Η παράδοση του μπακαλιάρου με σκορδαλιά την 25η Μαρτίου είναι από τα πιο γνωστά ελληνικά έθιμα, όμως η προέλευσή της δεν είναι τυχαία. Συνδέεται κυρίως με τη θρησκευτική νηστεία της Σαρακοστής αλλά και με πρακτικούς λόγους που έχουν να κάνουν με την ιστορία και τη γεωγραφία της Ελλάδας.

Η 25η Μαρτίου είναι διπλή γιορτή για τους Έλληνες: θρησκευτική, καθώς τιμάται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, και εθνική, λόγω της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η ημέρα αυτή πέφτει πάντα μέσα στη Σαρακοστή, περίοδο νηστείας για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ωστόσο, η Εκκλησία επιτρέπει την κατανάλωση ψαριού μόνο σε δύο ημέρες μέσα στη Σαρακοστή: την 25η Μαρτίου και την Κυριακή των Βαΐων.

Ανακύπτει όμως το ερώτημα: γιατί μπακαλιάρος και όχι οποιοδήποτε ψάρι; Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορία. Στα παλαιότερα χρόνια, οι περισσότερες περιοχές της Ελλάδας ήταν ορεινές και μακριά από τη θάλασσα, επομένως δεν υπήρχε εύκολη πρόσβαση σε φρέσκο ψάρι. Ο παστός μπακαλιάρος, που διατηρούνταν για μήνες στο αλάτι, ήταν φθηνός, μεταφερόταν εύκολα και μπορούσε να φτάσει ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα χωριά.

Έτσι, ο μπακαλιάρος έγινε το «λαϊκό ψάρι» της Ελλάδας και συνδυάστηκε με τη σκορδαλιά, που ήταν επίσης απλή και οικονομική τροφή. Με τον καιρό, το φαγητό αυτό καθιερώθηκε ως παράδοση της 25ης Μαρτίου και παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πιάτα της ημέρας.