Τέλος η πρόσβαση στα social media για παιδιά κάτω των 15 από το 2027: Τι αλλάζει στην Ελλάδα

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 τίθεται σε εφαρμογή το νέο ελληνικό πλαίσιο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το όριο ηλικίας να ορίζεται στα 15 έτη.

Οι πλατφόρμες θα έχουν την κύρια ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας και τον αποκλεισμό των χρηστών που δεν πληρούν το όριο.

Το ελληνικό μέτρο αφορά τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ παράλληλα σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει το EU KIDS Act, μια ευρύτερη πρόταση που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.

Τι προβλέπει το ελληνικό πλαίσιο

Η ελληνική ρύθμιση δεν επιτρέπει τη χρήση υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους. Η εφαρμογή της προβλέπεται να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η επαλήθευση της ηλικίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστους μηχανισμούς ώστε να διαπιστώνουν την ηλικία του χρήστη, χωρίς να συλλέγουν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απαραίτητα.

Δεν προβλέπεται, σύμφωνα με το σχέδιο, μία και μοναδική υποχρεωτική τεχνολογική λύση. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικοί μηχανισμοί, εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις αξιοπιστίας, αναλογικότητας και προστασίας της ιδιωτικότητας.

Παράλληλα, προβλέπεται επανεπαλήθευση της ηλικίας υφιστάμενων λογαριασμών, ώστε να εντοπίζονται λογαριασμοί στους οποίους έχει δηλωθεί διαφορετική ηλικία από την πραγματική.

Τι αλλάζει με το EU KIDS Act

Η ευρωπαϊκή πρόταση ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση. Προβλέπει ότι τα παιδιά μπορούν να αποκτούν δικό τους, αυτόνομο λογαριασμό σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης από την ηλικία των 15 ετών.

Για τις ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών, προβλέπεται η δυνατότητα ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού, εφόσον αυτός προσφέρεται από την πλατφόρμα και δημιουργείται υπό τον έλεγχο γονέα ή κηδεμόνα. Οι λογαριασμοί αυτοί θα διαθέτουν γονικά εργαλεία, περιορισμούς στις επαφές και ημερήσιο χρόνο χρήσης έως μία ώρα.

Για παιδιά κάτω των 13 ετών δεν προβλέπεται λογαριασμός κοινωνικής δικτύωσης στο όνομά τους. Η ευρωπαϊκή πρόταση αφήνει μόνο περιορισμένη δυνατότητα πρόσβασης σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο για παιδιά, μέσω λογαριασμού που διαχειρίζεται ο γονέας.

Δεν αφορά μόνο τα social media

Σε αντίθεση με το ελληνικό πλαίσιο, το EU KIDS Act έχει σημαντικά ευρύτερο πεδίο εφαρμογής.

Περιλαμβάνει κανόνες για υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης που απευθύνονται ή είναι προσβάσιμοι σε ανηλίκους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον σχεδιασμό των υπηρεσιών. Για παράδειγμα, οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να διαθέτουν μηχανισμούς που περιορίζουν την ανεπιθύμητη επικοινωνία με παιδιά, ενώ για τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης προβλέπονται πρόσθετες δικλίδες προστασίας.

Ποιος θα ελέγχει τις πλατφόρμες

Στην Ελλάδα, την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες. Οι αρμόδιες ελληνικές αρχές θα εποπτεύουν την εφαρμογή των κανόνων και θα μπορούν να ενεργοποιούν τους προβλεπόμενους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς σε περίπτωση παραβάσεων.

Το EU KIDS Act, πάντως, βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία διαμόρφωσης ως πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού και δεν αποτελεί σήμερα οριστικό ευρωπαϊκό νόμο. Η τελική μορφή των κανόνων θα προκύψει από τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έτσι, από το 2027 η Ελλάδα αποκτά ένα συγκεκριμένο εθνικό όριο για τα social media, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται σε εξέλιξη μια ευρύτερη προσπάθεια θέσπισης κοινών κανόνων για την προστασία των παιδιών σε ολόκληρο το ψηφιακό περιβάλλον.