Ένα ασυνήθιστο αστρικό σύστημα, το οποίο εκπέμπει μυστηριώδη ραδιοσήματα κάθε οκτώ λεπτά, εντόπισαν αστρονόμοι σε απόσταση περίπου 5.000 ετών φωτός από τη Γη, καταγράφοντας ένα σπάνιο φαινόμενο που προσφέρει νέα στοιχεία για τη λειτουργία τέτοιων ουράνιων σωμάτων.
Το σύστημα, με την ονομασία GPM J071507−114153, αποτελείται από έναν λευκό νάνο και ένα άστρο τύπου G, παρόμοιο με τον Ήλιο.
Οι ερευνητές κατάφεραν να συνδέσουν τους επαναλαμβανόμενους ραδιοπαλμούς με τον λευκό νάνο, ο οποίος περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του μία φορά κάθε οκτώ λεπτά.
Η ανακάλυψη έγινε από επιστήμονες του Διεθνούς Κέντρου Ραδιοαστρονομικής Έρευνας (ICRAR) στην Αυστραλία και παρουσιάστηκε σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy.
Οι λευκοί νάνοι είναι εξαιρετικά πυκνά αστρικά σώματα, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα που απομένει όταν ένα άστρο ολοκληρώσει τη ζωή του.
Η συγκεκριμένη ανακάλυψη ξεχωρίζει, καθώς είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται τόσο καθαροί ραδιοπαλμοί από έναν λευκό νάνο ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο.
Μέχρι σήμερα, αντίστοιχες εκπομπές είχαν παρατηρηθεί κυρίως σε συστήματα με ερυθρούς νάνους, δηλαδή μικρότερα και ψυχρότερα άστρα.
Πώς εντόπισαν την πηγή των σημάτων
Το συγκεκριμένο σύστημα ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων «παροδικών πηγών μεγάλης περιόδου» (Long-Period Transients – LPTs), αντικειμένων που εκπέμπουν ραδιοσήματα σε τακτά χρονικά διαστήματα, από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες.
Από το 2021, όταν η ίδια ερευνητική ομάδα εντόπισε το πρώτο τέτοιο αντικείμενο, έχουν καταγραφεί περίπου δώδεκα παρόμοια συστήματα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν είχαν καταφέρει να εξακριβώσουν με σαφήνεια ποιο από τα δύο άστρα σε κάθε σύστημα ήταν υπεύθυνο για την εκπομπή των σημάτων.
Στην προκειμένη περίπτωση, η καθαρότητα των ραδιοπαλμών επέτρεψε στους ερευνητές να παρακολουθήσουν την κίνηση του λευκού νάνου γύρω από το συνοδό άστρο του και να προσδιορίσουν ότι η πηγή των εκπομπών βρίσκεται κοντά του ή ενδεχομένως στην ίδια την επιφάνειά του.
Για την ανάλυση του φαινομένου, η ομάδα επεξεργάστηκε περισσότερες από 100 ώρες ραδιοαστρονομικών δεδομένων στο Κέντρο Υπερυπολογιστών Pawsey.
Εντόπισαν και αστρικές εκλάμψεις
Οι παρατηρήσεις αποκάλυψαν και ένα επιπλέον στοιχείο. Οι ραδιοπαλμοί του λευκού νάνου επέτρεψαν στους επιστήμονες να εντοπίσουν αστρικές εκλάμψεις στο συνοδό άστρο, το οποίο έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα του Ήλιου.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νατάσα Χάρλεϊ-Γουόκερ, ανέφερε ότι οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης τον λευκό νάνο να περνά πίσω από μια περιοχή με ισχυρό μαγνητικό πεδίο, η οποία πιθανότατα συνδέεται με μια αστρική προεξοχή.
Πρόκειται για έναν μεγάλο βρόχο πλάσματος που εκτείνεται έξω από την επιφάνεια ενός άστρου. Η δυνατότητα εντοπισμού τέτοιων φαινομένων μέσω ραδιοκυμάτων, σε ένα σύστημα που βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 5.000 ετών φωτός, αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό εύρημα της έρευνας.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.