Τρία είναι τα βασικά σημεία ασφαλείας που σύμφωνα με Αμερικανό γιατρό με μεγάλη εμπειρία στην πλασμαφαίρεση, θα πρέπει να εξεταστούν στην υπόθεση θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη.

Ο Dr. Allen P. Green, κλινικός παθολόγος και Αναπληρωτής Ιατρικός Διευθυντής της Global Apheresis στην Καλιφόρνια, έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 500 αφαιρέσεις πλάσματος και αναλύει σε εκτενή δημοσίευσή του τους κινδύνους και τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ασφαλή πραγματοποίηση τέτοιων διαδικασιών.

Όπως σημειώνει, τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά για το ιατρείο στο Κολωνάκι —εφόσον αυτά επιβεβαιωθούν από τη δικαστική έρευνα— παραπέμπουν σε τρεις κρίσιμες προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν σε κάθε οργανωμένη μονάδα αφαίρεσης: εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλος εξοπλισμός για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών και σαφή κριτήρια για τη διακοπή ή τη μη έναρξη μιας θεραπείας.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι η κατοχή ενός μηχανήματος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει και η απαιτούμενη γνώση για τη χρήση του.

Όπως εξηγεί, η εκπαίδευση ενός προσωπικού σε σύντομο χρονικό διάστημα από έναν αντιπρόσωπο πώλησης δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εξειδίκευση και την κλινική εμπειρία.

Τι αναφέρει για το INUSpheresis

Ο Dr. Green ξεκαθαρίζει αρχικά ότι δεν είναι όλες οι διαδικασίες που περιγράφονται ως «πλασμαφαίρεση» ίδιες.

Στην περίπτωση του INUSpheresis, που σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία χρησιμοποιήθηκε στον Γιώργο Μαζωνάκη, πρόκειται για μια μορφή διπλής διήθησης πλάσματος (DFPP). Το πλάσμα διαχωρίζεται από τα κύτταρα του αίματος και στη συνέχεια περνά από ένα δεύτερο φίλτρο, το οποίο συγκρατεί μεγαλύτερα μόρια, πριν επιστρέψει στον ασθενή.

Αντίθετα, στη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος (TPE), την οποία εφαρμόζει ο ίδιος, το πλάσμα αφαιρείται και αντικαθίσταται από διάλυμα λευκωματίνης.

Ο Αμερικανός γιατρός υπογραμμίζει ακόμη ότι τα επιστημονικά δεδομένα που αφορούν ειδικά την INUSpheresis παραμένουν περιορισμένα, καθώς η διαθέσιμη δημοσιευμένη βιβλιογραφία είναι μικρή και βασίζεται κυρίως σε παρατηρητικές εργασίες.

Το πρώτο κρίσιμο ζήτημα: η κατάσταση του ασθενούς

Ένα από τα σημεία στα οποία στέκεται ιδιαίτερα ο Dr. Green είναι η αξιολόγηση του ασθενούς πριν από την έναρξη μιας προγραμματισμένης συνεδρίας.

Όπως αναφέρει, ένας άνθρωπος που εμφανίζει νέα σύγχυση, δυσκολία στην ομιλία, νέο βήχα, ανεξήγητη κατακράτηση υγρών ή δυσκολία στην ορθοστασία δεν θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητο ότι είναι κατάλληλος για να υποβληθεί εκείνη την ημέρα σε θεραπεία.

Τα συγκεκριμένα συμπτώματα, σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτούν προηγουμένως επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζει ως πιθανό σενάριο το ενδεχόμενο μια διαδικασία να πραγματοποιήθηκε ενώ υπήρχαν ενδείξεις που θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει στην αναβολή της.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά το γενικό πρωτόκολλο ασφαλείας και δεν αποτελεί από μόνη της διαπίστωση για το τι συνέβη στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη.

Το δεύτερο: οι εξετάσεις και ο εξοπλισμός

Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει αφορά τον προθεραπευτικό έλεγχο και την κατάσταση του εξοπλισμού.

Ο Dr. Green αναφέρει ως πιθανούς παράγοντες κινδύνου την παράλειψη απαραίτητων εργαστηριακών εξετάσεων πριν από τη θεραπεία, τη χρήση ακατάλληλου εξοπλισμού ή υγρού αντικατάστασης, αλλά και την παράβλεψη προειδοποιητικών σημάτων που εμφανίζει το μηχάνημα.

Ιδιαίτερη σημασία δίνει στο τι συμβαίνει όταν ενεργοποιείται ένας συναγερμός. Όπως εξηγεί, η διαδικασία δεν μπορεί να συνεχίζεται χωρίς να έχει προηγουμένως διερευνηθεί η αιτία της προειδοποίησης.

Το τρίτο: η αντιμετώπιση ενός επείγοντος περιστατικού

Το τρίτο σημείο αφορά την ετοιμότητα του χώρου σε περίπτωση που ο ασθενής παρουσιάσει ξαφνικά σοβαρή επιπλοκή.

Ο Αμερικανός γιατρός εξηγεί ότι μια αρρυθμία ή ένα καρδιακό επεισόδιο μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια μιας ιατρικής πράξης χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι προκλήθηκε από αυτήν.

Η διαφορά, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στην αντίδραση της ιατρικής ομάδας.

Σε μια σωστά οργανωμένη μονάδα, το περιστατικό θα πρέπει να αναγνωριστεί άμεσα, η διαδικασία να διακοπεί, να ξεκινήσει η απαιτούμενη ανάνηψη και να ειδοποιηθούν χωρίς καθυστέρηση οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Όπως επισημαίνει, τα πρώτα λεπτά μετά από ένα σοβαρό επεισόδιο είναι καθοριστικά για την έκβασή του.

Στους κινδύνους που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης περιλαμβάνει επίσης τη μείωση του ιονισμένου ασβεστίου, η οποία μπορεί να επηρεάσει την καρδιακή αγωγιμότητα, αλλά και την απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα σε ασθενείς που είναι αφυδατωμένοι, λαμβάνουν αντιυπερτασικά ή αντιμετωπίζουν καρδιολογικά προβλήματα.

«Η κατοχή του μηχανήματος δεν σημαίνει εξειδίκευση»

Ο Dr. Green θέτει ευρύτερα το ζήτημα της εκπαίδευσης όσων πραγματοποιούν τέτοιες διαδικασίες.

Όπως υποστηρίζει, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην κατοχή του εξοπλισμού και στην πραγματική γνώση για την ασφαλή λειτουργία του. Παράλληλα, σημειώνει ότι ο χαρακτηρισμός μιας επιχείρησης ως «κλινικής μακροζωίας» δεν αποτελεί πιστοποίηση εξειδίκευσης.

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, ο ίδιος παρουσιάζει δύο διαφορετικές πιθανότητες: είτε υπήρξε πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η διαδικασία είτε το καρδιακό επεισόδιο ήταν ένα συμβάν που θα μπορούσε να είχε εκδηλωθεί ανεξάρτητα από αυτήν.

Σε κάθε περίπτωση, υπογραμμίζει ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσο υπήρχαν οι απαιτούμενες δικλείδες ασφαλείας ώστε, εφόσον παρουσιαζόταν ένα επείγον περιστατικό, να μπορούσε να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Οι παραπάνω επισημάνσεις αποτελούν την ιατρική ανάλυση του Dr. Green και δεν συνιστούν δικαστικό πόρισμα για την υπόθεση. Οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασε τη ζωή του ο Γιώργος Μαζωνάκης και τυχόν ευθύνες εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής διερεύνησης.