Εσωτερική Ασφάλεια
Νέα μορφή τηλεφωνικής απάτης βρίσκεται στο στόχαστρο των Αρχών, καθώς οι επιτήδειοι μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) για να κλωνοποιήσουν ή να μιμηθούν τη φωνή ενός ανθρώπου και στη συνέχεια να εξαπατήσουν συγγενείς του.
Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό δείχνει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να στηθεί η παγίδα.
Γυναίκα έλαβε μήνυμα με φωνή που έμοιαζε με εκείνη του πατέρα της και άκουσε οδηγίες να συγκεντρώσει τα χρυσαφικά του σπιτιού σε μια σακούλα και να τα πετάξει από το μπαλκόνι, ώστε να τα παραλάβει κάποιος.
Η απάτη αποκαλύφθηκε όταν επικοινώνησε με τον πραγματικό πατέρα της και διαπίστωσε ότι δεν είχε ζητήσει ποτέ κάτι τέτοιο.
Το περιστατικό δείχνει ότι οι τηλεφωνικές απάτες περνούν πλέον σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Ο απατεώνας δεν χρειάζεται να προσποιηθεί μόνο ότι είναι συγγενής. Μπορεί να επιχειρήσει να κάνει και τη φωνή του να ακούγεται σαν τη φωνή του πραγματικού ανθρώπου.
Πώς στήνεται η παγίδα
Στις παραδοσιακές τηλεφωνικές απάτες, οι δράστες χρησιμοποιούν ένα επείγον σενάριο για να προκαλέσουν πανικό στο θύμα.
Μπορεί να ισχυριστούν ότι ένα παιδί ή εγγόνι έχει εμπλακεί σε τροχαίο, βρίσκεται σε νοσοκομείο ή αντιμετωπίζει κάποιο άλλο σοβαρό πρόβλημα και χρειάζεται άμεσα χρήματα.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να προσθέσει ένα ιδιαίτερα πειστικό στοιχείο σε αυτή την πρακτική: τη φωνή.
Ένα άτομο μπορεί να ακούσει στην άλλη άκρη της γραμμής μια φωνή που μοιάζει εκπληκτικά με εκείνη του παιδιού, του γονέα ή άλλου συγγενή του. Οι δράστες στη συνέχεια χρησιμοποιούν την υποτιθέμενη ανάγκη για άμεση βοήθεια ώστε να πιέσουν το θύμα να ενεργήσει χωρίς να προλάβει να ελέγξει την πληροφορία.
Από πού μπορούν να βρουν τη φωνή
Για την προσπάθεια δημιουργίας μιας συνθετικής φωνής μπορεί να αξιοποιηθεί διαθέσιμο ηχητικό υλικό.
Ένα βίντεο που έχει αναρτηθεί δημόσια στα social media ή άλλο περιεχόμενο στο οποίο ακούγεται καθαρά ένα άτομο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσει δείγμα για εργαλεία κλωνοποίησης φωνής.
Παράλληλα, οι δράστες μπορούν να επιχειρήσουν να αποσπάσουν προσωπικές πληροφορίες μέσω μιας προηγούμενης τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το πρώτο τηλεφώνημα μπορεί να φαίνεται εντελώς άσχετο με την πραγματική απάτη. Ο στόχος όμως μπορεί να είναι η συγκέντρωση στοιχείων όπως το ονοματεπώνυμο, η οικογενειακή κατάσταση ή ένα δείγμα φωνής.
Στη συνέχεια, οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προσέγγιση συγγενικού προσώπου.
Η ΕΛ.ΑΣ. έχει προειδοποιήσει για τη χρήση AI
Η Ελληνική Αστυνομία έχει ενημερώσει τους πολίτες για περιστατικά στα οποία εξετάζεται η πιθανή χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση ή αναπαράσταση της φωνής οικείων προσώπων.
Σύμφωνα με το σενάριο που έχει περιγραφεί από τις Αρχές, οι δράστες μπορούν αρχικά να επικοινωνήσουν με ένα άτομο και να αποσπάσουν ένα δείγμα φωνής του. Στη συνέχεια μπορεί να στραφούν σε συγγενή του, δημιουργώντας ένα υποτιθέμενο επείγον περιστατικό.
Η Αστυνομία έχει διευκρινίσει ότι τα περιστατικά στα οποία εξετάζεται συγκεκριμένα η χρήση αυτής της μεθόδου είναι μέχρι στιγμής περιορισμένα.
Ωστόσο, η εξέλιξη της τεχνολογίας δημιουργεί μια νέα δυνατότητα για τους απατεώνες, καθώς μια γνώριμη φωνή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσει την αξιοπιστία ενός ψεύτικου σεναρίου.
Δεν χρειάζεται να έχει παραβιαστεί το κινητό
Η κλωνοποίηση φωνής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι δράστες έχουν αποκτήσει πρόσβαση στο κινητό ή στους λογαριασμούς του ανθρώπου που μιμούνται.
Η φωνή μπορεί να υπάρχει ήδη σε δημόσιο περιεχόμενο ή να έχει καταγραφεί κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας.
Αυτό σημαίνει ότι η προστασία δεν αφορά μόνο τους κωδικούς και τις ηλεκτρονικές συσκευές. Αφορά και τις πληροφορίες που δημοσιοποιούμε, καθώς και το πόσο εύκολα δίνουμε προσωπικά στοιχεία σε αγνώστους κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Δεν ζητούν πάντα τραπεζική μεταφορά
Το περιστατικό με τα χρυσαφικά δείχνει και κάτι ακόμη.
Ο στόχος των απατεώνων δεν είναι απαραίτητα να πείσουν το θύμα να κάνει ηλεκτρονική μεταφορά χρημάτων.
Μπορούν να του ζητήσουν να βγάλει από το σπίτι μετρητά, κοσμήματα ή άλλα αντικείμενα αξίας και να τα παραδώσει με κάποιον τρόπο σε συνεργό τους.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η οδηγία ήταν να τοποθετηθούν τα χρυσαφικά σε σακούλα και να πεταχτούν από το μπαλκόνι.
Το σχέδιο θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα λεπτά εάν η γυναίκα δεν είχε αποφασίσει να ελέγξει την πληροφορία επικοινωνώντας με τον πατέρα της.
Πώς θα καταλάβετε ότι πρόκειται για απάτη
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η πίεση για άμεση δράση.
Όταν κάποιος υποστηρίζει ότι είναι συγγενής και ζητά χρήματα, κοσμήματα, κωδικούς ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που πρέπει να γίνει αμέσως, δεν πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες χωρίς επιβεβαίωση.
Οι πολίτες θα πρέπει:
- να τερματίζουν την ύποπτη επικοινωνία,
- να καλούν οι ίδιοι τον συγγενή στον αριθμό που ήδη γνωρίζουν,
- να επικοινωνούν με δεύτερο μέλος της οικογένειας εάν δεν μπορούν να βρουν τον συγκεκριμένο άνθρωπο,
- να μην παραδίδουν χρήματα ή τιμαλφή σε άγνωστα πρόσωπα,
- να μην αφήνουν αντικείμενα σε σημεία που τους υποδεικνύονται τηλεφωνικά,
- να μην αποκαλύπτουν προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία.
Χρήσιμη μπορεί να είναι επίσης μια συμφωνημένη οικογενειακή «λέξη ασφαλείας», την οποία θα γνωρίζουν μόνο τα μέλη της οικογένειας και θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Η βασική συμβουλή είναι πλέον ακόμη πιο σημαντική: μην εμπιστεύεστε μια φωνή μόνο και μόνο επειδή ακούγεται γνώριμη.
Με ένα δεύτερο τηλεφώνημα στον πραγματικό συγγενή μπορεί να αποκαλυφθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μια απάτη που έχει σχεδιαστεί ώστε να φαίνεται απολύτως αληθινή.
