικό του ημερολόγιο και να το συζητήσει με τον γιατρό ή τον διαιτολόγο του.

Μπορεί να μετρηθεί το ουρικό οξύ στο σπίτι;

Υπάρχουν φορητές συσκευές που επιτρέπουν τη μέτρηση του ουρικού οξέος με μια μικρή σταγόνα αίματος από το δάχτυλο.

Η διαδικασία μοιάζει με εκείνη άλλων μετρήσεων που πραγματοποιούνται στο σπίτι: χρησιμοποιείται ειδική ταινία μέτρησης και η συσκευή εμφανίζει την ένδειξη.

Η κατ’ οίκον παρακολούθηση μπορεί να είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που χρειάζεται να παρακολουθούν συστηματικά τις τιμές τους. Ωστόσο, μία μεμονωμένη μέτρηση δεν αρκεί για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα και οι ύποπτες ή επίμονα αυξημένες τιμές χρειάζονται αξιολόγηση από γιατρό.

Νερό και ουρικό οξύ

Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι σημαντική, καθώς οι νεφροί απομακρύνουν το ουρικό οξύ μέσω των ούρων.

Η αφυδάτωση μπορεί να δυσκολέψει αυτή τη διαδικασία και γι’ αυτό η συστηματική κατανάλωση νερού αποτελεί βασικό μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Σε περίπτωση που οι τιμές του ουρικού οξέος παραμένουν αυξημένες, δεν αρκεί όμως μόνο η αλλαγή στη διατροφή. Χρειάζεται να διερευνηθεί η αιτία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας ή άλλα προβλήματα υγείας.

Το ουρικό οξύ επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και όχι από μία μόνο τροφή. Η σωστή διατροφή, η επαρκής ενυδάτωση, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και, όταν απαιτείται, η κατάλληλη ιατρική αγωγή αποτελούν τη βάση για τη διαχείριση των αυξημένων τιμών.