Διάστημα
Μια μεγάλη ηλιακή κηλίδα που έκανε την εμφάνισή της στο νοτιοανατολικό άκρο του Ήλιου έχει θέσει σε επιφυλακή τους επιστήμονες, καθώς η ηλιακή δραστηριότητα αναμένεται να παρουσιάσει ένταση τις επόμενες ημέρες.
Η συγκεκριμένη περιοχή δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Το ευρωπαϊκό διαστημόπλοιο Solar Orbiter (SolO) την παρακολουθούσε ήδη για αρκετές ημέρες, όσο αυτή βρισκόταν στην αθέατη πλευρά του Ήλιου, πριν περάσει στο οπτικό πεδίο των παρατηρητηρίων.
Παρά το εντυπωσιακό της μέγεθος, η ηλιακή κηλίδα παρουσιάζει ένα παράδοξο χαρακτηριστικό: μέχρι στιγμής εμφανίζεται ιδιαίτερα ήρεμη.
Ο ανιχνευτής ακτίνων Χ του Solar Orbiter δεν έχει καταγράψει ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις από τη συγκεκριμένη περιοχή, κάτι που θεωρείται ασυνήθιστο για μια τόσο μεγάλη συγκέντρωση μαγνητικής δραστηριότητας.
Η ομάδα των κηλίδων έχει μέγεθος περίπου δέκα φορές μεγαλύτερο από τη Γη, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να παρατηρηθεί με ειδικό εξοπλισμό παρατήρησης του Ήλιου. Οι ειδικοί ωστόσο υπενθυμίζουν ότι η παρατήρηση πρέπει να γίνεται μόνο με ασφαλή μέσα και ποτέ απευθείας με γυμνά μάτια.
Τι είναι οι ηλιακές κηλίδες
Οι ηλιακές κηλίδες είναι περιοχές στη φωτόσφαιρα του Ήλιου που φαίνονται πιο σκοτεινές σε σχέση με το υπόλοιπο άστρο.
Δεν πρόκειται όμως για πραγματικά σκοτεινά σημεία, αλλά για περιοχές με χαμηλότερη θερμοκρασία εξαιτίας της έντονης παρουσίας μαγνητικών πεδίων.
Η επιφάνεια του Ήλιου έχει θερμοκρασία περίπου 5.500 βαθμούς Κελσίου, ενώ στο εσωτερικό μιας ηλιακής κηλίδας η θερμοκρασία κυμαίνεται περίπου μεταξύ 3.500 και 4.000 βαθμών.
Μια ώριμη ηλιακή κηλίδα αποτελείται από δύο βασικές περιοχές. Το κεντρικό τμήμα, γνωστό ως σκιά (umbra), είναι το πιο σκοτεινό και ψυχρό σημείο, όπου το μαγνητικό πεδίο είναι ιδιαίτερα ισχυρό. Γύρω του βρίσκεται η παρασκιά (penumbra), μια φωτεινότερη περιοχή με χαρακτηριστική ινώδη δομή.
Γιατί η δραστηριότητα του Ήλιου αφορά τη Γη
Οι ηλιακές κηλίδες αποτελούν έναν από τους βασικούς δείκτες για το πόσο ενεργός είναι ο Ήλιος. Ο αριθμός τους μεταβάλλεται σε έναν κύκλο περίπου 11 ετών, με την αύξησή τους να συνδέεται με περιόδους έντονης ηλιακής δραστηριότητας.
Όταν τα ισχυρά μαγνητικά πεδία πάνω από τις κηλίδες γίνονται ασταθή, μπορούν να απελευθερώσουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, προκαλώντας ηλιακές εκλάμψεις και εκτινάξεις στεμματικής μάζας (CMEs).
Αν αυτές οι εκρήξεις κατευθυνθούν προς τη Γη, μπορούν να δημιουργήσουν εντυπωσιακά φαινόμενα όπως το βόρειο και νότιο σέλας.
Παράλληλα όμως, ισχυρές ηλιακές καταιγίδες έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν δορυφόρους, συστήματα GPS, ραδιοεπικοινωνίες, αλλά και σε ακραίες περιπτώσεις τα ηλεκτρικά δίκτυα.
Οι επιστήμονες συνεχίζουν να παρακολουθούν τη νέα ηλιακή κηλίδα, καθώς η εξέλιξή της θα δείξει αν η περιοχή θα παραμείνει ήρεμη ή αν μπορεί να εξελιχθεί σε πηγή ισχυρότερων ηλιακών φαινομένων.
