Διεθνής Πολιτική
Η Αθήνα απάντησε στις δηλώσεις του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα περί προχωρημένων συνομιλιών για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα, διαψεύδοντας ουσιαστικά τα σενάρια περί επικείμενης συμφωνίας για συνυποσχετικό και προσφυγή στη Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι, αν και το θέμα βρίσκεται εδώ και χρόνια στην ατζέντα των δύο χωρών, η διαδικασία «πάγωσε» όταν το ζήτημα του συνυποσχετικού παραπέμφθηκε στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, το οποίο και το ακύρωσε στην πράξη. Από το Υπουργείο Εξωτερικών Ελλάδας τονίζεται ότι η υπόθεση έχει ιστορικό βάθος, ωστόσο μετά την απόφαση του αλβανικού δικαστηρίου, η ευθύνη για την επανεκκίνηση της διαδικασίας βαραίνει την αλβανική πλευρά, η οποία θα πρέπει να κινηθεί θεσμικά ώστε να αλλάξει το ισχύον πλαίσιο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία δεν αποτελεί πλέον άμεση προτεραιότητα για την ελληνική διπλωματία, ιδιαίτερα μετά τις συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί με άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Ιταλία, αλλά και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο.
Η στρατηγική της Αθήνας εξακολουθεί να στοχεύει στη συνολική ρύθμιση των διμερών εκκρεμοτήτων, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνεται ότι μέσα στο 2026 θα υπάρξει πρόοδος, όπως υποστηρίζει η αλβανική πλευρά. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο κείμενο που να αφορά διευθέτηση ζητημάτων μεταξύ των δύο χωρών, σε αντίθεση με όσα ανέφερε ο κ. Ράμα στο Φόρουμ των Δελφών.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα απαντά με ψυχραιμία αλλά και σαφήνεια στην αυξανόμενη ρητορική της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική στρατηγική έχει πλέον διαμορφωθεί σε πιο οργανωμένη και ενεργητική βάση. Όπως επισημαίνεται, η Ελλάδα προβάλλει σταθερά τις θέσεις της στη διεθνή σκηνή, αξιοποιώντας εργαλεία και πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη νομική και πολιτική της επιχειρηματολογία.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός προβάλλεται ως απάντηση στις τουρκικές θεωρίες περί «Γαλάζιας Πατρίδας», ενώ η ανάπτυξη θαλάσσιων πάρκων εντάσσεται στη συνολική στρατηγική κατοχύρωσης κυριαρχικών δικαιωμάτων απέναντι σε αναφορές για «γκρίζες ζώνες».
Παράλληλα, η ενίσχυση συνεργασιών με μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, όπως η Chevron, καθώς και η ενδυνάμωση των επαφών με τη Λιβύη —με προγραμματισμένη την επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στην Τρίπολη στις 27 Απριλίου— ερμηνεύονται ως έμπρακτη απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να χαρακτηρίζει νομικά ανυπόστατο.
Την ίδια ώρα, επισημαίνεται ότι η ενίσχυση της αμυντικής παρουσίας στα νησιά του Αιγαίο Πέλαγος συνιστά αυτονόητη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, ως απάντηση στις διαχρονικές τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης, τις οποίες η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά.
Σε ό,τι αφορά την πρόσφατη ένταση σχετικά με τους χάρτες αλιείας, ελληνικές διπλωματικές πηγές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για υλικό που υπάρχει ήδη από το 2018 και επανήλθε στο προσκήνιο εξαιτίας τεχνικής ανάρτησης αρμόδιας υπηρεσίας. Όπως τονίζεται, η αντίδραση της Τουρκία εντάσσεται στη συνήθη τακτική της Άγκυρα να αξιοποιεί κάθε αφορμή για την προώθηση των θέσεών της.
Αναφορικά με τις αντιδράσεις της Τουρκίας για τη συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η εξωτερική της πολιτική δεν υπόκειται σε έγκριση τρίτων χωρών. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αυξημένη ένταση από την πλευρά της Τουρκία, η οποία δεν συμβάλλει σε ένα θετικό κλίμα, ενώ η Ελλάδα δηλώνει ότι θα συνεχίσει να εργάζεται υπέρ της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ευημερίας στην ευρύτερη περιοχή.
Σε σχέση με το περιστατικό παρενόχλησης, μέσω ασυρμάτου, ολλανδικού πλοίου νοτιοανατολικά της Κρήτη, επισημαίνεται ότι το πλοίο είχε λάβει κανονικά άδεια από την Ελλάδα, όπως προβλέπεται, χωρίς να έχει ζητήσει αντίστοιχη άδεια από την Τουρκία. Το βασικό στοιχείο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι ότι αναγνωρίζεται πως η αρμοδιότητα έκδοσης αδειών για τις συγκεκριμένες περιοχές ανήκει στην Ελλάδα, ενώ το αν ζητείται άδεια και από άλλες χώρες αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα.
