Διάστημα
Σήμερα 30 Σεπτεμβρίου ο Άρης βρίσκεται στην τελευταία ημέρα του αρειανού έτους, καθώς ο Κόκκινος Πλανήτης περνά στο 39ο έτος του δικού του ημερολογίου.
Πρόκειται για μια «Πρωτοχρονιά» που δεν έχει καμία σχέση με τη γήινη, αφού ένα αρειανό έτος διαρκεί 687 γήινες ημέρες.
Ο Άρης κινείται γύρω από τον Ήλιο πολύ πιο αργά από τη Γη, με αποτέλεσμα οι εποχές και τα έτη του να έχουν διαφορετική διάρκεια. Έτσι, οι ημερομηνίες που χρησιμοποιούμε στη Γη δεν αντιστοιχούν άμεσα στον χρόνο του Κόκκινου Πλανήτη.
Η προηγούμενη αρειανή Πρωτοχρονιά σημειώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2024, ενώ η έναρξη του 40ού έτους αναμένεται στις 17 Αυγούστου 2028.
Πώς δημιουργήθηκε το ημερολόγιο του Άρη
Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν ένα συμβατικό σύστημα για την αρίθμηση των αρειανών ετών.
Ως αρχή του πρώτου έτους έχει οριστεί η εαρινή ισημερία στο βόρειο ημισφαίριο του Άρη, η οποία τοποθετήθηκε στις 11 Απριλίου 1955.
Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει ότι τότε ξεκίνησε κάποιος πραγματικός «αρειανός πολιτισμός» ή ότι υπάρχει επίσημο ημερολόγιο στον πλανήτη.
Πρόκειται για ένα επιστημονικό σύστημα αναφοράς που επιτρέπει στους ερευνητές να καταγράφουν και να συγκρίνουν τις παρατηρήσεις τους.
Η αρίθμηση επεκτείνεται και προς το παρελθόν. Για παλαιότερες παρατηρήσεις χρησιμοποιούνται αρνητικοί αριθμοί ετών, φτάνοντας μέχρι το έτος -183, που αντιστοιχεί στο 1610, όταν ο Γαλιλαίος παρατήρησε τον Άρη με τηλεσκόπιο.
Μία ημέρα στον Άρη διαρκεί 24 ώρες και 39 λεπτά
Ακόμη μεγαλύτερη διαφορά παρουσιάζει η διάρκεια της αρειανής ημέρας.
Μία ημέρα στον Άρη, γνωστή ως «sol», διαρκεί περίπου 24 ώρες και 39 λεπτά. Τα περίπου 40 επιπλέον λεπτά σε σχέση με τη γήινη ημέρα δημιούργησαν ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για τους επιστήμονες που εργάζονταν στις αποστολές της NASA.
Οι ομάδες που χειρίζονταν τα ρόβερ Pathfinder, Spirit, Opportunity, Curiosity και Perseverance χρειάστηκε σε αρκετές περιπτώσεις να προσαρμόσουν το καθημερινό τους πρόγραμμα στον αρειανό χρόνο.
Αυτό σήμαινε ότι η ώρα έναρξης της εργασίας τους μετακινούνταν καθημερινά κατά περίπου 40 λεπτά. Μια βάρδια που άρχιζε στις 09:00 μπορούσε την επόμενη ημέρα να ξεκινήσει στις 09:40 και την τρίτη ημέρα στις 10:20.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες έφταναν σταδιακά να εργάζονται σε ώρες που στη Γη θεωρούνται νυχτερινές.
Η οικογένεια που έζησε με το ρολόι του Άρη
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ομάδα που εργάστηκε στην αποστολή του Curiosity το 2012.
Ο διευθυντής πτήσης της NASA Ντέιβιντ Ο και η οικογένειά του προσαρμόστηκαν για περίπου έναν μήνα στον αρειανό χρόνο, ακολουθώντας ένα πρόγραμμα που μετατοπιζόταν καθημερινά κατά περίπου 40 λεπτά.
Τα γεύματα και ο ύπνος τους μετακινούνταν συνεχώς, ενώ μπορούσαν να βρίσκονται έξω στο Λος Άντζελες σε ώρες κατά τις οποίες η πόλη βρισκόταν σε βαθιά νυχτερινή ησυχία.
Η ιδιαιτερότητα του αρειανού χρόνου έγινε ακόμη πιο εμφανής το 2004, όταν τα δίδυμα ρόβερ Spirit και Opportunity βρίσκονταν σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Οι ομάδες που τα χειρίζονταν έπρεπε ουσιαστικά να λειτουργούν με διαφορετικά αρειανά ωράρια.
Έτσι, ενώ σήμερα στη Γη είναι 30 Σεπτεμβρίου 2026, στον Άρη ολοκληρώνεται ένα ακόμη αρειανό έτος και ξεκινά το 39ο — υπενθυμίζοντας πόσο διαφορετικά λειτουργεί ο χρόνος σε έναν άλλο πλανήτη.
