Σε υψόμετρο που ξεπερνά τα 6.700 μέτρα, στις παγωμένες κορυφές των Άνδεων, ένα από τα πιο εντυπωσιακά αρχαιολογικά ευρήματα των τελευταίων δεκαετιών εξακολουθεί να συγκλονίζει την επιστημονική κοινότητα.

Πρόκειται για τα τρία παιδιά που βρέθηκαν το 1999 κοντά στην κορυφή του ηφαιστείου Λουγιαγιάκο στην Αργεντινή, σε εξαιρετικά καλή κατάσταση διατήρησης, μετά από περίπου 500 χρόνια.

Οι μούμιες, που έχουν συνδεθεί με τον πολιτισμό των Ίνκας, θεωρούνται από τις καλύτερα διατηρημένες που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ. Τα χαρακτηριστικά των προσώπων τους παραμένουν σχεδόν αναλλοίωτα, δίνοντας την εντύπωση ότι απλώς κοιμούνται μέσα στον πάγο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα παιδιά –μια έφηβη περίπου 13 ετών και δύο μικρότερα ηλικίας 4 έως 5 ετών– είχαν επιλεγεί για να συμμετάσχουν στην τελετουργία «καπακότσα», μια πρακτική των Ίνκας που συνδεόταν με θρησκευτικές τελετές και σημαντικά γεγονότα της αυτοκρατορίας. Οι συγκεκριμένες θυσίες θεωρούνταν ύψιστη τιμή για τις οικογένειες των παιδιών και πραγματοποιούνταν υπό ειδικές συνθήκες.

Μελέτες που έγιναν αργότερα στις σορούς αποκάλυψαν στοιχεία για τις τελευταίες τους εβδομάδες. Αναλύσεις σε δείγματα τρίχας έδειξαν την παρουσία αλκοόλ και φύλλων κόκας, ουσιών που φαίνεται πως είχαν καταναλώσει πριν από τον θάνατό τους. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ουσίες αυτές πιθανόν χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο της τελετουργικής διαδικασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της μεγαλύτερης σε ηλικία κοπέλας, καθώς τα ευρήματα δείχνουν αλλαγή στη διατροφή της περίπου έναν χρόνο πριν από τον θάνατο, γεγονός που οι ειδικοί συνδέουν με την πιθανή επιλογή της για την τελετουργία.

Λίγο πριν μεταφερθούν στην κορυφή, οι αναλύσεις υποδεικνύουν ότι είχαν καταναλώσει αλκοόλ σε σημαντικές ποσότητες, κάτι που πιθανόν συνέβαλε στο να βρίσκονται σε κατάσταση καταστολής κατά τις τελευταίες στιγμές τους. Η εξαιρετική διατήρηση των σωμάτων τους αποδίδεται στο ψυχρό και ξηρό περιβάλλον του υψομέτρου.

Περισσότερους από πέντε αιώνες μετά, τα ευρήματα συνεχίζουν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τον πολιτισμό των Ίνκας, φωτίζοντας πτυχές των θρησκευτικών τους πρακτικών αλλά και της κοινωνικής τους οργάνωσης, ενώ παράλληλα προκαλούν έντονο προβληματισμό για το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται.