Good life
Μια στιγμή έντασης, πλήξης ή έντονων συναισθημάτων μπορεί εύκολα να οδηγήσει κάποιον στην υπερφαγία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ειδικοί στη διατροφή και τη συμπεριφορική ψυχολογία προτείνουν μια απλή τεχνική, η οποία –όπως υποστηρίζουν– μπορεί να βοηθήσει στη διακοπή ενός επεισοδίου υπερφαγίας μέσα σε μόλις 30 δευτερόλεπτα.
Συχνά, η κίνηση προς το ψυγείο γίνεται αυτόματα, τα σνακ καταναλώνονται χωρίς ιδιαίτερη σκέψη και λίγο αργότερα εμφανίζεται το γνώριμο αίσθημα ενοχής: «γιατί το έκανα;». Για τους περισσότερους αυτό συμβαίνει περιστασιακά, όμως για ορισμένους μπορεί να εξελιχθεί σε επαναλαμβανόμενο μοτίβο με ψυχολογικές επιπτώσεις.
Η διατροφολόγος και ειδικός στη συμπεριφορική αλλαγή Rachel Paul προτείνει μια απλή και εφαρμόσιμη μέθοδο για να σταματήσει κανείς ένα επεισόδιο υπερφαγίας τη στιγμή που εκδηλώνεται.
Η βασική της ιδέα είναι ότι, όταν η κατανάλωση τροφής γίνεται παρορμητικά, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί μια μικρή «παύση» που θα βοηθήσει στην επαναφορά του ελέγχου, τόσο σε σωματικό όσο και σε νοητικό επίπεδο.
Η συγκεκριμένη τεχνική αποτελείται από δύο στάδια διάρκειας 15 δευτερολέπτων το καθένα και μπορεί να εφαρμοστεί εύκολα σε οποιοδήποτε περιβάλλον, χωρίς να απαιτείται κάποιος ειδικός εξοπλισμός.
Πρώτο βήμα: Διακοπή της παρόρμησης μέσω του σώματος
Τα πρώτα 15 δευτερόλεπτα εστιάζουν στη σωματική ενεργοποίηση, με στόχο να σταματήσει η αυτόματη κίνηση προς το φαγητό. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με απλές ενέργειες, όπως βαθιές αναπνοές με το χέρι στο στήθος, ελαφρές διατάσεις, λίγες κινήσεις όπως jumping jacks ή ακόμη και μια αλλαγή στάσης ή θέσης στον χώρο.
Η λογική είναι να «ξυπνήσει» το σώμα από την παρορμητική κατάσταση. Όταν αλλάζει η φυσιολογική κατάσταση του οργανισμού, επηρεάζεται και η ένταση των συναισθημάτων. Δεν απαιτείται έντονη άσκηση, αλλά μια μικρή, συνειδητή κίνηση που θα διακόψει τον αυτόματο κύκλο της υπερφαγίας.
Δεύτερο βήμα: Επαναφορά του ελέγχου μέσω της σκέψης
Τα επόμενα 15 δευτερόλεπτα στρέφονται στο νοητικό κομμάτι. Σε αυτό το στάδιο, η Rachel Paul προτείνει την επανάληψη σύντομων φράσεων που λειτουργούν ως «φρένο» στην παρόρμηση. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι:
«Μπορώ να το φάω και αύριο»
«Έχω τον έλεγχο της επιλογής μου»
«Δεν είναι τόσο απολαυστικό όσο φαίνεται τώρα»
«Θα νιώσω καλύτερα αν σταματήσω εδώ»
Σκοπός αυτών των φράσεων δεν είναι η απαγόρευση, αλλά η δημιουργία μιας μικρής απόστασης ανάμεσα στην επιθυμία και τη δράση. Αυτή η σύντομη παύση είναι συχνά αρκετή για να ενεργοποιηθεί ξανά η λογική σκέψη και να μειωθεί η ένταση της στιγμής.
Η περιστασιακή υπερφαγία είναι ένα φαινόμενο που αφορά σχεδόν όλους. Καταστάσεις όπως ένα γιορτινό τραπέζι, η πίεση στη δουλειά ή μια δύσκολη ημέρα μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε αυξημένη κατανάλωση τροφής. Ωστόσο, όταν τέτοια επεισόδια εμφανίζονται συχνά και συνοδεύονται από αίσθημα απώλειας ελέγχου, ενδέχεται να πρόκειται για διαταραχή υπερφαγίας.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το άτομο καταναλώνει μεγάλες ποσότητες φαγητού μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως όταν βρίσκεται μόνο του, και στη συνέχεια βιώνει έντονα συναισθήματα ενοχής ή ντροπής.
Το βασικό νόημα της τεχνικής δεν είναι να επιβληθούν αυστηροί περιορισμοί στο φαγητό, αλλά να καλλιεργηθεί η συνειδητή επιλογή. Μια σύντομη παύση λίγων δευτερολέπτων μπορεί να μετατρέψει μια αυτόματη, παρορμητική αντίδραση σε μια πιο ελεγχόμενη απόφαση.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η διατήρηση του ελέγχου. Και πολλές φορές, αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα αρκούν για να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια παρόρμηση και μια πιο ισορροπημένη στάση απέναντι στο φαγητό.
