
Ένα ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα για τα εκπαιδευτικά συστήματα διεθνώς αναδεικνύεται η αδυναμία των εφήβων να συγκεντρωθούν, να διαβάσουν σε βάθος και να επεξεργαστούν σύνθετες πληροφορίες, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των Financial Times.
Τα αποτελέσματα της PISA 2025 καταγράφουν σημαντική υποχώρηση στις βασικές γνωστικές δεξιότητες των 15χρονων στις χώρες του ΟΟΣΑ, με την τεχνολογία να βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Σε σχέση με το 2018, η μέση επίδοση στην κατανόηση κειμένου μειώθηκε κατά 25 μονάδες, ενώ στα μαθηματικά η πτώση έφτασε τις 22 μονάδες.
Στην κλίμακα της PISA, διαφορά περίπου 20 μονάδων αντιστοιχεί σε έναν χρόνο μάθησης, γεγονός που δείχνει το μέγεθος της υποχώρησης.
Όπως επισημαίνει ο διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ, Αντρέας Σλάιχερ, οι μαθητές μπορεί να διαβάζουν πλέον ταχύτερα, όμως δυσκολεύονται περισσότερο να κατανοήσουν σύνθετα κείμενα και να αξιολογήσουν επιχειρήματα και πηγές.
Η συνεχής ενασχόληση με σύντομα βίντεο και αλγοριθμικές ροές σε πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram θεωρείται ένας από τους παράγοντες που ενισχύουν αυτή την τάση.
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Μαθητές που καταφεύγουν συστηματικά σε εργαλεία AI εμφανίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στη σύνταξη πρωτότυπων κειμένων και στην περίληψη όσων έχουν διαβάσει.
Η εικόνα είναι διαφορετική όταν η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ως εργαλείο υποστήριξης και όχι ως υποκατάστατο της προσωπικής προσπάθειας.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πρόκληση για τα σχολεία δεν είναι η απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά η διασφάλιση ότι οι μαθητές εξακολουθούν να καλλιεργούν την κριτική σκέψη, τη συγκέντρωση και την ικανότητα να επεξεργάζονται σύνθετες πληροφορίες.