Κόσμος
Η πορεία του Μπενιαμίν Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών που θα διεξαχθούν στο Ισραήλ στις 27 Οκτωβρίου αποτέλεσε κεντρικό θέμα στη συνάντηση που είχε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο πριν από περίπου δύο εβδομάδες.
Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε τη σχετική ερώτηση, ο Νετανιάχου έκανε μια παύση και παρενέβη ένας από τους συμβούλους του.
«Κύριε Πρόεδρε, κερδίζει», είπε, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που γνωρίζει τι ειπώθηκε στη συνάντηση και τον οποίο επικαλείται το Axios.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική.
Ο Νετανιάχου δεν κερδίζει και μέχρι στιγμής ο Τραμπ δεν του έχει δώσει τη δημόσια στήριξη που επιθυμεί, παρότι τις τελευταίες εβδομάδες έχει ερωτηθεί επανειλημμένα από δημοσιογράφους.
Με μόλις 75 ημέρες να απομένουν μέχρι τις κάλπες, τα χρονικά περιθώρια στενεύουν
.δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Σύμφωνα με τις τελευταίες σφυγμομετρήσεις, ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου συγκεντρώνει 49 έως 53 έδρες, πολύ λιγότερες από τις 68 που διαθέτει σήμερα και κάτω από τις 61 που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Αντίθετα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν από 67 έως 70 έδρες, ενώ ο βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου, ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά δημοτικότητας στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.
Ο Νετανιάχου δεν χρειάζεται απαραίτητα να κερδίσει. Αρκεί να μην ηττηθεί. Βασικός στόχος του είναι να εξασφαλίσει αρκετές έδρες ώστε να εμποδίσει τους αντιπάλους του να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς την υποστήριξη των αραβικών κομμάτων.
Εάν καμία πλευρά δεν μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετούς ακόμη μήνες, μέχρι τη διεξαγωγή νέων εκλογών.
Με τα σημερινά δεδομένα, αυτό αποτελεί απολύτως πιθανό σενάριο.
Γιατί πήρε αποστάσεις ο Τραμπ
Τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου με το Ιράν, ορισμένοι στενοί συνεργάτες του Τραμπ θεωρούσαν σχεδόν βέβαιο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα στήριζε δημοσίως τον Νετανιάχου.
Εκείνη την περίοδο ο Τραμπ ζητούσε ανοιχτά
να δοθεί χάρη στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ώστε να τερματιστεί η δίκη του για διαφθορά.
Καθώς όμως ο πόλεμος παρατεινόταν, οι στόχοι εξωτερικής πολιτικής των δύο ηγετών και τα εσωτερικά πολιτικά τους συμφέροντα άρχισαν να αποκλίνουν.
Τους τελευταίους τρεις μήνες η απόσταση έχει μεγαλώσει όχι μόνο για το Ιράν, αλλά και για τον Λίβανο και τη Γάζα.
Δύο υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, παρότι ο Τραμπ συμπαθεί τον Νετανιάχου σε προσωπικό επίπεδο, έχει απογοητευτεί από ορισμένες αποφάσεις και πολιτικές του.
«Ο Μπίμπι είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του», φέρεται να είπε πρόσφατα ο Τραμπ, σύμφωνα με δύο ανθρώπους που συζήτησαν μαζί του για τον Νετανιάχου.
Το τελευταίο επεισόδιο που επιβάρυνε τις σχέσεις τους ήταν η δημόσια απόρριψη από τον Νετανιάχου του σχεδίου του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, το οποίο υποστηρίζει ο Τραμπ και προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος αντιμετώπισε τη δήλωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού ως κίνηση προεκλογικής σκοπιμότητας και όχι απαραίτητα ως οριστική θέση πολιτικής.
«Κατανοούμε τις πολιτικές ανάγκες του Μπίμπι. Δεν έχουμε πρόβλημα με αυτό, εφόσον συνεχίζει να κάνει αυτά που του ζητάμε – ειδικά όσον αφορά τον περιορισμό των επιθέσεων στη Γάζα», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Την προηγούμενη εβδομάδα ο Νετανιάχου συνομίλησε τηλεφωνικά με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και δεσμεύτηκε να δώσει μια ευκαιρία στο σχέδιο, παρά τις επιφυλάξεις του.
Υποσχέθηκε επίσης να περιορίσει τις επιθέσεις στη Γάζα ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης.
Έκτοτε, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει σημαντικά λιγότερα πλήγματα στη Γάζα, ενώ οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις υποχώρησαν στην αποκαλούμενη Κίτρινη Γραμμή, όπου προβλεπόταν να βρίσκονται βάσει της συμφωνίας.
Ο Κούσνερ σχεδιάζει να επισκεφθεί το Ισραήλ την επόμενη εβδομάδα για συνομιλίες με τον Νετανιάχου και άλλους αξιωματούχους σχετικά με το σχέδιο για τη Γάζα.
Αρκετοί πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου, μεταξύ των οποίων ο Γκάντι Άιζενκοτ και οι πρώην πρωθυπουργοί Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, ανησυχούν ότι ο Τραμπ μπορεί τελικά να παρέμβει υπέρ του.
Άνθρωποι από το περιβάλλον τους έχουν στείλει παρασκηνιακά μηνύματα προς τον Αμερικανό πρόεδρο και τους συνεργάτες του μέσω κοινών φίλων, δωρητών και πολιτικών συμμάχων, ζητώντας να παραμείνει ουδέτερος.
Πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που έχει ενημερωθεί για τις επαφές υποστήριξε ότι η αδυναμία του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις αποτελεί έναν από τους λόγους που αποτρέπουν τον Τραμπ από το να εμπλακεί.
Τέσσερις φορές απέφυγε να τον στηρίξει
Ο Τραμπ παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στο Ισραήλ, αν και η εικόνα του έχει «τσαλακωθεί» τους τελευταίους τρεις μήνες εξαιτίας της συμφωνίας που υπέγραψε με το Ιράν και της απόφασής του να μην επιστρέψει στον πόλεμο μετά την παραβίασή της.
Δυσαρέσκεια έχει προκαλέσει επίσης η πίεση του Τραμπ για περιορισμό των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων σε Ιράν, Γάζα, Συρία και Λίβανο.
Τις τελευταίες εβδομάδες ο Τραμπ έχει ερωτηθεί τέσσερις φορές εάν στηρίζει τον Νετανιάχου στις εκλογές.
Και τις τέσσερις απέφυγε να το κάνει.Όταν ο ραδιοφωνικός παρουσιαστής Χιου Χιούιτ τον ρώτησε τον Ιούλιο εάν «υπάρχει κάποιος στο Ισραήλ καλύτερος από τον Νετανιάχου για τη δουλειά», ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως: «Δεν γνωρίζω τους περισσότερους. Γνωρίζω κάποιους, προφανώς, αλλά δεν γνωρίζω τους περισσότερους».
Σε αρκετές πρόσφατες συνεντεύξεις ο Τραμπ επαίνεσε τον Νετανιάχου ως «σπουδαίο πρωθυπουργό σε καιρό πολέμου», αλλά κάθε φορά χρησιμοποίησε παρελθοντικό χρόνο.
Αν και Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ έθεσε κατ’ ιδίαν το ζήτημα της απονομής χάρης κατά την τελευταία συνάντησή τους, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει αναφερθεί δημόσια στο θέμα εδώ και μήνες.
Οι εκλογές στο Ισραήλ θεωρούνται κρίσιμες για την ατζέντα του Τραμπ στη Μέση Ανατολή κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, ιδιαίτερα καθώς η κρίση με το Ιράν παραμένει σε κατάσταση «ούτε συμφωνία, ούτε πόλεμος».
Ο Τραμπ θέλει να προωθήσει το ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, να υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις Ισραήλ-Λιβάνου, να επιτευχθεί συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας και, πάνω απ’ όλα, να μεσολαβήσει για μια ιστορική συμφωνία ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του δεν έχουν ξεχάσει την πολιτική κρίση του 2019 στο Ισραήλ, η οποία οδήγησε σε τρεις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις και, κατά την εκτίμησή τους, κόστισε έναν ολόκληρο χρόνο διπλωματικών πρωτοβουλιών.
Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι αυτή τη φορά ο Λευκός Οίκος δεν σκοπεύει να επιτρέψει στην εσωτερική πολιτική αστάθεια του Ισραήλ να μπλοκάρει την περιφερειακή ατζέντα του Αμερικανού προέδρου.
