Μια σημαντική εξέλιξη στη μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου πέτυχαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, καθώς κατάφεραν να διατηρήσουν ζωντανά στο εργαστήριο ανθρώπινα εγκεφαλικά οργανοειδή για πέντε χρόνια.

Τα λεγόμενα «μίνι-εγκεφάλια» δεν αποτελούν πραγματικούς ανθρώπινους εγκεφάλους, αλλά εργαστηριακά μοντέλα που αναπαράγουν σε σημαντικό βαθμό διαφορετικούς τύπους εγκεφαλικών κυττάρων, τη γονιδιακή τους έκφραση και ορισμένα στάδια ανάπτυξης και οργάνωσής τους.

Η δυνατότητα διατήρησής τους για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα δίνει στους ερευνητές ένα νέο εργαλείο για την παρακολούθηση των αλλαγών που συμβαίνουν στα εγκεφαλικά κύτταρα κατά την ανάπτυξη και τη γήρανση.

Μέχρι σήμερα, τα εγκεφαλικά οργανοειδή παρέπεμπαν κυρίως σε πρώιμα στάδια εμβρυϊκής ανάπτυξης, καθώς τα κύτταρα παρουσίαζαν σταδιακά προβλήματα όταν παρέμεναν για μεγάλο διάστημα εκτός του ανθρώπινου οργανισμού. Η νέα τεχνική επιτρέπει πλέον τη μακροχρόνια παρατήρησή τους.

Παράλληλα, οι επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν συγκεκριμένο τύπο νευρώνα μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, διαδικασία που υπό φυσιολογικές συνθήκες στον ανθρώπινο οργανισμό απαιτεί αρκετούς μήνες.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που συνδέονται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες, καθώς οι ερευνητές μπορούν να παρακολουθούν τις κυτταρικές αλλαγές σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.

Η έρευνα περιλάμβανε την ανάλυση περισσότερων από 424.000 κυττάρων από 110 εγκεφαλικά οργανοειδή, παρέχοντας μεγάλο όγκο δεδομένων για τη μελέτη της ανάπτυξης, της γήρανσης και των παθήσεων του ανθρώπινου εγκεφάλου.

Το επίτευγμα του Χάρβαρντ δημιουργεί έτσι ένα νέο εργαστηριακό μοντέλο που μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να εξετάσουν σε βάθος χρόνου διαδικασίες οι οποίες μέχρι σήμερα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να παρατηρηθούν.