Την ώρα που η Νέα Υόρκη επιβάλλει ιστορικό «μπλόκο» στα data centers υπό τον φόβο της κατάρρευσης του ηλεκτρικού δικτύου και οι κολοσσοί της τεχνολογίας μετακομίζουν τις υποδομές τους σε παγωμένες χώρες όπως η Ισλανδία και η Φινλανδία για να εκμεταλλευτούν τη φυσική ψύξη, η κυβέρνηση ακολουθεί έναν εντελώς αντίθετο και επικίνδυνο δρόμο.

Με φόντο τις επικοινωνιακές φιέστες για την προσέλκυση «ψηφιακών επενδύσεων», το κυβερνητικό επιτελείο επιχειρεί να γεμίσει μια από τις πιο θερμές χώρες της Μεσογείου με ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων. Πρόκειται για έναν ενεργειακό παραλογισμό που απειλεί να τινάξει στον αέρα το εγχώριο δίκτυο ηλεκτροδότησης και να φορτώσει το κόστος της απαραίτητης, θηριώδους ψύξης στις πλάτες των Ελλήνων καταναλωτών.

Η παγκόσμια αγορά της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης (AI) βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με τα φυσικά της όρια. Τα data centers δεν είναι απλά κτίρια με υπολογιστές· είναι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που καταναλώνουν ρεύμα όσο ολόκληρες πόλεις και παράγουν τεράστια ποσά θερμότητας.

Για να λειτουργήσουν χωρίς να καούν οι επεξεργαστές, απαιτείται συνεχής, αδιάλειπτη ψύξη. Και εδώ ακριβώς ξεκινά το πρόβλημα.

Η παγκόσμια στροφή στο «Free Cooling» του Βορρά

Στο εξωτερικό, η επιβίωση των data centers είναι πλέον θέμα κλιματικής γεωγραφίας. Οι μεγάλες εταιρείες στρέφονται μαζικά σε χώρες με ψυχρό κλίμα (Ισλανδία, Φινλανδία, Νορβηγία, Καναδάς).

Στις βόρειες αυτές περιοχές, η φύση κάνει τη δουλειά του κλιματιστικού εντελώς δωρεάν. Ο παγωμένος εξωτερικός αέρας φιλτράρεται και διοχετεύεται απευθείας στους servers, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας για ψύξη σχεδόν στο μηδέν.

Οι χώρες αυτές διαθέτουν άφθονη γεωθερμική ή υδροηλεκτρική ενέργεια, εξασφαλίζοντας ότι η λειτουργία των υποδομών δεν επιβαρύνει το περιβάλλον ούτε αυξάνει τις τιμές του ρεύματος για τους κατοίκους.

Η Ελλάδα των 40+ βαθμών ως… «ψηφιακός κόμβος»

Στον αντίποδα αυτής της λογικής, η κυβέρνηση παρουσιάζει ως «μεγάλο εθνικό επίτευγμα» την κατασκευή γιγαντιαίων data centers στην Αττική και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Η πραγματικότητα, όμως, εκθέτει αυτόν τον σχεδιασμό:

Σε μια χώρα όπου τα καλοκαίρια σημαδεύονται από παρατεταμένους καύσωνες και θερμοκρασίες που ξεπερνούν και τους 40°C, η ανάγκη για τεχνητή ψύξη των servers είναι θηριώδης. Αντί για «δωρεάν ψύξη», τα ελληνικά data centers θα απαιτούν τόνους ηλεκτρικής ενέργειας απλά και μόνο για να μην λιώσουν τα μηχανήματα.

Το ελληνικό ηλεκτρικό δίκτυο φτάνει ήδη στα όριά του κάθε καλοκαίρι λόγω της χρήσης των κλιματιστικών από τους πολίτες. Η προσθήκη βιομηχανικών καταναλωτών όπως τα data centers, που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, 365 μέρες τον χρόνο, δημιουργεί άμεσο κίνδυνο για μπλακάουτ.

Όταν η ζήτηση για ρεύμα εκτοξεύεται, οι τιμές στη χονδρική αγορά παίρνουν φωτιά. Το κόστος αυτό δεν θα το πληρώσουν οι τεχνολογικοί κολοσσοί, αλλά οι Έλληνες πολίτες μέσω των φουσκωμένων λογαριασμών ρεύματος.

Επενδύσεις με ξένα κόλλυβα

Η επιμονή της κυβέρνησης να μετατρέψει την Ελλάδα σε «κόμβο δεδομένων» χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις κλιματικές και ενεργειακές ιδιαιτερότητες της χώρας αποτελεί ένα ακόμη επικοινωνιακό πυροτέχνημα με βαρύ οικονομικό και περιβαλλοντικό ίχνος.

Ενώ ο αναπτυγμένος κόσμος θεσπίζει περιορισμούς και αναζητά παγωμένα κλίματα για να προστατεύσει τους πόρους του, η Αθήνα προσφέρει γη και ύδωρ —και κυρίως πολύτιμο ηλεκτρικό ρεύμα— για να εξυπηρετήσει πολυεθνικές, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που θα κληθούν να πληρώσουν οι επόμενες γενιές.