Good life
Υπάρχουν στιγμές που το άγχος, ο θυμός, η ενοχή ή η ντροπή μοιάζουν να παίρνουν τον έλεγχο. Ένα λάθος που κάναμε, μια έντονη συζήτηση ή μια κατάσταση που δεν εξελίχθηκε όπως θέλαμε μπορεί να συνεχίσει να μας απασχολεί για ώρες, ακόμη και ημέρες.
Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία επισημαίνουν ότι σε τέτοιες περιπτώσεις δεν βοηθά απαραίτητα η αυστηρή αυτοκριτική.
Αντίθετα, η αυτοσυμπόνια, δηλαδή η προσπάθεια να αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας με την ίδια κατανόηση που θα δείχναμε σε έναν άνθρωπο που αγαπάμε, μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των έντονων συναισθημάτων.
Ο ψυχολόγος Jeffrey Bernstein έχει προτείνει μια απλή προσέγγιση που βασίζεται σε τρία διαδοχικά βήματα.
Στόχος δεν είναι να αγνοήσουμε όσα νιώθουμε ούτε να δικαιολογήσουμε κάθε μας συμπεριφορά, αλλά να σταματήσουμε τον φαύλο κύκλο της υπερβολικής αυτοκατηγορίας.
1. Δώστε όνομα σε αυτό που αισθάνεστε
Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε με ακρίβεια το συναίσθημα που σας κατακλύζει.
Είστε θυμωμένοι; Απογοητευμένοι; Νιώθετε ενοχές ή ντροπή; Έχετε άγχος για κάτι που συνέβη;
Η απλή αναγνώριση του συναισθήματος μπορεί να δημιουργήσει μια μικρή απόσταση ανάμεσα σε αυτό που αισθανόμαστε και στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε.
Αντί να αφήσουμε το συναίσθημα να καθορίσει αμέσως τη συμπεριφορά μας, μπορούμε πρώτα να το παρατηρήσουμε.
2. Θυμηθείτε ότι οι δυσκολίες είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας
Όλοι κάνουν λάθη, όλοι απογοητεύονται και όλοι υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες αντιδρούν διαφορετικά από αυτό που θα ήθελαν.
Η υπενθύμιση αυτή είναι σημαντική, καθώς η έντονη αυτοκριτική μπορεί να μας κάνει να πιστεύουμε ότι μόνο εμείς αντιμετωπίζουμε μια συγκεκριμένη δυσκολία.
Η αποδοχή ότι οι δύσκολες στιγμές αποτελούν μέρος της ζωής μπορεί να μειώσει το αίσθημα απομόνωσης και να μας βοηθήσει να δούμε την κατάσταση πιο ψύχραιμα.
3. Αλλάξτε τον τρόπο με τον οποίο μιλάτε στον εαυτό σας
Το τρίτο βήμα αφορά τον εσωτερικό διάλογο.
Μια αποτυχία μπορεί εύκολα να μετατραπεί στο μυαλό μας σε μια γενικευμένη κρίση για την προσωπικότητά μας. Από το «έκανα ένα λάθος» μπορεί να περάσουμε στο «δεν είμαι αρκετά καλός» ή «τα κάνω όλα λάθος».
Αυτό που προτείνεται είναι να εξετάσουμε ξανά την ίδια κατάσταση χωρίς τόσο σκληρή κριτική. Ένα λάθος παραμένει λάθος, όμως δεν χρειάζεται να αποτελεί απόδειξη ότι είμαστε αποτυχημένοι.
Για παράδειγμα, κάποιος που μετάνιωσε επειδή μίλησε απότομα σε ένα αγαπημένο του πρόσωπο μπορεί να αναγνωρίσει τη συμπεριφορά του, να αναλάβει την ευθύνη και ταυτόχρονα να θυμηθεί ότι μια κακή στιγμή δεν καθορίζει ολόκληρο τον χαρακτήρα του.
Η αυτοσυμπόνια δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε τα πάντα
Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε την ευθύνη για τις πράξεις μας. Αντίθετα, η αναγνώριση ενός λάθους μπορεί να γίνει πιο ουσιαστική όταν δεν συνοδεύεται από ακραία αυτοκατηγορία.
Το ζητούμενο είναι να μπορέσουμε να δούμε τι συνέβη, να καταλάβουμε τι μας οδήγησε σε μια συγκεκριμένη αντίδραση και να αποφασίσουμε τι μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.
Ένας πιο ήπιος εσωτερικός διάλογος μπορεί έτσι να λειτουργήσει ως ένα είδος «φρένου» απέναντι στην ένταση της στιγμής.
Η επόμενη φορά που θα νιώσετε ότι σας κατακλύζουν αρνητικά συναισθήματα, μπορείτε να κάνετε μια σύντομη παύση και να αναρωτηθείτε: Τι ακριβώς νιώθω; Θα ένιωθε έτσι και κάποιος άλλος στη θέση μου; Και τι θα έλεγα σε έναν φίλο αν βρισκόταν στην ίδια κατάσταση;
Μερικές φορές, η αλλαγή δεν ξεκινά από αυτό που συνέβη, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να μιλήσουμε στον εαυτό μας γι’ αυτό.
