Ευρωπαϊκή Ένωση
Στη φάση της πρακτικής εφαρμογής περνά το σχέδιο για τη δημιουργία Κέντρων Επιστροφής μεταναστών σε ασφαλείς τρίτες χώρες, με την Ελλάδα να συμμετέχει στον στενό πυρήνα των ευρωπαϊκών κρατών που επεξεργάζονται το νέο μοντέλο.
Οι εργασίες της Συνάντησης των Υπουργών της Ομάδας Πυρήνα (Core Group) ολοκληρώθηκαν σήμερα στην Κοπεγχάγη, με τη συμμετοχή της Δανίας, της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας και της Ελλάδας. Την ελληνική πλευρά εκπροσώπησε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, οι πέντε χώρες προχώρησαν από τις πολιτικές διακηρύξεις σε συγκεκριμένο σχεδιασμό για την υλοποίηση των λεγόμενων Return Hubs, τα οποία προβλέπεται να δημιουργηθούν σε ασφαλείς τρίτες χώρες, με ιδιαίτερη αναφορά σε χώρες της αφρικανικής ηπείρου.
Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα του ευρωπαϊκού Νότου που συμμετέχει στο συγκεκριμένο σχήμα και, κατά τη σύνοδο, επιβεβαιώθηκε η συμφωνία στις βασικές αρχές του πλαισίου που θα διέπει τη συνεργασία με την τρίτη χώρα που θα επιλεγεί. Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός Επιστροφών, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το φθινόπωρο του 2026 και θα αποτελέσει τη νομική βάση για την εφαρμογή του μοντέλου.
Σημειώνεται πως όπως είχε γράψει το protothema.gr, η Ουγκάντα και η Ρουάντα είναι οι δύο χώρες οι οποίες συγκεντρώνουν τις περισσότερες πιθανότητες προκειμένου να έρθουν σε συμφωνία με την ΕΕ προκειμένου να φιλοξενήσουν στο έδαφός τους return hubs. Το βασικό πλεονέκτημα της Ρουάντας είναι ότι διαθέτει ήδη υποδομή και προηγούμενη εμπειρία στην υποδοχή και προσωρινή φιλοξενία μεταναστευτικών και προσφυγικών πληθυσμών, γεγονός που, εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία, θα μπορούσε να επιτρέψει την έναρξη λειτουργίας ενός τέτοιου σχήματος σε σαφώς συντομότερο χρονικό διάστημα.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου:
Ολοκληρώθηκαν σήμερα στην Κοπεγχάγη οι εργασίες της Συνάντησης των Υπουργών της Ομάδας Πυρήνα (Core Group), στην οποία συμμετέχουν η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα, με το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου να εκπροσωπείται από τον Υπουργό, κ. Θάνο Πλεύρη.
Η υπουργική σύνοδος αποτελεί ένα ουσιαστικό ορόσημο για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, καθώς οι συμμετέχουσες χώρες πέρασαν από τις πολιτικές διακηρύξεις σε έναν συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο σχεδιασμό για την υλοποίηση του καινοτόμου μοντέλου των Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) σε τρίτες ασφαλείς χώρες, ιδίως της αφρικανικής ηπείρου.
Η παρουσία της Ελλάδας στο σχήμα αυτό είναι ιδιαίτερα κομβική, καθώς αποτελεί τη μοναδική χώρα του ευρωπαϊκού Νότου που συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας αυτής στρατηγικής. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, επιβεβαιώθηκε η συμφωνία επί των βασικών αρχών του Πλαισίου Αρχών για τη μελλοντική συνεργασία με εταίρο τρίτη χώρα, με πλήρη αξιοποίηση του νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το φθινόπωρο του 2026, διασφαλίζοντας την απόλυτη νομιμότητα, την ουσιαστική αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος, καθώς και τη πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου συνόδευσαν στις εργασίες της Συνάντησης η Γενική Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, κα Νάντια Παπακώστα, καθώς και ο Διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου, κ. Μάριος Καλέας.
Συμφωνία στην ΕΕ για τα return hubs μεταναστών σε τρίτες χώρες, σε εξέλιξη οι επαφές με υποψήφιους εταίρους
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης
Στο πλαίσιο των δηλώσεων τύπου μετά το πέρας της συνάντησης, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, κ. Θάνος Πλεύρης, τόνισε τα εξής:
«Συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, η σημερινή Συνάντηση των Υπουργών της Ομάδας Πυρήνα στην Κοπεγχάγη αποτελεί ένα ορόσημο για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η Ευρώπη μπορεί να σχεδιάζει και να εφαρμόζει τολμηρές, καινοτόμες και αποτελεσματικές λύσεις.
Για την Ελληνική Κυβέρνηση, η θέση μας είναι απολύτως σαφής και αδιαπραγμάτευτη: η δημιουργία των Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) θα στηριχθεί στην απόλυτη νομιμότητα.
Το μοντέλο αυτό θα λειτουργήσει με πλήρη σεβασμό στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο. Για να μετατρέψουμε αυτή την πολιτική βούληση σε απτή πραγματικότητα, συμφωνήσαμε σήμερα σε έναν συγκεκριμένο Οδικό Χάρτη Νομικών Απαιτήσεων και Εθνικών Χρονοδιαγραμμάτων.
Παράλληλα, θέλω να τονίσω ότι οι τεχνικές συναντήσεις και οι διαβουλεύσεις με υποψήφιες τρίτες χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει. Είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι ότι πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση να καταλήξουμε σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία, που θα θέσει σε εφαρμογή το μοντέλο.
Για την Ελλάδα —μια χώρα που βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σηκώνει δυσανάλογο βάρος διαχείρισης των ροών— η εφαρμογή των Κέντρων Επιστροφής δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική επιλογή, αλλά επιτακτική εθνική ανάγκη.
Η Πατρίδα μας αποδεικνύει ότι παραμένει στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνει πρωτοβουλίες αποτροπής. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η Ελλάδα να μετατρέπεται σε μόνιμο σημείο εγκλωβισμού για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Συνδυάζοντας τη νομική αυστηρότητα, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη στενή συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, χτίζουμε ένα σύστημα επιστροφών που είναι δίκαιο, αλλά πάνω από όλα αποτελεσματικό για την προστασία των συνόρων μας και την αποκατάσταση της τάξης. Σας ευχαριστώ.»
