
Τα έργα στην Ελλάδα, είτε μεγάλα, είτε μικρά, με τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται κινδυνεύουν όχι μόνο να μην γίνουν αλλά και να μείνουν μισοτελειωμένα δημιουργώντας την εικόνα μίας χώρας-«γιαπί».
Ειδικά σε ότι αφορά τους δήμους και τα έργα «ανάπλασης» που πραγματοποιούν η κατάσταση είναι τραγική.
Με την προθεσμία λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να πλησιάζει (στο τέλος Αυγούστου), ανοιχτά εργοτάξια, μισοτελειωμένες πλατείες και σκαμμένοι δρόμοι απειλούν να αφήσουν πίσω τους μια «εικόνα εγκατάλειψης» σε πολλές πόλεις της χώρας.
Πολλά μικρά και μεσαία έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο δεν φαίνεται να προλαβαίνουν να ολοκληρωθούν, με αποτέλεσμα οι δήμοι να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Βέβαια και η κυβέρνηση και οι δήμοι, ξεχνούν να πουν πως η ευθύνη για τις καθυστερήσεις στα έργα είναι αποκλειστικά δική τους.
Τα έργα δεν τα σχεδιάζουν και δεν τα υλοποιούν οι πολίτες. Αυτοί απλώς έχουν μάθει να… πληρώνουν.
Ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου, έθεσε το θέμα την Πέμπτη στον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου.
Όπως τόνισε, πολλά έργα που εντάχθηκαν σε δεύτερη ή τρίτη φάση, αντιμετώπισαν δικαστικές εμπλοκές και διοικητικές καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα να μην έχουν τον απαιτούμενο χρόνο υλοποίησης.
«Αν για έργα αναπλάσεων από συνολικό προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ έχουν υλοποιηθεί τα 200 εκατ., τι θα γίνει με τα υπόλοιπα; Θα μείνουν οι πόλεις σκαμμένες στη μέση;» αναρωτήθηκε χαρακτηριστικά.
Οι δήμοι λένε ότι δεν ζητούν νέα χρήματα, αλλά τη συνέχιση των ήδη εγκεκριμένων πιστώσεων, ώστε να ολοκληρωθούν τα έργα. Με λίγα λόγια να βρει τρόπους η κυβέρνηση να «αντικαταστήσει» την χρηματοδότηση που χάνεται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ο υπουργός Δ.Παπαστεργίου παραδέχθηκε ότι το πρόβλημα αφορά και την κεντρική διοίκηση, αποκαλύπτοντας ότι μόνο στο υπουργείο του υπάρχουν έργα 2,7 δισ. ευρώ που τρέχουν με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποκλείσει κάθε συζήτηση για παράταση του Ταμείου.
Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) εξέφρασε έντονη αντίδραση για τη διάταξη που δίνει προτεραιότητα σε μεγάλα έργα άνω των 100 εκατ. ευρώ, αφήνοντας εκτός μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τοπικά έργα.
Ζητούν να ισχύσει η δυνατότητα επιτάχυνσης και αποζημίωσης για όλα τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η κυβέρνηση αναζητά τώρα λύσεις μέσω ΕΣΠΑ και υπερδεσμεύσεων, αλλά ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά. Η «επόμενη ημέρα» του Ταμείου Ανάκαμψης κινδυνεύει να αφήσει πίσω της μια σειρά από ημιτελή και εγκαταλελειμμένα έργα σε όλη τη χώρα.
Οι ευθύνες της κυβέρνησης και των δήμων είναι τεράστιες.
Ειδικά στα μεγάλα έργα έχει στηθεί μία βιομηχανία «αποζημιώσεων» που τα καθιστά από ακριβά που ήδη είναι σε… πανάκριβα.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το ελληνικό Δημόσιο έχει καταβάλει 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε κατασκευαστικές εταιρείες ως αποζημιώσεις για καθυστερήσεις έργων, για τις οποίες υπεύθυνο θεωρείται το ίδιο το κράτος.
Το φαινόμενο περιγράφεται ως ένα συστηματικό «κόλπο» που λειτουργεί εδώ και χρόνια:
Το Δημόσιο αναλαμβάνει ένα έργο, καθυστερεί τις απαραίτητες διαδικασίες (απαλλοτριώσεις, εγκρίσεις, μελέτες), και στη συνέχεια αυτό «κολλάει».
Ο εργολάβος προσφεύγει στη Δικαιοσύνη, κερδίζει αποζημίωση και τελικά το ποσό μοιράζεται – ουσιαστικά – ανάμεσα στην εταιρεία και στο «σύστημα» που προκάλεσε την καθυστέρηση.
Με άλλα λόγια, το κράτος πληρώνει αδρά για τις δικές του αδυναμίες και καθυστερήσεις, ενώ οι κατασκευαστικές εταιρείες εισπράττουν σημαντικά ποσά χωρίς να έχουν ολοκληρώσει το έργο.
Ας μην έχει λοιπόν κανείς απορία πως μετά από 7 μεγάλα αναπτυξιακά πακέτα από την Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1985 μέχρι σήμερα συν το Ταμείο Ανάκαμψης, ακόμα η χώρα δεν έχει υποδομές.
Ακόμα κατασκευάζει αυτοκινητόδρομους ενώ έπρεπε όλοι να είχαν τελειώσει εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια.
Ακόμα τα μετρό σε Αθήνα και κυρίως Θεσσαλονίκη είναι μικρά και λειψά. Έπρεπε ήδη η Αθήνα να έχει πέντε γραμμές και τουλάχιστον 150 σταθμούς και η Θεσσαλονίκη δύο γραμμές και τουλάχισοτν 60 σταθμούς.
Για να μπορούν οι πολίτες τους να πηγαίνουν στις δουλειές τους εύκολα, άνετα και γρήγορα, χωρίς να κινδυνεύουν να πεθάνουν από έμφραγμα στις «κολάσεις» του Κηφισού και της Εγνατίας αντίστοιχα.
Αν μάλιστα συνυπολογίσουμε και τις αγροτικές επιδοτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) από το 1981 μέχρι σήμερα, το καθαρό ποσό που έχει εισρεύσει στη χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ!
Με τόσα χρήματα, η Ελλάδα έπρεπε να είναι «διαστημική» και να καλύπτει τις ανάγκες όλων των πολιτών της.