Αυτό είναι το μικρό τρωκτικό που μπορεί να επιβιώνει σε μεγαλύτερα υψόμετρα από οποιοδήποτε άλλο θηλαστικό!

Ένα μικροσκοπικό τρωκτικό των Άνδεων έρχεται να ανατρέψει όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για τα όρια επιβίωσης των θηλαστικών σε ακραία υψόμετρα.

Ο ποντικός των Άνδεων έχει καταφέρει να προσαρμοστεί σε ένα από τα πιο δύσκολα περιβάλλοντα του πλανήτη, όπου η χαμηλή συγκέντρωση οξυγόνου, οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, η έντονη ηλιακή ακτινοβολία και η περιορισμένη τροφή δημιουργούν συνθήκες που θεωρούνταν σχεδόν απαγορευτικές για τη ζωή.

Σε υψόμετρα περίπου 5.000 μέτρων, η ποσότητα διαθέσιμου οξυγόνου είναι σχεδόν η μισή σε σχέση με το επίπεδο της θάλασσας, προκαλώντας σοβαρές δυσκολίες στα περισσότερα θηλαστικά. Ωστόσο, ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο συγκεκριμένος ποντικός μπορεί να ζει ακόμη ψηλότερα.

Μεταξύ 2020 και 2023, επιστημονικές ομάδες εντόπισαν το είδος σε υψόμετρο 6.739 μέτρων, στην κορυφή του ηφαιστείου Γιουγιαϊγιάκο, στα σύνορα Αργεντινής και Χιλής. Σε αυτό το σημείο, τα επίπεδα οξυγόνου είναι περίπου στο 44% εκείνων που καταγράφονται στην επιφάνεια της θάλασσας.

See more

«Ήταν κάτι εντελώς απρόσμενο. Δεν θεωρούσαμε ότι θηλαστικά μπορούσαν να επιβιώσουν σε τέτοια υψόμετρα», ανέφερε ο Γκράχαμ Σκοτ, καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο McMaster.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η αντοχή του μικρού τρωκτικού οφείλεται σε έναν συνδυασμό γενετικών και μεταβολικών προσαρμογών. Πειράματα σε συνθήκες χαμηλού οξυγόνου και έντονου ψύχους έδειξαν ότι οι ποντικοί μεγάλου υψομέτρου μπορούν να παράγουν περισσότερη θερμότητα, χάρη στην αυξημένη δραστηριότητα των μυών και του καφέ λιπώδους ιστού.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο οργανισμός τους λειτουργεί περισσότερο σαν «μαραθωνοδρόμος» παρά σαν «σπρίντερ», καθώς τα μυϊκά τους κύτταρα διαθέτουν πολλά μιτοχόνδρια, επιτρέποντάς τους να διατηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα την παραγωγή ενέργειας και θερμότητας.

Εξίσου εντυπωσιακές είναι και οι διατροφικές τους προσαρμογές. Παρά την έλλειψη τροφής σε αυτά τα ύψη, τα τρωκτικά επιβιώνουν καταναλώνοντας λειχήνες, σπόρους και έντομα που μεταφέρονται από τον άνεμο. Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε μεταλλάξεις σε γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό, οι οποίες φαίνεται να τους επιτρέπουν να διαχειρίζονται ουσίες των φυτών που θα ήταν τοξικές για άλλα ζώα.