Διάστημα
Η NASA εντόπισε στη Σελήνη έναν νέο κρατήρα διαμέτρου 222 μέτρων, ο οποίος δημιουργήθηκε από πρόσκρουση το 2024 και αποτελεί τη μεγαλύτερη γνωστή πρόσφατη πρόσκρουση στο Ηλιακό Σύστημα.
Ο κρατήρας έχει βάθος 43 μέτρα και βρίσκεται στην ορατή πλευρά της Σελήνης. Έλαβε την ονομασία McGetchin, προς τιμήν του επιστήμονα της Σελήνης Τομ ΜακΓκέτσιν, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής του Lunar and Planetary Institute στο Χιούστον.
Το μέγεθός του είναι μεγαλύτερο από το Κολοσσαίο της Ρώμης, ενώ σύμφωνα με τους ερευνητές είναι περίπου τρεις φορές μεγαλύτερος από τον προηγούμενο γνωστό κρατήρα που κατείχε το σχετικό ρεκόρ για πρόσφατη πρόσκρουση.
Τον εντόπισε το Lunar Reconnaissance Orbiter
Ο νέος κρατήρας καταγράφηκε από το Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA. Η πρόσκρουση σημειώθηκε μεταξύ 11 Απριλίου και 22 Μαΐου 2024, όμως ο κρατήρας δεν αναγνωρίστηκε αμέσως.
Ο Robert Wagner τον εντόπισε στις 24 Οκτωβρίου 2025, εξετάζοντας δεδομένα από τη Wide-Angle Camera του LRO.
Οι ερευνητές συνέκριναν εικόνες της περιοχής πριν και μετά την πρόσκρουση και εντόπισαν μια νέα δομή, η οποία περιβαλλόταν από μεγάλη ποσότητα υλικού που είχε εκτοξευθεί κατά τη σύγκρουση. Στις νεότερες εικόνες διακρίνεται μια φωτεινή περιοχή με πιο σκοτεινό «άλως» γύρω της, η οποία δεν υπήρχε στις προηγούμενες καταγραφές.
Με βάση τις διαστάσεις του κρατήρα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το αντικείμενο που προσέκρουσε στη Σελήνη ήταν πιθανότατα θραύσμα κομήτη ή αστεροειδούς. Το μέγεθός του υπολογίζεται ότι θα μπορούσε να συγκριθεί με ένα κτίριο ύψους περίπου τριών έως έξι ορόφων.
Η πρόσκρουση εκτόπισε μεγάλες ποσότητες σεληνιακού υλικού στη γύρω περιοχή. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ένα τέτοιο φαινόμενο είναι ιδιαίτερα σπάνιο και συμβαίνει περίπου μία φορά κάθε 132 χρόνια.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.
Η περιοχή γύρω από τον κρατήρα έγινε πιο κρύα
Οι επιπτώσεις της πρόσκρουσης δεν περιορίστηκαν στη δημιουργία του κρατήρα. Με τη βοήθεια του οργάνου Diviner, που βρίσκεται εγκατεστημένο στο LRO, οι ερευνητές διαπίστωσαν αλλαγές και στη θερμική συμπεριφορά της επιφάνειας.
Μια περιοχή με διάμετρο περίπου 6,4 χιλιομέτρων γύρω από τον κρατήρα παρουσιάζει διαφορετικά θερμικά χαρακτηριστικά.
Κατά τη διάρκεια της σεληνιακής νύχτας, η συγκεκριμένη περιοχή είναι περίπου 9 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερη από το έδαφος που την περιβάλλει.
Τα δεδομένα από τη συγκεκριμένη πρόσκρουση μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται η επιφάνεια της Σελήνης. Παράλληλα, μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες για τον σχεδιασμό μελλοντικών αποστολών και την κατασκευή υποδομών στη σεληνιακή επιφάνεια.
