Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι γεμάτος εκπλήξεις και ένα από τα πιο εντυπωσιακά παράδοξα αφορά ένα όργανο που ελέγχει σχεδόν κάθε λειτουργία του σώματος, αλλά δεν μπορεί να αισθανθεί πόνο.

Πρόκειται για τον εγκέφαλο, το πιο σύνθετο όργανο του ανθρώπινου σώματος.

Παρότι επεξεργάζεται όλα τα σήματα πόνου που προέρχονται από το σώμα, ο ίδιος ο εγκέφαλος δεν διαθέτει υποδοχείς πόνου.

Γιατί ο εγκέφαλος δεν αισθάνεται πόνο;

Ο πόνος δημιουργείται όταν ειδικοί νευρικοί υποδοχείς, οι λεγόμενοι αλγοϋποδοχείς, ανιχνεύουν βλάβες ή ερεθίσματα στους ιστούς.

Ο εγκέφαλος όμως δεν διαθέτει αυτούς τους υποδοχείς μέσα στον ίδιο τον εγκεφαλικό ιστό.

Αυτό σημαίνει ότι ένας νευροχειρουργός μπορεί να χειρουργήσει τον εγκέφαλο ενώ ο ασθενής είναι ξύπνιος, καθώς η άμεση επαφή με τον εγκεφαλικό ιστό δεν προκαλεί πόνο.

Τότε γιατί πονοκεφαλιάζουμε;

Η απορία που δημιουργείται είναι εύλογη: αν ο εγκέφαλος δεν πονά, γιατί αισθανόμαστε πονοκεφάλους;

Η απάντηση βρίσκεται στους γύρω ιστούς.

Οι πονοκέφαλοι προκαλούνται από δομές γύρω από τον εγκέφαλο, όπως τα αιμοφόρα αγγεία, οι μήνιγγες (οι προστατευτικές μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο), οι μύες του κεφαλιού και οι νευρικές απολήξεις.

Αυτές οι περιοχές διαθέτουν υποδοχείς πόνου και μπορούν να στείλουν σήματα στον εγκέφαλο.

Ένα όργανο που ελέγχει τα πάντα

Ο εγκέφαλος αποτελεί το «κέντρο διοίκησης» του ανθρώπινου σώματος.

Ρυθμίζει την κίνηση, τη σκέψη, τη μνήμη, τα συναισθήματα, την αναπνοή, τον καρδιακό ρυθμό και αμέτρητες άλλες λειτουργίες.

Παρά το γεγονός ότι ζυγίζει περίπου 1,3 με 1,4 κιλά, περιέχει δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που επικοινωνούν μεταξύ τους με εκπληκτική ταχύτητα.

Το παράδοξο που βοηθά την ιατρική

Η έλλειψη υποδοχέων πόνου στον εγκέφαλο έχει βοηθήσει σημαντικά τη νευροχειρουργική.

Σε ορισμένες επεμβάσεις, οι γιατροί μπορούν να χαρτογραφήσουν περιοχές του εγκεφάλου ενώ ο ασθενής παραμένει ξύπνιος, ώστε να προστατευθούν σημαντικές λειτουργίες όπως η ομιλία και η κίνηση.

Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σώματος

Ο εγκέφαλος είναι το όργανο που μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον πόνο, αλλά ο ίδιος παραμένει «σιωπηλός» απέναντι σε αυτόν.

Αυτό το μοναδικό χαρακτηριστικό αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα της εκπληκτικής πολυπλοκότητας του ανθρώπινου οργανισμού.